Баянауылдағы Жасыбай көлі: қай айда барған жөн
- қаңтар: маусым емес
- ақпан: маусым емес
- наурыз: маусым емес
- сәуір: болады
- мамыр: жақсы
- маусым: ең қолайлы
- шілде: ең қолайлы
- тамыз: ең қолайлы
- қыркүйек: жақсы
- қазан: болады
- қараша: маусым емес
- желтоқсан: маусым емес
Күндізгі температура 23 °C-тан жоғары тек маусым–тамызда сақталады, мамыр мен қыркүйек серуендеуге жарайды, ал қарашадан наурызға дейін күндіз аяз болады.
Баянауылдағы Жасыбай көлі: неге бару керек
Жасыбай көлінің қазаншұңқыры
Шамамен 4 км² көл Ақбет (1 022 м) және Өгелек (958 м) шыңдарының арасында жатыр. Жағалаулары биік әрі жартасты, тек солтүстік-батысы жайпақ.
Жасыбай батыр және асу
Бұрын Шойынкөл деп аталған көл 1752 жылы жоңғарлармен шайқаста қаза тапқан батырдың құрметіне аталған. Баянауыл ауылына апаратын асу да оның есімімен аталады.
Павлодардан келетін жол
Павлодардан тура сызықпен шамамен 189 км, Уикипедия бойынша шамамен 230 км. Қарағандыдан тура сызықпен шамамен 209 км, Астанадан шамамен 291 км.
Жасыбайдың қысқа жазы
Шілдеде күндіз орта есеппен 25,3 °C, түнде 15,4 °C. Бұл ең жаңбырлы ай да: ERA5 бойынша 2011–2020 жылдардағы нормаларға сәйкес шамамен 83 мм жауын-шашын.
Жасыбай маңының құстары
Қазақша Уикипедия бойынша көл маңын құстың шамамен 50 түрі мекендейді, олардың арасында қаздар, үйректер, тырналар мен аққулар бар. Суында шортан, алабұға, оңғақ кездеседі.
Баянауылдағы Жасыбай көлі суреттерде
Саяхатшылардың нақты фотолары (Pexels, Unsplash, Wikimedia Commons): авторы мен лицензиясы әр кадрдың жазбасында.
Жасыбай — Павлодар облысының Баянауыл ауданында, Баянауыл ұлттық паркінің аумағында орналасқан, тектоникалық тектес ағынсыз көл. Ол парктегі көлдердің ішінде Сабындыкөлден кейінгі екінші ірі көл, ал Уикипедия деректері бойынша олардың ең мөлдірі. Шомылу маусымы қысқа: жылы күндер маусым–тамыз айларына келеді.
Жасыбай көлі: шағын, терең әрі жартастармен қоршалған
Жасыбай тау жоталарының арасындағы табиғи қазаншұңқырда жатыр: солтүстік-шығысынан Ақбет шыңы (1 022 м), оңтүстік-батысынан Өгелек (958 м) көтеріледі. Жағалаулары негізінен биік әрі жартасты, тек солтүстік-батыс бөлігі ғана жайпақ. Түбі тегіс, лайлы, суы тұщы, көкшіл-сұр түсті.
| Көрсеткіш | Мәні |
|---|---|
| Ұзындығы | 3,5 км |
| Ені | 2,4 км-ге дейін |
| Ауданы | шамамен 4 км² |
| Тереңдігі | 14,7 м-ге дейін |
| Су көлемі | шамамен 25 млн м³ |
| Су жиналатын алап ауданы | 31,2 км² |
| Теңіз деңгейінен биіктігі | 397 м |
| Мөлдірлігі | 0,5–3 м |
Көл ықшам, жағалаулары негізінен жартасты. Жақын маңда тағы екі көл бар — тау массивінің оңтүстігінде Сабындыкөл, солтүстігінде Торайғыр, сондықтан Жасыбайды әдетте солармен бірге аралайды.
Атауы қайдан шыққан: Шойынкөл және 1752 жылғы шайқас
Бұрын көл Шойынкөл деп аталған. Жаңа атауын 1752 жылы жоңғарлармен шайқаста қаза тапқан Жасыбай батырдың құрметіне алған. Орысша Уикипедия оны Абылай ханның туын ұстаушының жиені деп көрсетеді.
