Қазақстандағы айыппұлдар: ӘҚБтК баптары бар АЕК кестесі

Айыппұлдар АЕК-пен жазылған: сома әр қаңтарда өзгереді, ал баптағы АЕК саны өзгермейді. 7 тәулік ішінде төлесеңіз 50% жеңілдік бар, бірақ төленбеген айыппұл шекарада қуып жетеді.

Тексерілді: 2026-11

ФотоҚазақстандағы жол: тас жол жиегіндегі «90» белгісі мен жылқылар · JacDys / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Бұл беттегі барлық сома Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексте (ӘҚБтК) жазылғандай АЕК-пен берілген. Ақшаға аудару біреу: АЕК санын қолданыстағы көрсеткішке көбейту, ол АЕК туралы бетте көрсетілген. Кесте ӘҚБтК-нің 2026 жылғы 5 қарашада ашылған редакциясымен салыстырылды және жеке тұлғаларға қатысты.

Көлік жүргізу айыппұлдарының кестесі

Бұзушылық	ӘҚБтК бабы	Жаза	Бір жыл ішінде қайталанса
Рульде телефон	591	5 АЕК	10 АЕК
Жылдамдық +10–20 км/сағ	592, 1-бөлік	5 АЕК	қайталау нормасы белгіленбеген
Жылдамдық +20–40 км/сағ	592, 2-бөлік	10 АЕК	30 АЕК (4-бөлік)
Жылдамдық +40–60 км/сағ	592, 3-бөлік	20 АЕК	30 АЕК (4-бөлік)
Жылдамдық +60 км/сағ және одан көп	592, 3-1-бөлік	40 АЕК	60 АЕК (5-бөлік)
Жолаушы мен жүкті бұзушылықпен тасымалдау	593, 1-бөлік	5 АЕК	10 АЕК
Белдік, мотошлем	593, 2-бөлік	5 АЕК	10 АЕК
Қызыл шам	599	10 АЕК	15 АЕК
Жаяу жүргіншіге жол бермеу	600	10 АЕК	15 АЕК
Белгілер мен таңбалау	601	3 АЕК	10 АЕК
Күндізгі жарық ережесін бұзу	602, 1, 2-бөліктер	ескерту	5 АЕК
Қараңғыдағы жарық ережесін бұзу	602, 1-1, 3-бөліктер	5 АЕК	7 АЕК
Апатты жағдай туғызу	606	10 АЕК	6 айға айыру
Материалдық шығыны бар ЖКО	610, 1-бөлік	20 АЕК	40 АЕК немесе 9 айға дейін айыру
Өзімен куәлік немесе көлік құжаты жоқ	612, 1-бөлік	ескерту не 5 АЕК	—
Жүргізу құқығынсыз немесе тиісті санатсыз жүру	612, 2-бөлік	20 АЕК	—
Жаяу жүргінші және өзге қатысушылар	615, 1-бөлік	2 АЕК	10 АЕК
Қозғалыс кезінде салоннан тыс жолаушы	615, 5-бөлік	10 АЕК	—
Ақылы жолға төлемеу	628	5 АЕК	—

Сызықша бұл жол үшін қайталауға бөлек мөлшерлемені жазып алмағанымызды білдіреді: дау болса, бапты тексеріңіз. Қайталаудың құны барлық дерлік жолда алғашқыдан едәуір жоғары. Ережелердің өзі шетелдік куәлікпен көлік жүргізу туралы бетте сипатталған.

Иллюстрация Гравюра: далада жол жиегіндегі көлік жанында тұрған қарапайым формалы жол инспекторы, жүргізуші құжаттарын ұсынып тұр, бағанада жылдамдық камерасы, кең бос жол

Жылдамдықты асыру: төрт саты

Қолданыстағы 592-бапта төрт саты бар. Бірінші саты 10 км/сағ асырудан басталады.

