Сәуірде Қазақстанда қайда бару керек: оңтүстік, гүлдеген Алматы және Маңғыстаудың борлы жартастары

Сәуірде Қазақстанда қайда бару керегін таңдасаңыз, оңтүстіктен бастаңыз: Түркістан, Отырар, Арыстан баб пен Сарыағаш бұл айда маусымның шыңында тұрады. Алматыда сәуір — қызғалдақ, сакура мен магнолия гүлдейтін ботаника бағының уақыты. Маңғыстауда бұл жазғы аптапқа дейінгі екі қысқа мезгілдің бірі, Бекет ата мен Бозжыраға бару дәл осы кезде оңайырақ.

Сәуір — оңтүстік пен Маңғыстаудың айы

Сайтта сипатталған 24 орынның алтауы сәуірде маусымның ең жоғары бағасын алады: Түркістан, Отырар, Арыстан баб, Сарыағаш, Алматы ботаника бағы және Бекет ата жер асты мешіті. Олардың барлығы дерлік оңтүстікте немесе шөлде орналасқан, ал онда жазда бару қиын: Түркістанда шілдеде күндіз шамамен +36 °C, Маңғыстауда жазда +40 °C-тан асып кетеді. Сондықтан бұл орындар үшін көктем амалсыз таңдау емес, негізгі уақыт.

Кестеде сәуірге таңдаған орындарымыз, 0-ден 3-ке дейінгі шкала бойынша айдың бағасы және сапар түрі көрсетілген. 3 деген баға сәуір сол орын үшін ең жақсы айлардың бірі екенін, 2 — жақсы екенін білдіреді.

Бір аптаңыз болса, бір өңірді таңдаған дұрыс: Шымкентті негіз еткен оңтүстік, Алматы мен оның маңы немесе Маңғыстау. Олардың арасы мыңдаған шақырым, бәрін бір сапарға сыйғызамын десеңіз, демалысыңыз ұшақпен ұшумен өтеді.

Түркістан, Отырар мен Арыстан баб бір бағытқа жинақталады

Сәуірде 3 баға алған үш орын бір-біріне жақын, оларды екі-үш күнге біріктіру ыңғайлы. XIV ғасырдың соңында салынған, күмбезі 18,2 м Қожа Ахмет Ясауи кесенесі 2003 жылы ЮНЕСКО тізіміне енген Қазақстанның алғашқы нысаны болды; Шымкенттен Түркістанға дейін шамамен 160 км. Сауран қирандылары қаладан 40–45 км жерде.

Арыстан баб кесенесі көне Отырардың іргесінде, Түркістаннан түзу сызықпен шамамен 50 км жерде тұр. Дәстүр бойынша зиярат етушілер мұнда Ясауиге барар алдында келеді, сондықтан бағыттың ретін алдын ала ойластырған жөн. Қазіргі шамамен 35×12 м ғимарат 1909 жылы қайта тұрғызылған.

Отырар — биіктігі 18 м-ге дейін жететін төбесі бар қалажұрт, 1219 жылы Шыңғыс ханның қоршауын бастан өткерген; қазба жұмыстары 1969 жылдан бері жүргізіліп келеді. Түркістаннан Отырарға дейінгі қашықтық дереккөздерде әртүрлі көрсетілген: түзу сызықпен 50 км және нақтыламай 57 км. Отырар үшін маусымдық шкала бойынша сәуір тіпті мамырдан да жақсы. Қала мен оның маңы туралы толығырақ — Түркістан бетінде.

Шымкенттен түзу сызықпен 15 км жердегі Ясауидің ата-анасының кесенелері бар көне Испиджап — Сайрамды келген күні-ақ көріп қайтуға болады. Сәуірде оның бағасы 2, шыңы — мамырда.

Сәуірдегі Алматы: бақтағы гүлдер мен Шымбұлақтың соңғы қары

Сәуірде Алматыға барудың басты себебі — ботаника бағы: қала ішіндегі 1932 жылы негізі қаланған 103,6 га аумақ. Көктемде мұнда қызғалдақ, сакура, магнолия мен сирень гүлдейді, ал 2018–2020 жылдардағы қайта жаңғыртудан кейін бақтың үш кіреберісі бар. Кіру ақылы; жазғы жұмыс уақыты 9:00–20:00, бірақ сәуірдегі кестені біз растай алмадық.

