Ай шатқалы: қалай жетуге болады және қашан бару керек
Ай шатқалы, басқаша Сары шатқал, Кеген ауданында Шарын өзенінде жатыр: 2023 жылғы сипаттама бойынша Алматыдан шамамен 229 км, 3 сағат жол. Оның ресми беті мен кіреберіс сызбасын таба алмадық.
Тексерілді: 2026-11
Ай шатқалы: қай айда барған жөн
- қаңтар: маусым емес
- ақпан: маусым емес
- наурыз: болады
- сәуір: жақсы
- мамыр: ең қолайлы
- маусым: жақсы
- шілде: болады
- тамыз: болады
- қыркүйек: ең қолайлы
- қазан: жақсы
- қараша: болады
- желтоқсан: маусым емес
Көктем мен күз ең жайлы, жазды анықтамалық ыстық дейді, қыстағы жолды тексермедік.
Ай шатқалы: неге бару керек
Ай шатқалы, Сары шатқал деп те атайды
Домалақ жартастар, саз жарыққа қарай өзгеретін сары түс береді. Жердің үшінші атауы: Киіз үйлер аңғары.
Жолдағы екі сол бұрылыс
223 км-ден кейін солға және тағы 3 км, 228-шақырымда шатқалға күрт бұрылыс. Сипаттама 2023 жылы шыққан.
Шатқал басына шығу
Жоғарыдан жартастар мен Шарын өзені көрінеді. Соқпақтың ұзындығы мен қиындығын анықтамалық бермейді.
Парктің кіреберіс сызбасы жоқ
2026 жылғы маусымдағы төрт бағытта Ай шатқалы жоқ, сондықтан рұқсат етілген жолдарды бекетте сұраңыз.
Ай шатқалы (орысша Лунный каньон) Алматы облысының Кеген ауданындағы Шарын жүйесінің бір бөлігі, оны Сары шатқал және Киіз үйлер аңғары деп те атайды. Алматыдан оған дейін шамамен 229 км, көлікпен 3 сағаттай жол. Мұнда домалақ жартастар мен тыныштық үшін барады. Есесіне ресми кіреберіс сызбасы жоқ екенін, маршрут гидтердің сипаттамасына ғана сүйенетінін ескеру керек.
Қалай жетуге болады: 229 км және екі сол бұрылыс
Біз тапқан жалғыз қадамдық сипаттама туристік анықтамалықта 2023 жылғы тамызда шыққан. Шығар алдында оны картамен салыстырыңыз.
| Бөлік | Не істеу керек | Белгі |
|---|---|---|
| Алматы → А-351 жолы | Шарын бағытымен шығысқа жүру | бастау |
| Бірінші бұрылыс | солға бұрылып, тағы 3 км жүру | 223 км-ден кейін |
| Екінші бұрылыс | күрт сол бұрылыс, шатқалға кіреберіс | 228-шақырым |
| Шатқал | жолдың соңы | шамамен 229 км, шамамен 3 сағат |
Жүргізуші үшін мұның мәні мынада: соңғы шақырымды байқамай өтіп кету оңай, сондықтан картаны офлайн жүктеп, 43°16'35" с. е., 78°59'37" ш. б. нүктесін белгілеңіз. Нүкте гидтер сайтынан алынған, ал Уикипедия координаттары бойынша Күртоғай одан шамамен 7 км жерде (біздің есебіміз). Гидтер шатқалға баратын жолдың оңай емесін ескертеді.
Көлік болмаса, жалпы нұсқаларды Шарынға көліксіз бетінен қараңыз. Дереккөздерде дәл осы шатқалға тұрақты көлік туралы мәлімет жоқ.
Не көруге болады: домалақ жартастар мен төмендегі өзен
Мұндағы басты нәрсе жер бедері. Сазды жыныстар сары түс береді, ол жарыққа қарай өзгеріп отырады, ал домалақ пішіндер киіз үйге ұқсайды, екінші атауы да содан шыққан. Гидтер таңертеңгі және кешкі сұр-күл реңкті және арасы жарықшақты жазық үстірттерді сипаттайды.
- Жоғары шығу. Анықтамалықтың жазуынша, көрініс үшін шатқалдың басына шығуға болады. Соқпақтың ұзындығы мен қиындығы туралы ештеңе айтылмаған.
