charyn.kz Қазақстан табиғаты бойынша тәуелсіз жол сілтеуші
Хан Шатыр: көгал мен көлік тұрағы үстіндегі конус шатыр

Астанадағы Хан Шатыр: шатыр астында не бар, неге бару керек және сандар неге сәйкес келмейді

Норман Фостер жобалаған мөлдір шатыр, ішінде жабық жағажай, кинотеатр және дүкендер. Бұл табиғат емес, сауда орталығы, бірақ Астананың қысында сыртта жоқ нәрсені береді: жылу мен жарық.

  • Орталықтан түзу сызықпен 6 км
  • Шпилімен биіктігі 150 м
  • Жыл бойы
  • Шатыр астындағы жабық жағажай
  • Сауда орталығы: жұмыс уақытын нақтылаңыз

Фото: Quarot · Wikimedia Commons · CC0

Астанадағы Хан Шатыр: қай айда барған жөн

  1. қаңтар: ең қолайлы
  2. ақпан: ең қолайлы
  3. наурыз: жақсы
  4. сәуір: жақсы
  5. мамыр: жақсы
  6. маусым: жақсы
  7. шілде: жақсы
  8. тамыз: жақсы
  9. қыркүйек: жақсы
  10. қазан: жақсы
  11. қараша: ең қолайлы
  12. желтоқсан: ең қолайлы

Шатыр астында климат жыл бойы бақыланады, ал жағажай әсіресе сыртта күндіз аяз тұратын қарашадан ақпанға дейін құнды.

Астанадағы Хан Шатыр: неге бару керек

Хан Шатырдың іші

Ауданы онға жуық футбол алаңынан үлкен мөлдір шатыр астында алаңдар, тас төселген көшелер, қайықты өзен және мини-гольф жасалған.

Хан Шатыр және Норман Фостер

Бейбітшілік және келісім сарайы пирамидасынан кейінгі Фостердің Астанадағы екінші жобасы: діңгектен тартылған болат ванттар және ETFE үлдірінен жасалған жастықшалар.

Астана бойынша сапардағы Хан Шатыр

Қала орталығынан түзу сызықпен шамамен 6 км және Қарағандыдан түзу сызықпен шамамен 191 км — елордадағы бір-екі күнге оңай қосылады.

Хан Шатырдың қысқы жағажайы

Қаңтарда сыртта күндіз шамамен −11 °C, ал жабық курортта Уикипедия бойынша жыл бойы +35 °C ұсталады және құмды жағажай бар.

Хан Шатыр астындағы көл

Орталықтың орнында бұрын Кіші Талдыкөл көлі болған, қазір құрғатылған; ғимараттың өзі туралы 2014 жылы National Geographic «Суперқұрылыстар» шығарылымын түсірді.

Хан Шатыр — Астанадағы шпилімен қоса биіктігі 150 м мөлдір шатыр астындағы ірі сауда-ойын-сауық орталығы. Ішінде дүкендер, кафелер, кинотеатр және құмды жағажайы бар жабық курорт орналасқан, ондағы климат сырттағы ауа райына тәуелсіз ұсталады. Елордаға жолай соқсаңыз, оған жарты күн жетеді, ал қыста ол жылыда су жағасында отырудың сирек мүмкіндігін береді.

Хан Шатыр деген не және оған бару керек пе

Бұл мұражай да, саябақ та емес, сауда-ойын-сауық орталығы: дүкендер, тамақтану орындары мен ойын-сауық бір шатырдың астында. Ғимараттың өзі үшін және шатыр астындағы жағажай үшін бару керек, әсіресе сыртта аяз болса. Тек сауда үшін арнайы бару нақты бір нәрсе іздесеңіз ғана мәнді.

Атауы әртүрлі аударылады. Орысша Уикипедия «Хан шатыры» деген аударманы қате деп, дұрысы «Шатырлар арасындағы хан» деп көрсетеді. Ағылшынша нұсқасы «Grand Marquee», яғни «Ұлы шатыр» деген аударманы береді.

Орталық 2010 жылдың жазында Астана күніне орай ашылды, салтанатта Андреа Бочелли ән салды. Уикипедия деректері бойынша ғимарат әлемдегі ең үлкен «шатыр» ретінде Гиннесстің рекордтар кітабына және Forbes Style журналының нұсқасы бойынша үздік он экоғимараттың қатарына енген.

Өлшемдері мен күндері: дереккөздер қай жерде алшақтайды

Негізгі сандар Уикипедияның әр тілдегі нұсқаларында әртүрлі, сондықтан оларды қатар береміз. Келушіге бұл айырмашылық маңызды емес, бірақ баяндама жазсаңыз немесе фактіні тексерсеңіз, сандардың ауқымын көрсетіңіз.

