charyn.kz Қазақстан табиғаты бойынша тәуелсіз жол сілтеуші

Қазақстан табиғаты көліксіз: автобус пен пойыз

Қазақстан табиғатына көліксіз жету негізінен Алматыдан мүмкін: № 12, 21 және 28 қалалық автобустар Медеуге, Көкжайлау соқпағына және Үлкен Алматы шатқалындағы соңғы аялдамаға дейін апарады. Астанадан Бурабайға пойызбен, Қарағандыдан Қарқаралыға автобуспен барады. Шарын, Көлсай, Алтынемел мен Маңғыстауға көліксіз тек тур, такси немесе серіктермен жетесіз.

Қазақстан табиғатына көліксіз жетуге болады, бірақ оның басым бөлігі Алматыдан басталады: қалалық автобус Медеуге, Көкжайлау соқпағына және Үлкен Алматы шатқалындағы соңғы аялдамаға дейін апарады. Басқа қалалардан Бурабайға, Қарқаралыға, Баянауылға және Көкшетау маңындағы көлдерге пойыз бен қалааралық автобус жүреді. Шарын, Көлсай, Алтынемел мен Маңғыстауға көліксіз тек турмен, таксимен немесе серіктермен жетесіз.

Сызба: Қазақстан табиғаты көліксіз — Алматыдан тауға № 12 және 21 автобуспен Медеу мен Көкжайлауға, № 28-мен Аюсайға, Алмарасанға және ҮАК-қа, аспалы жолмен Шымбұлақ пен Көктөбеге, № 5, 64, 68, 212 және 26 автобустар

Бұл — бағыттар беті: қай қаланы база ету керек, қай автобус не пойыз жүреді, қай жерде түсу керек және қанша жаяу жүру керек. Мұнда кесте жоқ, ол өзгеріп тұрады; рейстің нөмірі мен уақытын сапар күні 2ГИС-тен тексеріңіз. Маусымдары бар орындар тізімі жеке бетте — көліксіз қайда баруға болады, ал шатқалға жол туралы бәрі — Шарынға көліксіз шолуында.

Қысқаша: 40 орын және жетудің үш жолы

Біз гидіміздегі табиғи орындардың беттерін қарап шығып, «оған көліксіз қалай жетемін» деген сұраққа нақты жауабы бар 40 орынды іріктедік. Әр орынға үш жауаптың бірі берілді.

Қалай жетуге боладыОрынМысалдар
Қалалық не қала маңы автобусы, аспалы жол17Медеу, Көкжайлау, Аюсай, ҮАК
Пойыз не қалааралық автобус8Бурабай, Қарқаралы, Баянауыл
Тек көлік, такси не тур15Шарын, Көлсай, Алтынемел, Бозжыра

Қорытынды қарапайым: бірінші топтағы 17 орынның 16-сы Алматыда не оның іргесінде, біреуі Астанада. Көлігіңіз жоқ болса және тауға барғыңыз келсе, Алматыны база еткен дұрыс.

Алматы: тауға қалалық автобуспен

Алматы орталығынан 1 700–2 500 м биіктікке қалалық көлікпен және аздап жаяу жүріп көтерілуге болады. Жол ақысы ONAY картасымен немесе қосымша арқылы төленеді; әуежайдан жүретін № 92-де бұл 120 ₸ (2ГИС). Әуежайдан № 12 басталатын Алматы-2 вокзалына қалай жетуге болатыны Алматы әуежайы бетінде жазылған.

Кіші Алматы шатқалы: № 12 және № 21

Медеу. № 12 автобус Алматы-2 вокзалынан Достық даңғылымен спорт кешеніндегі соңғы аялдамаға дейін барады; 2024 жылғы наурыздан бері желіде газбен жүретін Yutong автобустары (NUR.KZ). № 21 Медеуге Спорт сарайынан жүреді (Bes.media). Орталықтан 30–50 минут (AIR Press). Мұз айдыны 2028 жылдың соңына дейін қайта жаңартуға жабық, бірақ бөгет пен шатқал ашық.

Шымбұлақ. Медеуден ұзындығы шамамен 4,5 км гондола, көтерілу 15 минутқа дейін. Медеу — Тұйықсу жолы жеке көлікке 2026 жылғы 24 шілдеден 30 қарашаға дейін жабық (курорт операторы), сондықтан жоғарыға негізгі жол — гондола және № 12 бен № 21 соңғы аялдамасынан Горельникке дейінгі Студенттік соқпақ.