Асыру	Алғашқы рет	Бір жыл ішінде қайталанса	Бап бөлігі
10–20 км/сағ	5 АЕК	қайталау нормасы белгіленбеген	1-бөлік
20–40 км/сағ	10 АЕК	30 АЕК	2, 4-бөліктер
40–60 км/сағ	20 АЕК	30 АЕК	3, 4-бөліктер
60 км/сағ және одан көп	40 АЕК	60 АЕК	3-1, 5-бөліктер

Мысал: 60 шегі бар қалада 85 км/сағ, яғни 25 км/сағ асыру, екінші саты, 10 АЕК. Бір жылда сол бұзушылық екінші рет 30 АЕК-ке түседі, үш есе қымбат. Қайталағанда екінші және үшінші сатылар бірдей тұрады, ал есеп бір жыл бойы жүреді, сондықтан алғашқы тіркеу келесі сапарға да маңызды.

Иллюстрация Гравюра: дала жолының шетіндегі көлік, жүргізуші терезесі жанындағы инспектор

50% жеңілдік 7 тәулік жарамды

Айыппұлдың жартысын 7 тәулік ішінде төлеуге болады (ӘҚБтК 811-бабы, 1-бөлік). Камера тіркегенде мерзім ұйғарым тиісінше жеткізілген сәттен басталады.

Шарттар 810-баптың 1-бөлігінде және 811-баптың 2-бөлігінде жазылған:

жаза тек айыппұлдан тұрады;
сіз бұзушылық фактісін мойындайсыз және шағымданбайсыз;
төлегеннен кейін іс қаралған, ал сіз жауапкершілікке тартылған болып саналасыз.

Соңғы тармақ қайталауды есептеу үшін маңызды: жеңілдікпен төлеу бәрібір бұзушылықты тіркейді. Біздің оқуымызша, бір жыл ішіндегі дәл осындай келесі жағдай «қайталанса» бағанымен кетеді.

Жеңілдік қашан жүрмейді

Баптың санкциясында ескертуден басқа өзге жаза түрлері болса, жеңілдік жоқ (810-бап, 2-бөлік, 1-тармақша).

Бұл норманы біз былай оқимыз: ол жеңілдікті 608-бапқа және 613-баптың 4-бөлігіне жабады, өйткені санкция қамақ пен жүргізу құқығынан айырудан тұрады. Нормада баптардың тікелей тізбесі жоқ, бұл оның мәтінінен шығатын қорытынды. Балама жазасы бар жолдар да сол сұрақ астында, мысалы 517-баптың 4-бөлігі бойынша 25 АЕК не елден шығарып жіберу немесе 610-бап бойынша қайталағанда 40 АЕК не айыру. Олар бойынша түсіндірме таппадық.

Мас күй және тексеруден бас тарту: айыппұлдың орнына қамақ

Кестенің ең ауыр жолдары қарапайым жүргізуші үшін АЕК-пен есептелмейді. Қағидалар мен ӘҚБтК-де алкоголь шегі жоқ, толығырақ көлік жүргізу туралы бетте.

Бұзушылық	ӘҚБтК бабы	Жаза
Мас күйінде жүргізу немесе рульді мас адамға беру	608, 1-бөлік	15 тәулік қамақ, 7 жылға айыру
Сол, денсаулыққа зиян немесе шығын келтірсе	608, 3-бөлік	20 тәулік қамақ, 7 жылға айыру
Жаза мерзімі өткеннен кейін бір жыл ішінде қайталанса	608, 3-1-бөлік	20 тәулік қамақ, 8 жылға айыру
Сол, зиян келтірсе	608, 3-2-бөлік	25 тәулік қамақ, 9 жылға айыру
Жүргізу құқығы жоқ адамның мас күйі	608, 6-бөлік	20 тәулік қамақ
Жүргізу құқығы жоқ және қамақ қолданылмайды	608, 8-бөлік	200 АЕК
Полицияның талабы бойынша куәландырудан бас тарту	613, 4-бөлік	15 тәулік қамақ, 8 жылға айыру

Айыру мерзімі бойынша бас тарту 608-баптың 1-бөлігінен қатаңырақ, сондықтан бас тарту жазадан құтылу жолы емес.

Айыппұл туралы қалай білуге және оны қалай төлеуге болады

«Сергек» камералары жылдамдықты, қызыл шамды, белгілер мен таңбалауды, тоқтау мен тұруды тіркейді. Алматы полициясының 2022 жылғы түсіндірмесі бойынша ұйғарым бұзушылық күнінен бастап екі ай ішінде тапсырыс хатпен жіберіледі; eGov-та көрсетілген нөмірге SMS арқылы да жеткізілген болып саналады. Демек, айыппұл үйге қайтқаннан кейін келуі мүмкін.