- Өзен. Шарын шатқал арқылы ағады, су жағасына дем алуға тоқтайды. Шомылу қауіпсіз бе, раста алмадық.
- Жарық. Суретке түсіруге таңертең мен кеш түстен гөрі қолайлы: гидтер осылай санайды, бұл түс сипаттамасымен де сәйкес келеді.
«Ғарыш кемелерінің полигоны» туралы әңгімені гидтердің өздері аңыз дейді. Олар тасқа айналған моллюскілер мен өсімдік іздерін де атайды, бірақ геологиялық дереккөз таппағандықтан, оларды уәде етпейміз. Бүкіл жүйенің геологиясы туралы расталғаны Шарын геологиясы бетінде жинақталған.
Қашан бару керек: көктем мен күз
Анықтамалық көктем мен күзді ұсынады, өйткені мұнда жаз ыстық. Шарынның 1048 м биіктіктегі көрші нүктесі үшін ERA5 есептік нормасы мұны растайды: шілдеде күндіз 29 °C, сәуірде 17 °C, қазанда 16 °C. Шатқалдың өзінде метеостанция жоқ.
Күндіз, °C / Түнде, °C · Жауын-шашын, мм
Бұл орынның координаттары бойынша реанализден есептелген норма, метеостанция бақылауы емес.
Айлар бойынша сандар
| Ай | Күндіз, °C | Түнде, °C | Жауын-шашын, мм |
|---|---|---|---|
| Қаң | -3.2 | -14.8 | 17.9 |
| Ақп | 0.3 | -11.1 | 20.5 |
| Нау | 9.2 | -3.3 | 30.4 |
| Сәу | 17.8 | 3.9 | 59.5 |
| Мам | 22.4 | 8.8 | 66.5 |
| Мау | 26 | 13.3 | 47 |
| Шіл | 28.8 | 15.3 | 35.6 |
| Там | 27.4 | 13.7 | 44.1 |
| Қыр | 22.8 | 8.9 | 42.4 |
| Қаз | 15.5 | 1.5 | 47.4 |
| Қар | 5 | -7.2 | 39.9 |
| Жел | -1.8 | -12.8 | 21.1 |
Дереккөз: Open-Meteo, ERA5 reanalysis, 2011–2020
Бұдан шығатын қорытынды: шілдеде серуенді ерте бастап, суды қорымен алыңыз, дереккөздер орнындағы дүкендерді атамайды. Қарашадан ақпанға дейін күндізгі норма нөлге жақын немесе одан төмен. Қыстағы қиыршық жолдың күйін тексермедік, сондықтан қыста тәжірибелі жүргізушісіз баруға кеңес бермейміз.
Парктің ақысы мен ережелері
Шатқалды Шарын ұлттық паркінің бөлігі деп сипаттайды, анықтамалық экологиялық алым туралы ескертеді. № 232 бұйрықта парктің АЕК-пен берілген жолдары бар, бірақ Ай шатқалына бөлек жол жоқ.
| Не | Тариф | Дереккөз |
|---|---|---|
| Санитарлық тазалау, адам басына тәулігіне | 0,2 АЕК | № 232 бұйрық |
| Жеңіл көлік тұрағы, тәулігіне | 0,05 АЕК | № 232 бұйрық |
Теңгедегі соманы тариф калькуляторы есептейді. 2026 жылғы маусымда Орман шаруашылығы комитеті парктің төрт туристік бағытын атады, олардың арасында Ай шатқалы жоқ. Сондықтан мұнда сапардың мәртебесі түсініксіз: ақы алынса, түбіртекті сақтаңыз, рұқсат етілген жолдарды бекетте сұраңыз.
Немен ұштастыруға болады
Шатқал жүйенің басқа бөліктерімен көрші. Аз танымал шатқалдарға шолу Шарынның басқа шатқалдары бетінде, ал бағыттың басты нүктесі Қамалдар аңғары. Көлсайға бара жатып Қара шатқалға тоқтауға болады.
Ай шатқалы: сапар алдындағы кеңестер
- Картаны офлайн жүктеп алыңыз: соңғы бұрылысты өткізіп алу оңай.
- Нүктені жүргізушімен тексеріңіз: бір агрегатор оны Тараз маңында көрсетеді.
- Жазда ерте шығып, суды қорымен алыңыз.
Жақын маңда тағы не көруге болады