Медеудегі соңғы аялдамадан жаяу. Кимасар шатқалының басы соңғы аялдамадан 100 м жерде (Tengrinews жолнұсқасы). Бутаковка сарқырамасына Кіші Комиссаров асуы арқылы барады, бір жаққа шамамен 2,5–3 сағат (Tengrinews, 2020). Фурманов шыңына баратын бағыт та осы жерден басталады, бұл енді толық күн.

Көкжайлау. № 12 не № 21-мен Медеуден төмендегі «Ақбұлақ» (бұрынғы «Просвещенец») аялдамасына дейін. Әрі қарай 2 240–2 250 м биіктіктегі алаңқайға дейін 2–3 сағат жоғары (AIR Press, 31.10.2026). Үстіртке екінші кіреберіс Ремизовка жағынан: «Ремизовка» аялдамасына № 64 және № 68 автобустар келеді (2ГИС, 16.11.2026), Көкжайлауға дейінгі соқпақ 5,5–7,4 км.

Үлкен Алматы шатқалы: № 28

№ 28 автобус «Тұңғыш Президент саябағы» аялдамасынан (Әл-Фараби — Дулати) шатқалмен жоғары жүреді. Соңғы аялдаманы дереккөздер әртүрлі атайды: AIR Press — «Көкшоқы», Sxodim — «Олень». Қай жерде түсу керегін 2ГИС-тен тексеріңіз.

  • Алмарасан: соңғы аялдамадан асфальтпен тұраққа дейін шамамен бір сағат жаяу, әрі қарай бұлақтарға қысқа соқпақ (Sxodim).
  • Аюсай: соңғы аялдамадан тас жолмен келушілер орталығына дейін 45 минут (Tengrinews, 2021) не 1,5 сағатқа дейін, әрі қарай үш сарқырамаға 1,9 км соқпақ. Бір жарым сағат есептеңіз.
  • Үлкен Алматы көлі: соңғы аялдамадан жолмен шамамен 15 км, көтерілу 4–6 сағат, түсу 3–4 сағат (AIR Press, 18.10.2026). Такси тек «ГЭС-2» айырығына не төменгі өткізу бекетіне дейін апарады.

Іле Алатауы ұлттық паркіне кіре берісте жаяу адамнан 0,15 АЕК алынады, бұл 2026 жылы 648,8 ₸ (№ 232 бұйрық).

Басқа желілер: Көктөбе, обсерватория, Ақсай, Ойқарағай

  • Көктөбе: Достық, 104Б-дан аспалы жол, 1 620 м желімен шамамен 6 минут (AIR Press). Немесе Dostyk Plaza-дан «Көктөбе» жоғарғы аялдамасына дейін № 95 және 99 автобустар, одан әрі тегін «Денсаулық соқпағы» (саябақ деректері бойынша).
  • Каменское үстірті: Достықпен «Обсерватория» аялдамасына дейін № 5 автобус (Фесенков атындағы Астрофизика институты).
  • Ақсай шатқалы: № 212 не № 26 автобуспен 1 560 м биіктіктегі соңғы аялдамаға дейін (Informburo). Соңғы аялдамадан экопостқа дейін қанша жүру керегін дереккөз жазбайды; экопосттан скитке баратын соқпақтың басына дейін жолмен тағы 4 км.
  • Ойқарағай: Спорт сарайынан № 210 автобус, жолда шамамен бір сағат (Sxodim, 2024 жылғы шілде). Мұнда көліксіз ең оңай жол — такси.
  • Ботаникалық бақ: қала ішінде, Тимирязев көшесіндегі кіреберіске «Ботанический сад» аялдамасына дейін автобустар барады (Sxodim).

Астана мен Көкшетау: Бурабайға пойыз, көлдерге автобус

Бурабай. Астанадан Щучинскідегі Курорт-Боровое станциясына пойыз 2 сағ 28 минуттан 3 сағ 44 минутқа дейін жүреді; күнделікті таңғы пойыздар түске дейін жетеді (курорттарға пойыздар). Щучинск автовокзалынан Бурабай кентіне № 11 автобус жүреді (2ГИС, 16.11.2026), арасы шамамен 25 км, таксимен де баруға болады (We Project, 01.08.2026). Автовокзал вокзалдан қаншалықты алыс екенін біз тексерген жоқпыз. Астанадағы «Сапаржай» автовокзалынан автобустар негізінен Щучинскіге дейін барады, шамамен төрт сағат; жазда Бурабайға тікелей рейстер болады. InDrive не Yandex Go арқылы серіктермен шамамен 2,5 сағатта жетесіз, орын 6 000 ₸-ден (We Project).

