charyn.kz Қазақстан табиғаты бойынша тәуелсіз жол сілтеуші
Көкжайлау: кешкі жарықтағы шалғын мен шыршалар

Көкжайлау: Кіші және Үлкен Алматы шатқалдары арасындағы үстірт

Алматының үстіндегі, Кіші және Үлкен Алматы шатқалдарының арасындағы үстірт, қаладан 10 км-дей. Демалыс күнгі ең танымал жаяу бағыттардың бірі: «Ақбұлақ» аялдамасынан үш сағаттай көтерілу, ал өтпелі бағыт — 14 км және 1020 м биіктік.

  • Алматыдан ~10 км
  • Өтпелі бағыт 14,26 км
  • 1020 м көтерілу
  • «Ақбұлақтан» ~3 сағат
  • Маусымы маусым–қазан
Фотоларды көру · 6 Қай айда барған жөн Сапарды есептеу

Фото: Асылхан Абдрахманов · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Тексерілді: 2026-10

Көкжайлау: қай айда барған жөн

  1. қаңтар: болады
  2. ақпан: болады
  3. наурыз: маусым емес
  4. сәуір: маусым емес
  5. мамыр: болады
  6. маусым: ең қолайлы
  7. шілде: ең қолайлы
  8. тамыз: ең қолайлы
  9. қыркүйек: ең қолайлы
  10. қазан: ең қолайлы
  11. қараша: болады
  12. желтоқсан: болады

Маусымнан қазанға дейін соқпақ құрғақ, күндіз +25 °C-қа дейін; наурыз–сәуірде шатқал беткейлерінде көшкін қаупі бар.

Көкжайлау: неге бару керек

Көкжайлауға көліксіз

№ 12 автобуспен бұлағы бар «Ақбұлақ» аялдамасына дейін, одан жалғыз соқпақ жотаға тік, кейін баяу көтеріледі — үш сағаттай.

Көкжайлау арқылы өтпелі бағыт

Үлкен Алматы шатқалындағы экопосттан үстірт арқылы «Ақбұлаққа»: 14,26 км, 1020 м көтерілу, 3–4 сағат, ең биік нүктесі 2251 м.

Үш ағайынды және Күмбел шыңы

Дайындығы барлар Үш ағайынды жартастары мен Күмбел шыңына дейін жалғастырады: барып-қайту 28 км, 1987 м көтерілу, 8–10 сағат.

Көкжайлау табиғаты

Құстың 105 түрі, соның ішінде қара дегелек пен бүркіт, күндізгі көбелектің 145 түрі; көктемде Островский мен Зинаида қызғалдақтары гүлдейді.

Көкжайлаудағы курорт дауы

Almaty Superski жобасы — 65 км трасса және 16 көтергіш; бұрынғы жобаға 2019 жылы тыйым салынды, ЮНЕСКО курорттан бас тартуды ұсынды.

Көкжайлау — Іле Алатауындағы Кіші және Үлкен Алматы шатқалдарының арасында, Алматыдан 10 км-дей жерде жатқан үстірт, Іле-Алатау ұлттық паркінің аумағына кіреді. Мұнда көліксіз де оңай жетесіз: № 12 автобус «Ақбұлақ» аялдамасына апарады, одан жалғыз соқпақпен үстіртке үш сағаттай көтеріледі. Ең қолайлы кезең — маусымнан қазанға дейін. Үстірттен қала, Медеу, Шымбұлақ және Үлкен Алматы шыңы көрінеді.

Көкжайлау сандармен

КөрсеткішМәніДереккөз
Алматыдан10 км-дейағылшын Уикипедиясы
Үстірттің биіктігі1450–1740 м; 1600 м-дей; 1600–2200 мУикипедия; Tengrinews; trekkingclub.kz
Өтпелі бағыттың ең биік нүктесі2251 мTengrinews, 2022
Экопост — үстірт — «Ақбұлақ»14,26 км, 1020 м көтерілу, 3–4 сағатTengrinews, 2022
Маусыммаусым — қазан (жыл бойы жүреді)Tengrinews

Биіктік бойынша сандар әртүрлі, себебі әркім әр нүктені өлшейді: Уикипедия — жазық шалғынның өзін, ал жаяу бағыт дереккөздері — оның үстіндегі 2240–2251 м асуды.