Егжей-тегжейінде дереккөздер бір-бірінен алшақтайды, тарихи орынға арнайы барғыңыз келсе, мұны білген жөн:
| Сұрақ | Орысша Уикипедия | Ағылшынша Уикипедия | Қазақша Уикипедия |
|---|---|---|---|
| Батыр қай жерде қаза тапқан | көлдер арасындағы асуда | көл жағасында | нақтыланбайды |
| Қай жерде жерленген | аңыз бойынша, көл мен Баянауыл ауылы арасындағы асуда | — | бейіті Жасыбай жағасында |
Көл мен Баянауыл ауылы арасындағы асу да Жасыбайдың атымен аталады. Қазақша Уикипедия Жасыбай, Сабындыкөл және Торайғыр көлдерінің алабы батыр бастаған қазақ жасақтары жауға тойтарыс берген жерлердің бірі екенін қосады. Бұл — жерлеу орны, онда байсалдылық пен құрмет сақтаңыз.
Павлодардан, Қарағандыдан және Астанадан Жасыбайға дейін қанша жол
Аталған қалалардың ішінде ең жақыны — Павлодар: Уикипедия бойынша көл одан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 230 км жерде. Төменде тура сызықпен есептелген қашықтықтар берілген, жолмен нақты жүретін қашықтық бұдан ұзағырақ болады.
| Қала | Тура сызықпен |
|---|---|
| Павлодар | шамамен 189 км |
| Қарағанды | шамамен 209 км |
| Астана | шамамен 291 км |
| Семей | шамамен 330 км |
Тура сызықпен 189 км мен Уикипедиядағы 230 км арасындағы айырма жолдың тура сызықтан қаншалықты ұзақ екенін жақсы көрсетеді. Баянауыл ауылына дейінгі қашықтықты дереккөздер әртүрлі береді: орысша және ағылшынша Уикипедия — шамамен 6 км, қазақшасы — 15 км. Жолдардың жай-күйі мен автобус кестесін растай алмадық, жолға шығар алдында нақтылап алыңыз.
Егер солтүстік көлдердің арасынан таңдап жүрсеңіз, Көкшетау маңындағы Зерендімен салыстырып көріңіз — ол да шоқылар арасындағы көл, бірақ елдің басқа өңірінде.
Жасыбайдағы ауа райы айлар бойынша және сапарға ең қолайлы уақыт
Климаттық деректер бойынша шомылу маусымы маусым–тамыз айларына келеді. Төменде 395 м биіктіктегі нүкте үшін ERA5 реанализі бойынша 2011–2020 жылдардағы климаттық нормалар берілген, бұл метеостанция бақылауы емес, есептеу. Нүктенің биіктігі көл деңгейімен дерлік сәйкес келеді, бірақ Ақбет пен Өгелек шыңдары одан шамамен 560–630 м биік, ол жақта салқынырақ.
Күндіз, °C / Түнде, °C · Жауын-шашын, мм
Бұл орынның координаттары бойынша реанализден есептелген норма, метеостанция бақылауы емес.
Айлар бойынша сандар
| Ай | Күндіз, °C | Түнде, °C | Жауын-шашын, мм |
|---|---|---|---|
| Қаң | -10.4 | -18.5 | 6.6 |
| Ақп | -8.4 | -17.4 | 12.2 |
| Нау | 0.5 | -8.6 | 22.3 |
| Сәу | 14.3 | 1.9 | 25.8 |
| Мам | 19.7 | 6.3 | 28 |
| Мау | 24.7 | 12.9 | 58.3 |
| Шіл | 25.6 | 14.3 | 84.8 |
| Там | 24.5 | 12.1 | 50.2 |
| Қыр | 18.1 | 5.9 | 29.7 |
| Қаз | 9.4 | 0.1 | 29.7 |
| Қар | -2.5 | -9.9 | 23.8 |
| Жел | -7.6 | -15.5 | 14.4 |
Дереккөз: Open-Meteo, ERA5 reanalysis, 2011–2020
Ең жылы ай — шілде: күндіз орта есеппен 25,6 °C, түнде 14,3 °C. Маусым (24,7 °C) мен тамыз (24,5 °C) да одан көп қалыспайды. Бұл нүкте үшін жасалған есептеу, жағалаудың өзінде жүргізілген өлшеу емес.