Қорғалжын. Астана автовокзалынан автобус не маршрутка, 2–2,5 сағат (Orexca). Қорық әкімшілігі кенттегі автостанциядан 200 м жерде, рұқсатты сол жерде жұмыс күндері рәсімдейді. Демалыс күндері алдын ала қоңырау шалмасаңыз, рұқсат беретін адам болмайды.

Астананың ботаникалық бағы. Қала ішінде: «Астана Арена стадионы» аялдамасына дейін № 10, 12, 37, 51 және басқа автобустар (Sxodim, 2022).

Көкшетау ұлттық паркі. Ең жақын станция — Көкшетау. Қаладан Имантау мен Шалқар ауылдарына рейстік автобустар жүреді. Имантаудағы демалыс базалары аялдамадан шамамен 300 м жерде, ал Шалқардан парктің өткізу бекетіне таксимен барады не жаяу жүреді (Tengrinews, 2021). Деректер 2021 жылғы: қайтар рейсті қалада жүргенде нақтылаңыз.

Қарағанды мен Павлодар: Қарқаралы, Балқаш, Баянауыл

Қарқаралы. Қарағандыдан Қарқаралыға күн сайын автобус жүреді, 221 км (Kazinform). Такси шамамен үш сағат жүреді (Orexca). Басты артықшылығы: соқпақтар тура қаладан басталады, сондықтан парк ішінде көлік барлық бағытқа керек емес.

Балқаш. Қарағандыдан Балқаш-1 станциясына күн сайын екі пойыз жүреді, жолда 7 сағ 56 минуттан 10 сағ 18 минутқа дейін; Алматыдан — күн аралатып тікелей вагон, шамамен 16 сағат (курорттарға пойыздар).

Баянауыл. Павлодардан Баянауыл ауылына автобустар жүреді (Kazinform), Жасыбай көліне дейін шамамен 230 км. Парктің нүктелері үш көл мен ауылдың арасында шашыраңқы, сондықтан жергілікті жерде бәрібір такси не ұзақ жаяу жол керек болады.

Алматы облысына пойызбен: Қапшағай мен Алакөл

Қапшағай. Алматы-2 вокзалынан Қапшағай станциясына пойыз 2 сағ 35 минут жүреді. ҚТЖ 2026 жылғы 15 шілдеден бастап Алматы-1-де отырғызуды уақытша тоқтатты, сондықтан Алматы-2-ні бағдар етіңіз.

Алакөл. Алматы-2-ден Бесқоль станциясына тұрақты пойыз 14 сағ 23 минут жүреді, жазда Достыққа рейстер қосылады. Станциялардан жағаға қалай жетуге болатынын және онда автобус жүре ме, біз растай алмадық.

Шымкент, Өскемен және Ақтау: табиғатқа тек көлікпен

Шымкент пен Түркістан. Шымкенттен Түркістанға маршруткалар жүреді, шамамен екі сағат, адам толғанда жөнелтіледі (Wikivoyage). Бірақ бұл — мәдени сапар. Сайрам-Өгем паркінің кіреберістеріне тұрақты көлік табылған дереккөздерде жоқ. Ақсу-Жабағлыға баруды қорық әкімшілігімен алдын ала келіседі, ал Қасқасу ауылына тікелей автобус таппадық.

Өскемен. Қалада трамвай жүреді, бірақ Сибинь көлдеріне (85 км) және Батыс Алтай қорығы бар Риддерге расталған көлік бізде жоқ. Автобус кестесін автовокзалдан нақтылаңыз.

Ақтау. Бозжыраға топырақ жол апарады, Tengrinews 2–3 күнге жүргізуші-гиді бар жолсыз көлік жалдауға кеңес береді. Шатқалға апаратын жолдағы 2026 жылғы сәуірде ашылған келушілер орталығы гид табуға көмектеседі. Торыш шарлар алқабы мен Шерқала да — көлікпен баратын сапарлар. Көліксіз Ақтауда қаладағы Каспий жағасы қалады.