Қалай жетуге болады

«Ақбұлақтан» (Кіші Алматы жағы). № 12 автобуспен Достық даңғылымен жоғары көтеріліп, «Ақбұлақ» аялдамасында түсесіз, онда ауыз су бұлағы бар. Tengrinews (2020) бойынша: аздап төмен түсіп, солға асфальтқа бұрыласыз, ол көп ұзамай бітеді; соқпақ жотаға тік көтеріліп, кейін оның бойымен баяу өрлейді. Соқпақ біреу ғана, адасу қиын. Trekkingclub.kz мәліметінше, бұл жақтан кіру ақысы жоқ, асуға дейін қайың тоғайы арқылы екі сағаттай.

Үлкен Алматы шатқалынан. № 28 автобуспен Тұңғыш Президент саябағы жанындағы «Дулати көшесі» аялдамасына дейін, одан шатқалға жаяу. Экопостта парк тарифі төленеді. Экопосттан «Күмбел» қонақ үйі мен жоғарғы шлагбаумға дейін 4–5 км асфальт, қонақ үйден Көкжайлау алаңына дейін 1–1,5 сағат (Tengrinews, 2022).

Өтпелі бағыт. Үлкен Алматы шатқалындағы экопосттан үстірт арқылы «Ақбұлаққа» түсуге болады: 14,26 км, 1020 м көтерілу, 3–4 сағат, орташа күрделі трекинг. Tengrinews тректі GPX және KML форматында жариялайды — оны офлайн сақтаңыз, себебі соқпақта байланыс тұрақсыз.

Не көруге болады

  • Сарқырамалар — алаңның оңтүстік жағынан Көкжайлау сарқырамасына қысқа бұрылыс бар.
  • Үш ағайынды — Күмбел шыңына баратын жолдағы адам бойынан биік жартастар; жаңадан бастаушыларға Tengrinews осы жерден қайтуға кеңес береді.
  • Күмбел шыңы — дайындығы барларға: бір жаққа 14,15 км, 1987 м көтерілу, 8–10 сағат.
  • Табиғат — Уикипедия бойынша мұнда құстың 105 түрі, соның ішінде қара дегелек пен бүркіт, күндізгі көбелектің 145 түрі тіркелген; көктемде Островский мен Зинаида қызғалдақтары гүлдейді.

Қашан бару керек

Tengrinews маусымнан қазанға дейін баруға кеңес береді. Шілдеде қар болмайды, күндіз +15…+25 °C (trekkingclub.kz). Қаңтарда 0,5–1 м қар жатады. Наурыз бен сәуір — ең қауіпті кезең: жылыну мен қалың қар шатқал беткейлерінде көшкін қаупін туғызады.

Қанша тұрады

Үлкен Алматы шатқалы жағынан Іле-Алатау ұлттық паркінің экопостынан өтесіз: № 232 бұйрық бойынша жаяу адамға 0,15 АЕК, жеңіл көлікке 0,3 АЕК. Теңгедегі соманы тарифтер калькуляторынан есептеңіз. Кіші Алматы жағынан, trekkingclub.kz мәліметінше, ақы алынбайды.

Пайдалы кеңестер

  • Соқпақтан шықпаңыз. Tengrinews жазғандай, ол жақсы тапталған, кей жерде белгілер бар.
  • Автобусқа түсуді жоспарлаңыз. Үстірттен «Ақбұлаққа» дейін 40 минуттан бір сағатқа дейін, одан қалаға № 12 автобус қатынайды.
  • Көлікпен Үлкен Алматы шатқалы жағынан «Күмбел» қонақ үйіндегі жоғарғы шлагбаумға дейін барып, тұраққа қоюға болады.
  • Су. Жолда бірнеше таза бұлақ бар, бірақ суды өзіңізбен алыңыз.