Шымбұлақта сәуірде шамамен қарашадан сәуірге дейін созылатын тау шаңғысы маусымы аяқталып келеді. Курорттың төменгі бөлігі 2260 м биіктікте, жоғарғысы — 3200 м-дегі Талғар асуы, ұзындығы 4,5 км гондола Медеуден басталады. Мұнда сәуір 2 алады, мамыр — небәрі 1: шаңғыға кеш, жазғы серуенге әлі ерте болатын маусым аралығы.

Алматыдан шамамен 16 км жердегі Проходной шатқалындағы ыстық бұлақтар — Алмаарасан тұрақты 2 бағасын ұстап, мамырдан бастап 3-ке көтеріледі. Мұндағы судың температурасы 20,5–39,7 °C, биіктігі шамамен 1780–1827 м, «Олень» аялдамасына дейін № 28 автобус қатынайды. Көктөбе мен Есік қорғаны сәуірде 2 бағасын алады, олар үшін ең жақсы уақыт — мамырдан бастап.

Маңғыстау: аптапқа дейінгі қысқа мезгіл

Маңғыстауда сәуір — екі маусымның біреуінің басы, екіншісі қыркүйекке келеді. Бекет ата сәуірде 3 алады: жер асты мешіті Оғланды шатқалындағы бор жартасқа қашап салынған, Ақтаудан 280–285 км, жол 4–5 сағат алады. Жол бойында Шопан ата бар, жанында зиярат етушілерге арналған қонақүй орналасқан, мешіттің ішінде суретке түсіруге тыйым салынған. 2026 жылдың шілдесінен бастап мешіт ЮНЕСКО-ның «Маңғыстаудың жартас мешіттері» нысанына кіреді.

Бозжыра — Ақтаудан 298–300 км жердегі Үстірт кемеріндегі борлы «азу тістер». Онда тек жол талғамайтын көлікпен барады, ұялы байланыс жоқ. Сәуірде Бозжыраның бағасы 2, мамырда 3, ал маусымнан бастап +40 °C-тан асатын аптап сапарды ауырлатады. Маңғыстауға көктемде барсаңыз, бағыт пен көлікті алдын ала келісіп алған жөн.

Ақтаудан түзу сызықпен шамамен 121 км жердегі Форт-Шевченко сәуірде 2 алады: 1717 жылдан бері бекіністері бар қала, мұнда 1850–1857 жылдары айдауда болған Тарас Шевченконың мұражайы бар.

Көктемгі су: Сарыағаш, Шардара және Жайық атырауы

Сарыағаш сәуірде де, мамырда да шыңында (3). 37–50 °C ыстық минералды суды 1946 жылы мұнай іздеген геологтар шамамен 1400 м тереңдіктегі ұңғымадан тапқан. Шипажайлардың көбі қаланың өзінде емес, Шымкенттен шамамен 127–130 км жердегі Көктерек кентінде орналасқан. Толығырақ — Сарыағаш бетінде.

Аумағы жағынан Қазақстанда үшінші орындағы Шардара су қоймасы Шымкенттен түзу сызықпен 183 км жерде, Өзбекстанмен шекарада жатыр. Ұзындығы шамамен 80 км, ені 25 км. Мұнда сәуір жақсы (2), ең жақсы ай — мамыр; жазы құрғақ әрі ұзақ, ал келушілерге арналған расталған қызметтер аз.

Атыраудан түзу сызықпен шамамен 19 км жердегі Жайық атырауындағы Ақжайық — қоқиқаздар, бірқазандар мен аққулар ұшып өтерде аялдайтын мекен. Сәуір 2 алады, маусымдық шкала бойынша шыңы — мамыр мен қыркүйек. Қорықшаға бару ережелерін сапар алдында нақтылау қажет.

Сәуір ме, мамыр ма: қай жер үшін күте тұрған жөн

Көп орын үшін сәуір жақсы, бірақ мамыр одан да жақсы, күндеріңіз икемді болса, мұны ескерген жөн. Екі орын үшін керісінше: сәуір мамырдан жақсы.

Егер сәуір жалғыз мүмкіндігіңіз болса, оңтүстік пен Маңғыстау ең көп әсер береді. Мамырға жылжи алсаңыз, тізімге Жайық атырауы мен Алматы үстіндегі таулар қосылады.