Кесте: орын, база, көлік, жаяу

Қоғамдық көлікпен жетуге болатын барлық 25 орын. Жаяу жүретін уақыт дереккөзде болса көрсетілген.

ОрынБазаКөлікЖаяу
МедеуАлматы№ 12, № 210
ШымбұлақАлматы№ 12, 21 + гондола0
ГорельникАлматы№ 12, 21Студенттік соқпақ
КимасарАлматы№ 12, 21шатқалға 100 м
БутаковкаАлматы№ 12, 212,5–3 сағ
Фурманов шыңыАлматы№ 12, 21толық күн
КөкжайлауАлматы№ 12, 21, «Ақбұлақ»-қа дейін2–3 сағ
РемизовкаАлматы№ 64, 68үстіртке 5,5–7,4 км
АлмарасанАлматы№ 28≈ 1 сағ
АюсайАлматы№ 2845 мин – 1,5 сағ
ҮАКАлматы№ 28≈ 15 км, 4–6 сағ
КөктөбеАлматыаспалы жол, № 95, 990
Каменское үстіртіАлматы№ 5дерек жоқ
Ақсай шатқалыАлматы№ 212, 26дерек жоқ
ОйқарағайАлматы№ 2100
Ботаникалық бақАлматықалалық автобустар0
Ботаникалық бақАстана№ 10, 12, 37 т.б.0
БурабайАстанапойыз + № 110
ҚорғалжынАстанаавтобус, маршруткакеңсеге 200 м
Имантау, ШалқарКөкшетаурейстік автобус≈ 300 м
ҚарқаралыҚарағандыавтобуссоқпақтар қаладан
БалқашҚарағандыпойыздерек жоқ
БаянауылПавлодарауылға автобусәрі қарай такси
ҚапшағайАлматыпойыздерек жоқ
АлакөлАлматыБесқольге пойызрасталмаған

Көліксіз қайда жете алмайсыз

Тізіміміздегі он бес орынға өз көлігіңізсіз не жалдамалы көліксіз жету мүмкін емес: Шарын шатқалы, Көлсай көлдері, Қайыңды, Алтынемел, Бозжыра, Торыш, Шерқала, Сайрам-Өгем, Ақсу-Жабағлы, Түрген, Есік көлі, Қаскелең шатқалы, Жоңғар Алатауы, Сибинь көлдері, Қасқасу.

Көліктің орнына шынымен не жұмыс істейді:

  1. Шарын. Рейстік көлікпен Нарынқол бағытындағы ауылдарға дейін жетеді, инфрақұрылымы бар ең жақыны — Шонжы. Трассадан өткізу бекетіне дейін шамамен 10 км, қоғамдық көлік жоқ, сондықтан жалғыз адамға бір күндік экскурсия ыңғайлы, ал төртеу болсаңыз — серіктермен ортақ көлік. Толығырақ Шарынға көліксіз бетінде.
  2. Көлсай мен Қайыңды. Сатыға сирек, тұрақсыз рейстер болады, оларды «Сайран» автовокзалынан не 2ГИС-тен іздейді (AIR Press, 2026). Жол шамамен 4 сағат, сондықтан көпшілігі жүргізушімен не Шарынмен бірге 2–3 күндік турмен барады.
  3. Алтынемел. Рұқсатнаманы Басшиде рәсімдейді, бір рұқсатнама бір күнге бір бағытқа беріледі, ал Басшиден Әнші құмға дейін шамамен 40 км, Ақтау тауларына дейін шамамен 70 км. Жүргізушісі бар көліксіз бұл жүрмейді.
  4. Есік көлі. Есік қаласына «Райымбек» метро бекетінен № 252 қала маңы автобусы жүреді (Kapital.kz, 2024), бірақ шатқалмен жоғары көлге дейін көлік таппадық.
  5. Қаскелең. Бір гидтер көлік мүлдем жоқ десе, басқалары Қаскелеңге дейін автобуспен, әрі қарай таксимен баруға кеңес береді. Біз мұны растамадық.

Екі адамның көлікпен сапары қанша тұратынын және оны турмен қалай салыстыруға болатынын калькулятордан есептеуге болады.