КөрсеткішОрысша УикипедияАғылшынша УикипедияҚазақша Уикипедия
Биіктігішпилімен 150 мшатыр 90 м, шпилімен 150 мшатыр 150 м, кешен 200 м
Ауданыжалпы 127 мың м²табаны 140 мың м², эллипс 200 × 195 мішкі 110 мың м²
Ашылған күні2010 жылғы 6 шілде2010 жылғы 5 шілде2010 жылғы 6 шілде
Температуражағажайда жыл бойы +35 °Cнегізгі кеңістікте 15–30 °C, дүкендерде 19–24 °C—

Ағылшынша нұсқа бойынша шатыр астындағы аудан онға жуық футбол алаңынан үлкен. Қазақша нұсқа металл қаңқасының салмағын көрсетеді — 2 300 т.

Хан Шатырдың іші: көшелер, кино, су және дүкендер

Шатыр астында қалалық орам жасалған: ағылшынша Уикипедия бойынша онда алаңдар мен тас төселген көшелер, қайықтар жүзетін өзен, мини-гольф және жағажай курорты бар. Қазақша нұсқа бұған кинотеатрды, концерт залдарын, барлық қабаттағы кафелер мен мейрамханаларды, тропикалық бақтарды, гүлзарларды, субұрқақтарды және биіктігі 7 және 4 м су сырғанақтарын қосады.

Не барСізге не береді
Құмды жабық жағажайСыртта аяз болғанда жылы су мен жарық
КинотеатрҒимаратты аралауды сеанспен ұштастыруға болады
Барлық қабаттағы кафелер мен мейрамханаларТүскі ас үшін далаға шығудың қажеті жоқ
Мини-гольф, қайықты өзен, сырғанақтарБалаларға бірнеше сағаттық ермек
ДүкендерЖылыда сауда, бірақ таңдауды орнында тексеру керек

Ғимаратта кинотеатр бар, мұны қазақша Уикипедия растайды. Оның атауы мен сеанс кестесін біз растай алмадық: көбіне «Чаплин Хан Шатыр» деп іздейді, бірақ шығар алдында кинотеатрдың өзінен өзекті афишаны тексеріңіз. Дүкендер құрамы да өзгеріп тұрады; қазақша мақалада Қазақстанда алғаш рет осында Debenhams әмбебап дүкені ашылғаны айтылады, бірақ бұл ашылу кезіндегі мәлімет.

Жағажай мен бассейн: жыл бойы жылы, бірақ балаларға өзіңіз қараңыз

Орысша Уикипедия бойынша орталықтың басты көрікті жері — жыл бойы +35 °C ұсталатын, жасанды құмды жағажайы бар жабық курорт. Жағажай клубы Sky Beach Club деп аталады.

2019 жылғы 3 маусымда осы клубтың бассейнінде тоғыз жасар қыз бала суға батып кетті; сол кезде суда 30-дан астам бала болған. Ата-аналарға: көп адамның ішінде балаңызды қызметкерлер байқап отырады деп сенбеңіз, жаныңыздан тастамаңыз.

Жағажайға кіру бағасы мен ережелерін біз растай алмадық. 2023 жылы ғимараттың нөлдік қабатында трансформатор қосалқы станциясы мен кабель шахтасы өртенді; өрт тез сөндірілді, зардап шеккендер болған жоқ.

Қашан бару керек: сыртта дала қысы, ішінде өз климаты

Шатыр астындағы ауа райы маусымға тәуелді емес, сондықтан кез келген айда баруға болады. Төменде — Астананың өз климаты, 348 м биіктіктегі нүкте үшін 2011–2020 жылдардағы ERA5 реанализі бойынша, бұл метеостанция деректері емес, есептеу.

Айлар бойынша климат · ERA5 торының нүктесі (348 м) · бақылау 2011–2020

Бұл орынның координаттары бойынша реанализден есептелген норма, метеостанция бақылауы емес.

Айлар бойынша сандар
АйКүндіз, °CТүнде, °CЖауын-шашын, мм
Қаң-11.7-19.314.5
Ақп-9.9-18.115.5
Нау-1.4-9.922.8
Сәу131.228.2
Мам20.16.629.9
Мау24.912.541.8
Шіл25.814.161.8
Там2512.228.1
Қыр18.36.223.6
Қаз8.7-0.331.2
Қар-3.5-10.128.6
Жел-9.2-16.223.2

Дереккөз: Open-Meteo, ERA5 reanalysis, 2011–2020

Қарашадан наурызға дейін күндізгі ең жоғары температура нөлден төмен: қаңтарда күндіз шамамен −12 °C, түнде −19 °C. Шатыр астындағы жағажай дәл осы кезде ең үлкен қарама-қайшылық береді, бірақ аялдамадан немесе көліктен кіреберіске дейінгі жол суықта өтеді, қысқы киім киіңіз. Жазда күндіз 24–26 °C, шілде — ең ылғалды ай, шамамен 62 мм жауын-шашын түседі, жаңбырда сауда орталығы ыңғайлы пана болып қала береді.

