Ақмола облысында не көру керегін таңдасаңыз, үш бағыттан бастаңыз: Көкшетау мен Щучинск маңындағы орманды көлдер, Ерейментаудың дала таулары мен тұзды Қобейтұз және Астана іргесіндегі «АЛЖИР» мемориалы. Мұндағы орындардың басым бөлігі жазға лайық: көбіне ең қолайлы айлар маусымнан тамызға дейін. Тек мұражайға жыл бойы дерлік баруға болады.
Жеті орын бір кестеде
Іріктемеде жеті орын бар, олар үш топқа бөлінеді. Бірінші топ — облыстың солтүстігіндегі қарағайлы шоқылар арасындағы көлдер. Екіншісі — Астананың солтүстік-шығысы мен шығысындағы дала мен жартастар. Үшіншісі — жады мен аңыз орындары.
Кестеде әр орын бойынша түзу сызықпен есептелген қашықтық, басты көрсеткіш және ең қолайлы айлар берілген. Қашықтық түзу сызықпен өлшенгендіктен, жол бұдан ұзағырақ болады.
| Орын | Бұл не | Түзу сызықпен қашықтық | Басты көрсеткіш | Ең қолайлы айлар | Формат |
|---|---|---|---|---|---|
| АЛЖИР | Лагерь орнындағы мемориал | Астанадан ≈38 км | Лагерь 1938–1953 | мамыр–маусым, тамыз–қыркүйек | бір күн |
| Ерейментау | Даладағы жартасты сілем | Астанадан 127 км | Ақдым, 901 м | маусым, тамыз | бір күн |
| Қобейтұз | Тұзды көл | Астанадан 158 км | тереңдігі ~20 см | маусым, тамыз | демалыс күндері |
| Щучье | Орманды көл | Астанадан 220 км, Көкшетаудан 63 км | 31–40 м-ге дейін | маусым–тамыз | демалыс күндері |
| Үлкен Шабақты | Көкшетау тауы етегіндегі көл | Көкшетаудан 61 км | 33 м-ге дейін | маусым–тамыз | демалыс күндері |
| Зеренді | Ормандағы тұщы көл | Көкшетаудан 44 км | 6,8 м-ге дейін | шілде–тамыз | демалыс күндері |
| Оқжетпес | Аңызы бар жартас | расталмаған | биіктігі расталмаған | дерек жоқ | анықталмаған |
Астанада болсаңыз және уақытыңыз бір-ақ күн болса, мемориал мен Ерейментаудың бірін таңдаңыз. Бурабай көлдері мен Зеренді үшін демалыс күндерін бөліңіз.
Бурабай көлдері мен Зеренді: тереңдігі, жағасы және мінезі
Облыстың солтүстігіндегі үш көлдің ортақ белгісі — айналасындағы қарағай ғана, қалғаны әртүрлі. Үлкен Шабақты — Бурабайдың ең ірі көлі. Ол тектоникалық көл, Көкшетау тауының етегінде жатыр, жағалары гранитті, аралдары бар, тереңдігі 33 м-ге дейін жетеді.
Щучье көлі Щучинск қаласының солтүстік шетінде орналасқан және Көкшетау көлдері тобындағы ең терең көл саналады. Оның ең үлкен тереңдігін дереккөздер әртүрлі көрсетеді, 31-ден 40 м-ге дейін. Екі көл де «Бурабай» ұлттық паркіне кіреді.
Зеренді басқа ұлттық паркке, «Көкшетауға» жатады. Бұл ауданы 9,6–11,9 км² шағын тұщы көл: түбі құмды, жағажайлары бар, Зеренді тауларының беткейлерінде қарағайлы орман өседі. Тереңдігі 6,8 м-ге дейін, көл тайыздап барады. Үшеуінің ішінде Көкшетауға ең жақыны осы, түзу сызықпен шамамен 44 км.
Жартастар мен суға қарайтын көрініс маңызды болса, Шабақты лайық. Қаланың дәл іргесіндегі көл керек болса, Щучьені таңдаңыз. Түбі құмды тыныш жазғы жағажайға Зеренді қолайлырақ.
Ерейментау мен Қобейтұз: Астанадан шығатын дала бағыты
Ерейментау таулары — даладан тікелей көтерілетін, ұзындығы 70–75 км аласа жартасты сілем. Ең биік нүктесі Ақдым 901 м-ге жетеді. Сілемнің бір бөлігі «Бұйратау» ұлттық паркінің филиалына қарайды. Мұнда қорғандарды, түркі тас мүсіндерін және дала флорасын көру үшін келеді: осында өсімдіктің 400-ден астам түрі өседі. Астанадан түзу сызықпен шамамен 127 км, сипаттамада бұл бір күндік сапар.
Қобейтұз Ерейментаудың маңында, Астанадан түзу сызықпен шамамен 158 км жерде жатыр. Бұл ауданы 6,9 км², тереңдігі шамамен 20 см, яғни тізеден келетін тұзды көл. Тұздылығы 334 г/л-ге дейін жетеді. Жылы айларда су балдырдың әсерінен қызғылт түске енуі мүмкін, бұл әсіресе күн ашық кезде жақсы көрінеді.