Қауіпсіздік: соңғы автобус және таудағы ауа райы

Көтерілуден гөрі қайту маңызды. 2026 жылғы 16 қарашадағы 2ГИС бойынша № 12 Алматы-2-ден шамамен 06:00-ден 21:00-ге дейін жүреді, ал Медеуден төмен түсетін соңғы рейстің уақытын біз тексерген жоқпыз. Медеу — Шымбұлақ гондоласы 5 қарашада 09:00-ден 18:00-ге дейін жұмыс істеді. ҮАК жолында жарық жоқ: күн батқанша түсу үшін ерте шығыңыз.
  • Таудағы ауа райы тез өзгереді. Жылы киім мен жаңбырлық жазда да керек; не алу керегі және болжамды қалай оқу керегі таудағы ауа райы туралы материалда жазылған.
  • Қар көшкіні, сел және жабылулар. Парк ауа райына қарай учаскелерді жабады: 2025 жылғы 27 қаңтардан 31 наурызға дейінгі қар көшкіні қаупі кезеңінде Есік көліне жол жабылды (Курсив). Шығар алдында парк жаңалықтарын және сел туралы жадынаманы қараңыз.
  • Кенелер мен аюлар. Көктемде тау бөктерінде кенелер белсенді, ал Аюсай шатқалында қоңыр аю мекендейді; өзіңізді қалай ұстау керегі кенелер, жыландар, аюлар бөлімінде.
  • Көкжайлаудағы құрылыс. 2026 жылдан бастап мұнда Almaty Superski курорты салынып жатыр (Kazinform, 27.08.2026). Соқпақтарға кіру тәртібі өзгеруі мүмкін, шығар алдында жаңалықтарды тексеріңіз.
  • Байланыс және ақша. Қайтар жолда аялдаманы табу үшін 2ГИС орнатылған, зарядталған телефон керек. Парк алымын ала жүріңіз: экопостта орнында не банк қосымшасы арқылы төлейді.

Елдегі көліктің жалпы сызбасы, пойыздан метроға дейін, Қазақстандағы көлік бөлімінде, ал Алматы метросының бекеттері метро шолуында жиналған.

Жиі қойылатын сұрақтар

Қазақстанда табиғатқа көліксіз баруға бола ма?
Болады, бірақ таңдау қалаға байланысты. Алматыдан қалалық автобустар тауға тура барады: № 12 және 21 Медеуге және Көкжайлау соқпағына, № 28 Алмарасанға, Аюсайға және Үлкен Алматы көліне апаратын жолдың басына. Астанадан Бурабайға пойызбен, Қарағандыдан Қарқаралыға автобуспен, Көкшетаудан Имантау мен Шалқар көлдеріне автобуспен барады. Біз қараған 40 табиғи орынның 17-іне қалалық көлікпен, 8-іне қалааралық көлікпен жетуге болады, ал 15-іне тек көлікпен, таксимен немесе турмен.
Медеу мен Шымбұлаққа автобуспен қалай жетуге болады?
Медеуге Алматы-2 вокзалынан Достық даңғылы арқылы № 12 және Спорт сарайынан № 21 қалалық автобустар барады, соңғы аялдама спорт кешенінің жанында. Орталықтан жол 30–50 минут. Медеуден Шымбұлаққа ұзындығы шамамен 4,5 км гондола көтереді, 15 минутқа дейін. Медеу — Тұйықсу жолы жеке көлікке 2026 жылғы 24 шілдеден 30 қарашаға дейін жабық.
Үлкен Алматы көліне көліксіз қалай жетуге болады?
№ 28 автобуспен «Көкшоқы» соңғы аялдамасына дейін, әрі қарай жолмен шамамен 15 км жаяу: көтерілу 4–6 сағат, түсу 3–4 сағат. «ГЭС-2» айырығына немесе төменгі өткізу бекетіне дейін такси алуға болады, одан жоғары көлік жіберілмейді. Жеке көліктер көлге 2020 жылдан бері бармайды, ал 2026 жылғы 30 сәуірден тыйым мото- және электр көлігіне де қолданылады.
Бурабайға көліксіз қалай жетуге болады?
Астанадан Щучинскідегі Курорт-Боровое станциясына пойызбен, пойызға қарай жолда 2 сағ 28 минуттан 3 сағ 44 минутқа дейін. Щучинск автовокзалынан Бурабай кентіне № 11 автобус жүреді (2ГИС), шамамен 25 км. Тағы бір жол: «Сапаржай» автовокзалынан Щучинскіге автобус, шамамен төрт сағат; жазда Бурабайға тікелей рейстер болады.
Шарынға немесе Көлсайға автобуспен жетуге бола ма?
Шарын шатқалына да, Көлсай жанындағы Саты ауылына да ашық кестесі бар тұрақты автобус жоқ. Шарынға рейстік көлікпен Нарынқол бағытындағы ауылдарға дейін жетеді, бірақ трассадан өткізу бекетіне дейінгі соңғы 10 км-ді көліксіз жүріп өту мүмкін емес. Көлсайға сирек, тұрақсыз рейстер болады. Шынайы нұсқалар: бір күндік экскурсия, такси немесе ортақ көліктегі серіктер.
Сапар күні автобустың нөмірі мен кестесін қайдан қарау керек?
2ГИС-тен немесе тасымалдаушының қосымшасынан: Алматыдағы нөмірлер мен жөнелу уақыты анда-санда өзгереді, мұны AIR Press те, бағыт беттерінің өзі де ескертеді. Пойыздарды bilet.railways.kz сайтынан, қалааралық автобустарды автовокзал сайтынан немесе кассасынан тексеріңіз. Бұл бетте кесте жоқ, тек бағыттар бар.