Көліктің меншік иесі немесе иеленушісі жауап береді, соның ішінде көлік уақытша пайдалануға берілген адам (ӘҚБтК 31-бабы). ІІМ 2026 жылғы сәуірде жүйелер көптеген елдің нөмірін танитынын хабарлаған.

Kaspi-де жол мынадай: «Платежи» → «Госуслуги, штрафы, налоги» → «Штрафы». 50% жеңілдік 1414 нөмірінен келген SMS немесе хат күнінен бастап 7 күн жүреді (Kaspi нұсқаулығы, 2021.12.15 жаңартылған).

Жеңілдіксіз айыппұлды қаулы күшіне енген күннен бастап 30 тәуліктен кешіктірмей төлеу керек (893-бап, 1-бөлік). Әрі қарай жұмыс беруші немесе сот орындаушысы арқылы мәжбүрлеп орындау (894-бап). Сот шешімін орындамағаны үшін бөлек жауапкершілік бар: 5 АЕК, немесе 20 сағатқа дейін қоғамдық жұмыс, немесе 5 тәулікке дейін қамақ (669-бап, 1-бөлік).

Ақылы жолдың өз есебі бар: жол жүрген күннен бастап 30 күнтізбелік күн, 31-күні материалдар көліктік бақылауға жіберіледі.

Әлі тексерілмеген ЖСН-і және қазақстандық нөмірі жоқ шетелдік айыппұлды қалай тексеретінін растай алмадық. Бұл мәселе бойынша eGov ашылмады, ал Kaspi-дің қазақстандық емес куәлік туралы сұрағын оқымадық. Жалға алынған көлікпен жүрсеңіз, ұшар алдында жалға берушіден айыппұлды сұраңыз.

Елден шығу мен келесі кіруде не болады

Қауіп шекарадан қалай өтетініңізге байланысты: цифрлық кезек туралы норма автомобильге арналып жазылған, ал кіру туралы норма жаяу саяхатшыға да қатысты.

Жағдай	Норма не дейді	Дереккөз
Көлігі бар бейрезидент, автомобиль бекеті, мерзімі өткен ЖЖҚ айыппұлы немесе ақылы жол борышы	төлемейінше цифрлық кезекте тіркелмейді	Шекара туралы заң, 19-бап, 8-1-тармақ
Көліксіз шығу	бұл нормада жалпы тыйым жоқ	сонда
Бұрынғы болу кезіндегі орындалмаған жазамен келесі кіру	кіруге рұқсат етілмейді	Көші-қон туралы заң, 48-бап, 7-тармақша
Келесі кірудегі шекарашылар	мұндай адамдардың кіруін шектеуге құқылы	Шекара туралы заң, 66-бап, 10-тармақша

Тәжірибе де сол бағытта. 2026 жылғы шілдедегі хабар бойынша Жетісуда ұйғарымдарды шекарадан қайта өткенде тапсырған: 400-ден астам иесі, 33 құқық бұзушыдан өндіріп алынған, бас тартса мәжбүрлеп өндіріп алу. ІІМ 2026 жылғы сәуірде шетелдік шығар кезде шекарада айыппұлды төлеуге міндетті екенін, ал өтелгенге дейін кіруге тыйым салынуы мүмкін екенін мәлімдеген; деректермен алмасу тетігі сол кезде әзірленіп жатқан. Көлік министрі 2024 жылғы шілдеде ақылы жолы төленбеген көлікті тоқтатып, тұраққа жіберуі мүмкін және елден шығармайтынын айтқан.

Қысқа сапар үшін қорытынды: алғашқы 7 тәулікте төлеу арзанға түседі және мәселені шекараға жеткенше жабады. Келесі сапар бұзылса, төленбеген айыппұлдың құны оның сомасынан әлдеқайда жоғары болуы мүмкін.

Жолдан тыс айыппұлдар: парктер мен көші-қон

Туристке мұнда ең маңыздысы елде болу мерзімі мен қорғалатын орындардың режимі. Парктегі рұқсат не екені рұқсаттар туралы бетте талданған, ал парк тарифтері айыппұлдан бөлек есептеледі.