МаусымСырттаБарудың мәні
Желтоқсан–ақпанкүндіз −11-ден −9 °C-қа дейінжағажай мен жылу, ең күшті қарама-қайшылық
Наурыз–сәуір, қазан–қарашакүндіз −3-тен +13 °C-қа дейін, маусымаралық кезеңсуық пен жауын-шашыннан пана
Мамыр–қыркүйеккүндіз 18–26 °Cғимараттың сырты және айналасында кешкі серуен

Сәулеті: ванттар, үлдір және бұрынғы көл

Ғимаратты Норман Фостердің бюросы жобалады; бұл оның Бейбітшілік және келісім сарайы пирамидасынан кейінгі Астанадағы екінші ірі жобасы. Инженерлері — британдық Buro Happold, ғимаратты түрік Sembol компаниясы салды.

Шатыры — орталық діңгектен тартылған болат ванттар торы, оған ETFE үлдірінен жасалған мөлдір жастықшалар бекітілген. Ағылшынша Уикипедия бойынша жарық жабын арқылы өтеді, ал тартым әсері және жылыту мен салқындату жүйелерімен бірге бұл ішкі климатты ұстап тұрады, дегенмен сыртта жыл ішінде −35-тен +35 °C-қа дейін болады.

Жоба 2006 жылғы 9 желтоқсанда таныстырылды, басты діңгек кешігулерден кейін 2008 жылдың желтоқсанында көтерілді. Орталықтың орнында бұрын Кіші Талдыкөл көлі болған, қазір ол құрғатылған. 2014 жылы National Geographic арнасының «Суперқұрылыстар» бағдарламасында ғимарат туралы шығарылым көрсетілді.

Хан Шатырды сапарға қалай қосуға болады

Орталық қала ішінде тұр: біз Астана орталығы деп есептейтін нүкте түзу сызықпен шамамен 6 км жерде. Қарағандыдан түзу сызықпен шамамен 191 км, Көкшетаудан шамамен 275 км, сондықтан бұл қалалардан тек сауда орталығы үшін емес, елордаға бір-екі күнге барған жөн.

Қоғамдық көлік бағыттары мен тұраққа қатысты мәліметті біз растай алмадық. Қаладан кейін табиғатқа шыққыңыз келсе, біздің бағыттардың ең жақыны — түзу сызықпен шамамен 254 км жердегі Көкшетау маңындағы Зеренді көлі. Оңтүстік-батысқа қарай әрірек — Ұлытау таулары, оңтүстікке қарай — Балқаш көлі.

Әлі тексерілмеген
  • Сауда орталығының жұмыс уақыты және жағажай мен кинотеатрдың сағат нешеге дейін ашық екені
  • Sky Beach Club жағажайына кіру бағасы және оның балаларға арналған ережелері
  • Кинотеатрдың атауы (көбіне «Чаплин» деп іздейді), сеанс кестесі және билет құны
  • Қоғамдық көлік бағыттары және тұрақ жағдайы
  • Дүкендер мен мейрамханалардың өзекті тізімі

Астанадағы Хан Шатыр: сапар алдындағы кеңестер

  1. 2019 жылы суда 30-дан астам бала болған кезде бассейнде бала суға батып кетті: балаларыңыздың жанынан шықпаңыз, қызметкерлерге сеніп қалмаңыз.
  2. Қарашадан наурызға дейін сыртта күндізгі ең жоғары температура нөлден төмен, қаңтарда шамамен −11 °C: кіреберіске дейінгі жолға қысқы киім керек.
  3. Кинотеатрдың кестесі мен атауын біз растай алмадық: ескі сілтемелерге емес, шығар алдында афишаға қараңыз.
  4. Қыста барсаңыз, жағажай заттарын ала барыңыз: құмды жағажайы бар, +35 °C ұсталатын жабық курорт — ғимараттың аязда беретін басты артықшылығы.

Жақын маңда тағы не көруге болады

Жиі қойылатын сұрақтар

Астанадағы Хан Шатыр қайда орналасқан?
Орталық Астана шегінде, қала орталығының есептік нүктесінен түзу сызықпен шамамен 6 км жерде тұр. Оның орнында бұрын Кіші Талдыкөл көлі болған, қазір ол құрғатылған.
Хан Шатырда кинотеатр бар ма?
Иә, ғимараттағы кинотеатрды қазақша Уикипедия атайды. Залдың атауын, сеанс кестесі мен билет бағасын біз растай алмадық, кинотеатрдың өзекті афишасын қараңыз.
Хан Шатырдың жағажайында температура қандай?
Орысша Уикипедия бойынша климат-бақылау жүйесі жабық курортта жыл бойы +35 °C ұстап тұрады. Ағылшынша нұсқа негізгі кеңістік үшін 15–30 °C, ал дүкендер үшін 19–24 °C көрсетеді.
Хан Шатырдың ішінде не бар?
Дүкендер, кафелер мен мейрамханалар, кинотеатр, концерт залдары, жабық жағажай, 7 және 4 м су сырғанақтары, мини-гольф, қайықты өзен, бақтар мен субұрқақтар. Жалға алушылар құрамы уақыт өте өзгереді.
Хан Шатырды кім жобалады?
Норман Фостердің Foster and Partners бюросы, инженерлері — Buro Happold, бас мердігері — түрік Sembol компаниясы. Орталық 2010 жылдың шілдесінде ашылды.

Дереккөздер

Тағы оқыңыз