charyn.kz Қазақстан табиғаты бойынша тәуелсіз жол сілтеуші

Сібе көлдері: қайсысын таңдау, жол және жаға мәселелері

Ұлан ауданының гранит тауларындағы бес көл, Өскеменнен 85 км. Оңтүстік жағалары салынып қойған, ал солтүстігіне тек су арқылы немесе жаяу жетуге болады.

Гравюра: домалақ гранит таулар арасындағы көл, қарағай мен қайың
ИллюстрацияГравюра: домалақ гранит таулар арасындағы көл, қарағай мен қайың

Сібе көлдері: қай айда барған жөн

  1. қаңтар: жақсы
  2. ақпан: жақсы
  3. наурыз: болады
  4. сәуір: маусым емес
  5. мамыр: маусым емес
  6. маусым: жақсы
  7. шілде: ең қолайлы
  8. тамыз: ең қолайлы
  9. қыркүйек: жақсы
  10. қазан: маусым емес
  11. қараша: маусым емес
  12. желтоқсан: болады

Жазда суға, қыста мұзға келеді.

Сібе көлдері: неге бару керек

Бес Сібе көлі

Садыркөл, Төрткала, Шалқар, Қоржынкөл және Қаракөл Сібе өзенінің бастауында жатыр, үш жағын гранит таулар қоршайды.

Оңтүстік жағадағы құрылыс

Шалқарда шамамен 310 учаске, шыңында 3 мыңға дейін демалушы. Тыныш солтүстік жағаға су арқылы не тау жолымен жетеді.

Аблайкит монастыры

Садыркөл маңында XVII–XX ғасырларда Аблайкит будда монастыры болған, жоғарыда жоңғар бекінісінің қабырғалары сақталған.

Жол және экология

2018 жылы суға өтуге кедергі келтірген 36 нысан анықталды. 2020 жылы шұңқырлы дәретхана мен қоқысқа шағымданған.

Сібе көлдері — Шығыс Қазақстан облысының Ұлан ауданындағы, Сібе өзенінің бастауында жатқан бес көл тобы, Өскеменнен 85 км (Weproject, 2018). Оларды үш жағынан гранит таулар қоршайды. Мұнда жазда көлге, қыста мұзға келеді. Таңдағанда бастысы: оңтүстік жағалар үйшіктермен салынып қойған, ал тыныш жартасты солтүстік жағаларға тек су арқылы немесе ұзақ тау жолымен жетуге болады.

Бес көл және олардың арасынан қалай таңдау керек

Атаулары: Садыркөл, Төрткала, Шалқар, Қоржынкөл және Қаракөл. Біз ашқан дереккөздерде өлшемдері мен тереңдігі толық берілмеген.

Сізге не керекНені қарау керекНегізі
Үйшік пен инфрақұрылымоңтүстік жағалар, әсіресе ШалқарWeproject; Inbusiness
Тыныштықсолтүстік жартасты жағаларWeproject
ТарихСадыркөл жағасыWeproject
Қыста мұз бен сырғанаукөлдерді мұз айдыны ретінде пайдаланадыInbusiness

Мұндағы Шалқар көлінің СҚО мен БҚО-дағы аттас көлдерге қатысы жоқ: база іздегенде бұл жиі шатастырылады.

Сібе көлдері мен Көгілдір шығанақ «Мир» телеарнасының «Легенды степи» сюжетінде көрсетілген (2019 жылғы ақпан, орыс тілінде):

Легенды степи: Сибинские озера, Голубой залив в Восточном Казахстане · МТРК «Мир» · 10:51 · YouTube-та көру Бөгде автордың бейнесі, тек басқанда YouTube-тан жүктеледі.

Не аласыз және не алмайсыз

Кадастр бойынша Шалқарда 20 сотықтан шамамен 310 учаске бар, әрқайсысында үштен беске дейін үй, яғни шыңында 3 мыңға дейін демалушы (Inbusiness, 2020). 2017 жылы ауданда 2000-нан астам орынға 18 демалыс базасы жұмыс істеді, ал туристер саны 25 659 болды (Informburo, 2018).

Шілдеде жабайы табиғат емес, тығыз құрылыс пен шу күтіңіз. 2020 жылы белсенділер мен эколог су қорғау аймағындағы ретсіз құрылысқа, шұңқырлы дәретханаға және қоқысқа шағымданған. Өзгерістер туралы жаңа дерек таппадық. Балалармен шомылуға келсеңіз, орналаспас бұрын су мен жолды өзіңіз көріңіз.

Жағаға жол

2016 жылы сол кездегі облыс әкімі бірінші және екінші көлдерге жету мүмкін еместігіне, ал үшіншісінде шлагбаум тұрғанына наразы болған. 2018 жылғы тексеру суға өтуге кедергі келтірген 36 нысанды анықтап, 32 учаскеде қоршау алынды. Кіре беріс жеке жер арқылы өтуі мүмкін. Ақы сұраса, нақты не үшін және қандай негізде екенін сұраңыз.

Жанындағы тарих

Садыркөл маңында XVII–XX ғасырларда Аблайкит будда монастыры жұмыс істеген. Жоғарыда жоңғар бекінісінің тас қабырғалары мен көне тұрақ іздері бар Баукуыс үңгірі сақталған (Weproject, 2018). Маусымда бұл салынған жағадан алыстауға жақсы себеп.

Қалай және қашан бару керек

  1. Шығатын нүкте — Өскемен.
  2. Көлдер тобына жол 2017–2018 жылдары салынып, жөнделген; жаңа сипаттамасын таппадық.
  3. Жеке учаскелерге байланысты шатырды кез келген жерге тігу мүмкін емес, сондықтан орынды алдын ала таңдаңыз.

Жаз шомылуға қолайлы, ал қыста көлдер мұз айдынына айналады. Өскеменнен Бұқтырмаға да барады. Басқа нұсқалар ел көлдері іріктемесінде.

Әлі тексерілмеген
  • Әр көлдің өлшемі мен тереңдігі
  • 2027 жылғы маусымға кіру мен тұрақ ақысы
  • Ресми өлшемдер бойынша су сапасы
  • Нақты жол уақыты мен жол күйі

Сібе көлдері: сапар алдындағы кеңестер

  1. Орналаспас бұрын су мен жолды өзіңіз көріңіз, әсіресе балалармен.
  2. Ішетін суды өзіңізбен алыңыз.
  3. Өткені үшін ақы сұраса, негізін сұраңыз: жағалар заңсыз қоршауға тексерілген.

Жақын маңда тағы не көруге болады

Жиі қойылатын сұрақтар

Сібе көлдеріне дейін қанша жол?
Weproject (2018) Өскеменнен 85 км дейді. Жол уақыты мен 2026 жылғы күйін растай алмадық.
Топқа қандай көлдер кіреді?
Садыркөл, Төрткала (Төрткара деп те жазылады), Шалқар, Қоржынкөл және Қаракөл. Бәрі Сібе өзенінің бастауында жатыр.
Жағаға тегін баруға бола ма?
Жаға жабылмауы керек: 2018 жылы әкімдік өтуге кедергі келтірген 36 нысанды анықтап, қоршаулардың көбі алынған. 2027 жылғы маусымға ақы ережесін таппадық.
Сібе көлдерінің суы таза ма?
Өлшем деректерін таппадық. 2020 жылы экологтар мен белсенділер ретсіз құрылыс, шұңқырлы дәретхана мен қоқысқа шағымданған. Ішетін суды өзіңізбен алыңыз.

Дереккөздер

Тағы оқыңыз