Курорт жобасы

2019 жылғы 29 қазанда Президент Тоқаев бұрынғы жобаға тыйым салды. 2025 жылы идея қайта көтерілді: Almaty Superski тұжырымдамасы Күмбел шыңы мен Көкжайлауды қамтиды — 65 км-ден астам трасса және 16 көтергіш (Bes.media). Туризм министрлігі жер ұлттық парктен шығарылмайтынын, коммерциялық құрылысқа аумақтың 2–3%-ынан артығы берілмейтінін мәлімдеді. Уикипедия бойынша ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра орталығы Қазақстанға курорттан бас тартуды ұсынған.

Әлі тексерілмеген 2026 жылғы қазанға қарай Almaty Superski құрылысы басталды ма, қоғамдық тыңдаулар өтті ме — ашық дереккөздерден растай алмадық. Сапар алдында жаңалықтарды тексеріңіз.

Маңайда

Көкжайлау: сапар алдындағы кеңестер

  1. GPX не KML тректі алдын ала жүктеп алыңыз: соқпақ пен асуда байланыс тұрақсыз.
  2. «Ақбұлақ» жағынан ақы жоқ, Үлкен Алматы жағынан экопостта Іле-Алатау тарифі төленеді.
  3. Наурыз бен сәуірде шатқал беткейлерінде көшкін қаупі бар — бұл кезде үстіртке бармаған жөн.
  4. Tengrinews жаңадан бастаушыларға Күмбелге бармай, Үш ағайынды жартастарынан қайтуға кеңес береді.

Жақын маңда тағы не көруге болады

Жиі қойылатын сұрақтар

Көкжайлауға автобуспен қалай жетеді?
№ 12 автобуспен Достық даңғылымен «Ақбұлақ» аялдамасына дейін (бұрынғы «Просвещенец») — онда ауыз су бұлағы бар және соқпақ басталады. Екінші нұсқа — № 28 автобуспен Үлкен Алматы шатқалының басына дейін барып, экопосттан көтерілу (Tengrinews).
Көкжайлауға дейін қанша жүреді?
«Ақбұлақтан» — дене шынықтыруы жақсы адамға үш сағаттай (Tengrinews, 2020). Экопосттан үстірт арқылы «Ақбұлаққа» дейінгі өтпелі бағыт — 14,26 км, 3–4 сағат.
Көкжайлаудың биіктігі қанша?
Ағылшын тіліндегі Уикипедия 1450–1740 м, Tengrinews 1600 м-дей, trekkingclub.kz 1600–2200 м деп жазады. Tengrinews өтпелі бағытының ең биік нүктесі — 2251 м, бұл үстірт үстіндегі асу.
Көкжайлауға қашан барған дұрыс?
Маусымнан қазанға дейін (Tengrinews). Бағытпен жыл бойы жүреді, бірақ қаңтарда 0,5–1 м қар жатады, ал наурыз–сәуірде шатқал беткейлерінде көшкін қаупі бар (trekkingclub.kz).
Көкжайлауға кіру ақылы ма?
Үлкен Алматы шатқалы жағынан Іле-Алатау паркінің экопостында № 232 бұйрық бойынша жаяу адамға 0,15 АЕК, жеңіл көлікке 0,3 АЕК төленеді. Кіші Алматы жағынан, trekkingclub.kz мәліметінше, ақы алынбайды.
Көкжайлауда қандай курорт салмақ?
Almaty Superski жобасы — Көкжайлау мен Күмбел шыңында 65 км-дей трасса және 16 көтергіш. Бұрынғы жобаға 2019 жылы тыйым салынды, 2025 жылы үкімет идеяға қайта оралды; ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра орталығы курорттан бас тартуды ұсынды.

Дереккөздер

Әрі қарай оқыңыз