Дереккөздер

  • 2ГИС: № 12 автобус Алматы-2 — Медеу, 16.11.2026 тексерілді
  • NUR.KZ: Медеуге баратын бағытқа жаңа автобустар шықты, 06.03.2024
  • Bes.media: Алматыда Медеуге № 21 жаңа автобус бағыты іске қосылады, 26.11.2025
  • AIR Press: Медеуге көлікпен, автобуспен немесе жаяу қалай жетуге болады
  • AIR Press: Көкжайлау, 31.10.2026
  • Shymbulak: жаяу кіру, Студенттік соқпақ және Медеу — Тұйықсу жолының жабылуы, 24.07.2026
  • Shymbulak: аспалы жолдардың іске қосылуы, 30.10.2026
  • Tengrinews: ең әдемі тауларды тегін көру, бір күндік бағыттар, 30.05.2020
  • Tengrinews: Кимасар, жолнұсқа
  • Sxodim: Алмарасан ыстық бұлақтарына шолу, 02.02.2023
  • Tengrinews: Аюсай сарқырамалары, жаяу жорық, 23.07.2021
  • AIR Press: 2026 жылғы Үлкен Алматы көлі, қалай жетуге болады, 18.10.2026
  • Bes.media: ҮАК-қа көлік пен электросамокатқа кіруге шектеу қойылды, 30.04.2026
  • AIR Press: Көктөбе аспалы жолы, сипаттамасы мен бағасы, 18.10.2026
  • Sxodim: Көктөбе мәдениет және демалыс саябағы, 17.06.2026
  • Фесенков атындағы Астрофизика институты: Каменское үстіртіне қалай жетуге болады
  • 2ГИС: «Ремизовка» аялдамасы, № 64 және 68 бағыттар, 16.11.2026 тексерілді
  • Informburo: Алматы маңындағы Ақсай скиті, оған қалай жетуге болады
  • Sxodim: «Лесная сказка» және Ойқарағайға жол, 25.07.2024
  • Sxodim: Алматының Бас ботаникалық бағы
  • Sxodim: Астананың ботаникалық бағы, 22.12.2022
  • Kapital.kz: Есікке № 252 жаңа қала маңы бағыты, 15.10.2024
  • Алматы халықаралық әуежайы: № 92 және 3 автобустар, 16.11.2026 тексерілді
  • We Project: Астанадан Бурабайға жетудің 5 тәсілі, 01.08.2026
  • 2ГИС: № 11 автобус Щучинск автовокзалы — Бурабай кенті, 16.11.2026 тексерілді
  • ҚТЖ билеттері: сату және хабарландырулар
  • Orexca: Қорғалжын қорығы
  • Tengrinews: Солтүстік Қазақстан облысындағы ең жақсы демалыс орындары, 05.07.2021
  • Kazinform: Қарағанды облысында қайда демалуға болады
  • Orexca: Қарқаралы ұлттық паркі
  • Kazinform: Павлодар облысында қайда демалуға болады
  • AIR Press: қыстағы Көлсай, 18.10.2026
  • Wikivoyage: Turkestan
  • Wikivoyage: Aktau
  • ЕҚТА тарифтері туралы № 232 бұйрық — Әділет

Тағы оқыңыз