Бұзушылық	ӘҚБтК бабы	Жаза
Қорықта, ұлттық паркте, резерватта, өңірлік паркте арнайы рұқсатсыз және бөлінген орыннан тыс болу	380	ескерту немесе 5 АЕК
ЕҚТА-ның қорғау режимін бұзу	380-1	10 АЕК, қайталанса 20 АЕК
Мерзімнен кейін кетпеу, 3 тәулікке дейін	517, 3-бөлік, 1-тармақша	ескерту
Кетпеу, 3-тен 5 тәулікке дейін	517, 3-бөлік, 2-тармақша	10 АЕК
Кетпеу, 5-тен 10 тәулікке дейін	517, 3-бөлік, 3-тармақша	15 АЕК
3-бөлік бойынша бір жыл ішінде қайталанса	517, 6-бөлік	15 АЕК не елден шығарып жіберу
10 тәуліктен асатын кетуден жалтару	517, 4-бөлік	25 АЕК не елден шығарып жіберу
Бұзушылықпен транзит	517, 2-бөлік	15 АЕК не елден шығарып жіберу
Виза мақсатына сай емес немесе рұқсатсыз жұмыс	517, 5-бөлік	25 АЕК, не 10 тәулікке дейін қамақ, не елден шығарып жіберу
Қабылдаушы тарап рәсімдемеген немесе кеш хабарлаған	518, 1-бөлік	жеке тұлғаға ескерту; лауазымды адамдар мен шағын бизнеске 10 АЕК
Көші-қон ережесін бұзушыға баспана беру	518, 2-бөлік	жеке тұлғаға 25 АЕК

517-баптың 1-бөлігі 2019.12.27 заңымен алынып тасталған, оған сілтеме жасаудың қажеті жоқ.

Әлі тексерілмеген ӘҚБтК-нің 44-бабына (1 және 3-бөліктер) 2026.06.12 № 312-VIII Заңымен 2027 жылғы 1 қаңтардан өзгерістер көзделген. Олардың мазмұнын талдамадық; қаңтардан кейін осы бетті баппен салыстырыңыз. «Ақылды» камераларды сынау мен деректермен алмасу тетігінің іске қосылуын да растай алмадық.

Сапар алдында жолға шығар алдындағы тізімді де қараңыз.

Жиі қойылатын сұрақтар

Қазақстанда жылдамдықты асырғаны үшін айыппұл қанша?

10–20 км/сағ асырғаны үшін 5 АЕК-тен 60 км/сағ және одан көп асырғаны үшін 40 АЕК-ке дейін (ӘҚБтК 592-бабы). Ақшадағы соманы қолданыстағы АЕК-ке көбейту береді.

Айыппұлды жеңілдікпен төлеуге бола ма?

Иә, 7 тәулік ішінде төлесеңіз 50%, автоматты тіркеуде мерзім ұйғарым тиісінше жеткізілген сәттен басталады. Шарт: жаза тек айыппұл, сіз фактіні мойындайсыз және шағымданбайсыз.

Төленбеген айыппұлмен Қазақстаннан шығара ма?

Қауіпсіздік саласында мерзімі өткен айыппұлы немесе ақылы жол борышы бар бейрезидент төлемейінше автомобиль бекетінің цифрлық кезегінде тіркелмейді. Бұл норма автомобильге қатысты; онда жаяу шетелдіктің шығуына жалпы тыйым жоқ.

Айыппұл төленбесе, келесі жолы Қазақстанға кіргізе ме?

Көші-қон туралы заң бұрынғы болу кезіндегі орындалмаған әкімшілік жаза болса кіруге рұқсат бермейді (48-бап, 7-тармақша), шекарашылар мұндай кіруді шектеуге құқылы.

Жеңілдіксіз айыппұлды төлеуге қанша уақыт бар?

Қаулы күшіне енген күннен бастап 30 тәуліктен кешіктірмей (ӘҚБтК 893-бабы). Әрі қарай жұмыс беруші немесе сот орындаушысы арқылы мәжбүрлеп орындау.

Виза немесе болу мерзімін асырғаны үшін айыппұл қанша?

3 тәулікке дейін ескерту, 3-тен 5 тәулікке дейін 10 АЕК, 5-тен 10 тәулікке дейін 15 АЕК. 10 тәуліктен асатын жалтару: 25 АЕК не елден шығарып жіберу (ӘҚБтК 517-бабы).