Жаз мұнда ең жаңбырлы маусым да: шілдеде орта есеппен 84,8 мм, маусымда 58,3 мм, тамызда 50,2 мм жауын-шашын түседі, жылдық мөлшері шамамен 386 мм. Сапарыңызға жауын-шашынды күнге арнап бір қосалқы күн қалдырыңыз.
Мамыр мен қыркүйек серуендеуге жарайды, бірақ жағажайға емес: күндіз шамамен 20 °C және 18 °C, түнде шамамен 6 °C. Қарашадан наурызға дейін күндізгі температура нөлден төмен, қаңтарда түнде орта есеппен −19 °C. «Жасыбай ауа райы бір аптаға» немесе «2 аптаға» деген нақты болжамды сапар күні жақындағанда метеосервистерден қараңыз — нормалар тек әдеттегі жағдайды көрсетеді.
Жасыбайдағы демалыс аймақтары, үйшіктер мен қонақүйлер
Қазақша Уикипедия деректері бойынша көл жағасында демалыс үйлері, туристік база және балалар лагерьлері бар. Көл Орталық және Солтүстік Қазақстан тұрғындары арасында танымал, сондықтан маусымның қызған шағы шілдеде орынды алдын ала нақтылаған жөн.
Үйшіктердің бағасын, жалға алу шарттарын, бос орындардың бар-жоғын және ұлттық паркке кіру ережелерін растай алмадық. Біз тур сатпаймыз және тұрғын үй брондамаймыз: бағалар мен шарттарды тікелей демалыс аймақтарынан және Баянауыл ұлттық паркінің әкімшілігінен тексеріңіз.
Тәжірибе үшін маңызды: жайпақ жағалау тек солтүстік-батыста, жағалаудың қалған бөлігі жартасты. Таңдаған тұрағыңыздың қай жерде орналасқанын және жақын маңда суға ыңғайлы түсетін жер бар-жоғын алдын ала сұраңыз.
Көлдің балығы мен құстары
Жасыбай — тұщы судың құнды көзі, балығы да едәуір: шортан, шабақ, алабұға, мөңке, оңғақ, қазақша Уикипедия бойынша сазан да бар. Сол жерде көл маңын құстың шамамен 50 түрі мекендейтіні айтылған, олардың арасында қаздар, үйректер, тырналар мен аққулар бар.
Қазақша Уикипедия көл суы тері ауруларына шипа болатынын да атап өтеді. Мұның медициналық растауын таппадық, сондықтан оны жергілікті сенім ретінде қабылдаңыз. Ұлттық парк аумағында балық аулау ережелерін растай алмадық.
- Демалыс аймақтарындағы үйшіктердің бағасы мен жалға алу шарттары
- Баянауыл ұлттық паркіне кіру ережелері мен құны
- Баянауыл мен көлге дейінгі жолдардың жай-күйі және автобус кестесі
- Баянауыл ауылынан нақты қашықтық: дереккөздер 6 және 15 км береді
- Көлде балық аулау ережелері
Баянауылдағы Жасыбай көлі: сапар алдындағы кеңестер
- Шілдеге тұрағыңызды алдын ала брондаңыз: көл Орталық және Солтүстік Қазақстан тұрғындары арасында танымал, ал маусым қысқа.
- Жаңбырлық ала жүріңіз: шілдеде орта есеппен шамамен 83 мм жауын-шашын түседі, бұл жылдың ең ылғалды айы.
- Мамыр мен қыркүйекте түнде шамамен 7 °C — күндіз шамамен 18 °C болса да, маусымаралық сапарға жылы киім қажет.
- Сабындыкөл мен Торайғырға да уақыт қалдырыңыз: бұл көлдер сол тау массивінің екі жағында жатыр.
Жақын маңда тағы не көруге болады