Қобейтұздың жағасында ешқандай инфрақұрылым жоқ, айнала тек дала. Қажеттінің бәрін өзіңізбен алып барыңыз. Осы екі орынға байланысты солтүстік-шығысқа сапар картаға қарағанда ұзағырақ болады: Қобейтұздың сипаттамасында ол демалыс күндеріне есептелген.
АЛЖИР — ең жақын сапар, бірақ серуен емес
«АЛЖИР» мұражай-мемориалдық кешені Отанын сатқандардың әйелдеріне арналған Ақмола лагерінің орнында, Астанадан түзу сызықпен шамамен 38 км жерде орналасқан. Лагерь 1938 жылдан 1953 жылға дейін жұмыс істеп, ГУЛАГ-тың ең ірі әйелдер лагері болған. Мұражай 2007 жылдан бері ашық.
Іріктемедегі орындардың ішінде бұл Астанадан ең жақын сапар. Маусымдық бағалау бойынша мұнда жыл бойы дерлік баруға болады, ең қолайлы айлар — мамыр, маусым, тамыз және қыркүйек. 31 мамырда мұнда еске алу күні өтеді, сондықтан бұл күні мемориалда адам әдеттегіден көп болуы мүмкін.
Жұмыс уақыты мен кіру құнын растай алмадық. Жолға шықпас бұрын оларды тексеріңіз.
Оқжетпес: аңызы белгілі, практикалық дерек аз
Оқжетпес — Ақмола облысындағы жартас, атауы «оқ жетпес» дегенді білдіреді. Онымен XVIII ғасырға жатқызылатын Абылай хан туралы аңыз байланысты. Жартастың атымен Көкшетаудың футбол клубы аталған.
Қалғаны туралы дерек жоқтың қасы: биіктігін де, қашықтығын да, маусымын да растай алмадық. Сипаттамалар тіпті ұсынылатын айлар жөнінде де әртүрлі. Бірінде көктемнің соңынан күзге дейінгі кезең көрсетілсе, екіншісінде дерек жоқ делінген. Сапар алдында өзекті ақпаратты өзіңіз іздеуіңізге тура келеді.
Ақмола облысына қашан бару керек: айлар бойынша
Жалпы іріктеме үшін ең қолайлы уақыт — маусымнан тамызға дейін. Бұл айларда орындардың барлығы дерлік ең жоғары немесе жақсы баға алады. Қыста және маусымаралық кезеңде негізінен мемориал ғана нақты нұсқа болып қалады.
| Ай | Ең жақсы таңдау (баға 3) | Жақсы (баға 2) | Ұсынылмайды (баға 0) |
|---|---|---|---|
| Наурыз–сәуір | — | АЛЖИР (сәуір) | Зеренді, Шабақты, Қобейтұз; наурызда Ерейментау мен Щучье |
| Мамыр | АЛЖИР | Ерейментау, Щучье | — |
| Маусым | Ерейментау, Қобейтұз, Щучье, Шабақты, АЛЖИР | Зеренді | — |
| Шілде | Зеренді, Щучье, Шабақты | Ерейментау, Қобейтұз, АЛЖИР | — |
| Тамыз | Ерейментау, Қобейтұз, Зеренді, Щучье, Шабақты, АЛЖИР | — | — |
| Қыркүйек | АЛЖИР | Ерейментау, Зеренді, Щучье, Шабақты | — |
| Қараша | — | — | Ерейментау, Зеренді, Қобейтұз, Щучье, Шабақты |
Бір айды ғана таңдай алсаңыз, тамызды алыңыз: бұл кезде көлдер де, дала да, мемориал да ең қолайлы шағында. Шілдеде Қобейтұз бен Ерейментау маусым мен тамызға қарағанда сәл төмен бағаланған. Қыста Зеренді, Щучье мен Шабақты «мүмкін» деген баға алады, ал Қобейтұз бен Ерейментау — «ұсынылмайды».
Облыс бойынша сапарды қалай құрастыруға болады
Облыс бойынша сапарларды екі бағытқа бөлу оңай. Солтүстік бағыт — Зеренді, Щучье және Үлкен Шабақты көлдерімен бірге Көкшетау мен Щучинск. Көкшетаудан оларға дейінгі қашықтық түзу сызықпен 44–63 км. Шығыс және солтүстік-шығыс бағытқа Ерейментау мен Қобейтұз кіреді. «АЛЖИР» мемориалын Астанадағы кез келген күнге оңай қосуға болады.
Астанадан Щучьеге дейін түзу сызықпен шамамен 220 км. Сондықтан Бурабай көлдерін Ерейментаумен бір күнге сыйғызбай, бөлек демалыс күндеріне жоспарлаған жөн. Жолдарды, көлік кестесін және ұлттық парктерге кіру ережелерін біз тексермедік.
- Қобейтұз бен Ерейментауға апаратын жолдардың жайы және топырақ жолдардың өтімділігі
- «АЛЖИР» мұражайының жұмыс уақыты мен кіру құны
- «Бурабай», «Көкшетау» және «Бұйратау» ұлттық парктеріне кіру ережелері мен ақысы
- Оқжетпестің биіктігі, жартасқа баратын жол және сапар маусымы
- Қобейтұздың белгілі бір жылы мен айында қызғылт түске енетін-енбейтіні