charyn.kz Қазақстан табиғаты бойынша тәуелсіз жол сілтеуші
Әзірет Сұлтан мешіті: аула үстіндегі қасбет пен мұнаралар

Астанадағы Әзірет Сұлтан мешіті: бұл қандай ғимарат және сапарды қалай жоспарлау керек

Әзірет Сұлтан — Есілдің оң жағалауындағы жамиғ мешіті, күмбезінің биіктігі 51 м, төрт мұнарасының әрқайсысы 77 м. Төменде өлшемдері, тарихы, айлар бойынша ауа райы және сапар алдында нақтылаған жөн нәрселер жинақталған.

  • Орталыққа дейін 4 км, түзу сызықпен
  • Күмбез 51 м, мұнаралар 77 м
  • Жайлы кезең: мамыр–қыркүйек
  • Елдегі ең үлкен күмбез
  • Жергілікті маңызы бар ескерткіш

Фото: Rüveyda Akkaya · Pexels

Әзірет Сұлтан мешіті дроннан. Астанадағы мешіттің ақ күмбездері мен мұнаралары жоғарыдан. Монтаж charyn.kz, түсірілім: Javaistan (Pixabay License).

Астанадағы Әзірет Сұлтан мешіті: қай айда барған жөн

  1. қаңтар: болады
  2. ақпан: болады
  3. наурыз: болады
  4. сәуір: жақсы
  5. мамыр: ең қолайлы
  6. маусым: ең қолайлы
  7. шілде: ең қолайлы
  8. тамыз: ең қолайлы
  9. қыркүйек: ең қолайлы
  10. қазан: жақсы
  11. қараша: болады
  12. желтоқсан: болады

Ішіне жыл бойы келуге болады, бірақ айналасында серуендеу мамырдан қыркүйекке дейін жайлы: күндіз 18–26 °C, ал қыста күндіз шамамен −11 °C аяз болады.

Астанадағы Әзірет Сұлтан мешіті: неге бару керек

Әзірет Сұлтанның бас күмбезі

Күмбездің биіктігі 51 м, табанының диаметрі 28,1 м. Бұл Қазақстандағы ең үлкен күмбез, ғимараттың бұрыштарында әрқайсысы 77 м төрт мұнара тұр.

Қожа Ахмет Ясауидің құрметіне қойылған есім

«Әзірет Сұлтан», яғни «Қасиетті Сұлтан», — «Диуани хикмет» авторы, сопы шейхтың лақабы. Оның кесенесі Түркістанда тұр.

Есіл жағалауындағы Әзірет Сұлтан

Мешіт Тәуелсіздік даңғылы, 48 мекенжайында, Бейбітшілік және келісім сарайы мен «Қазақ Елі» монументінің қасында тұр. Оларды бір серуенде аралап шығу ыңғайлы.

Астанада жаз қысқа

ERA5 нормалары бойынша күндізгі 18–26 °C мамырдан қыркүйекке дейін сақталады. Қаңтарда күндіз шамамен −11 °C, түнде шамамен −18 °C.

11 елден жеткізілген материалдар

Жоба жетекшісі Шефик Искендероглудың айтуынша, мешітке арналған материалдар 11 елден жеткізілген. 2012 жылғы ашылуды қаңтардағы өрт кешіктірді.

Әзірет Сұлтан — Астанадағы жамиғ мешіті, 2012 жылғы 6 шілдеде ашылған. Оның күмбезі Қазақстандағы ең үлкені, биіктігі 51 м. Мешітке 5 000 намазхан сыяды, ал мереке күндері 10 000 адамға дейін. «Әзірет Сұлтан» деп әуежайды да іздейді, бірақ бұл бет тек мешіт туралы.

Әзірет Сұлтан мешіті: оған уақыт бөлген жөн бе

Астанада болсаңыз, мешітке бір-екі сағат бөлген жөн. Ол Тәуелсіздік даңғылы, 48 мекенжайында, Есілдің оң жағалауында, қала орталығының есептік нүктесінен түзу сызықпен шамамен 4 км жерде тұр. Қасында Бейбітшілік және келісім сарайы, «Қазақ Елі» монументі бар, ал ағылшын Уикипедиясы Тәуелсіздік алаңын да атайды. Сондықтан сапарды осы ауданды аралаумен оңай ұштастыруға болады.

Ғимарат қазақ ою-өрнектері қосылған классикалық ислам үлгісінде салынған. 2022 жылдан бастап ол Астананың жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіліміне енгізілген. Бұл музей емес, жұмыс істеп тұрған жамиғ мешіті: ғимаратта дәрет алуға және неке қию рәсіміне арналған бөлмелер қарастырылған, Құран оқуға және оқу топтарына арналған залдар жұмыс істейді. Сапар уақытын таңдағанда және қай жерде түсіретініңізді шешкенде мұны есте ұстаңыз.

51 м күмбез және 77 м мұнаралар: басты сандар

Күмбез Қазақстандағы ең үлкені саналады. Қазақ Уикипедиясы келтірген сөздерге қарағанда, 2011 жылы Нұрсұлтан Назарбаев мешітті Орталық Азиядағы ең үлкені деп атаған.

ПараметрМәні
Бас күмбездің биіктігі51 м
Күмбез табанының диаметрі28,1 м
Мұнаралар4, әрқайсысы 77 м
Кіші күмбездер8
Сыйымдылығы5 000 адам, мерекеде 10 000-ға дейін
Ерлер намаз залы4 000 орын
Әйелдер намаз залы1 000 орын
Қабат саны3
Құрылыс2009 жылғы маусым — 2012 жылғы шілде

Кестеден сапарға қатысты қарапайым қорытынды шығады: мереке күндері мешіт әдеттегіден екі есе көп адамға есептелген. Асықпай аралау үшін кәдімгі күнді таңдаған дұрыс. Жоба бойынша ғимараттың төбесіне ұшы Меккеге бағытталған жарты айлы 80 метрлік шпиль орнатылуы тиіс еді. Оның орнатылған-орнатылмағанын біз растай алмадық.

Қазақ Уикипедиясының деректері бойынша, ғимаратта дәретхана мен неке қиюға арналған бөлмелер, кітапхана, асхана, имам, наиб-имам және мұәзин бөлмелері бар. Қасбет қабырғалары табиғи таспен қапталған, ал темірбетон күмбездер металмен жабылған. Жоба жетекшісі Шефик Искендероглу материалдар 11 елден жеткізілгенін, бірақ отандық материалдар да пайдаланылғанын айтқан.

Уикипедия нұсқалары қай жерде сәйкес келмейді

Орыс, ағылшын және қазақ мақалалары аудан мен кіші күмбездер туралы әртүрлі сандар береді. Егер сан жұмысыңызға немесе жарияланымыңызға маңызды болса, оны бастапқы дереккөзден тексеріңіз.

НеОрыс және ағылшын УикипедиясыҚазақ Уикипедиясы
Аумақ11 гектардан астам13 га
Ғимараттар ауданы17 700 м²17,7 мың м², жалпы құрылыс ауданы 20,6 мың м²
Кіші күмбездерсегіз, диаметрлері 10,45 және 7,6 мсегіз, әрқайсысы 7,6 м, және вестибюль күмбезі 15,2 м

Бас күмбездің (51 м) және мұнаралардың (77 м) биіктігі бойынша дереккөздер бір-біріне сәйкес келеді.

Тарихы мен атауы: 2009 жылдан 2012 жылғы ашылуға дейін

Мешіт үш жыл бойы салынды. Жұмыс 2009 жылғы маусымда басталып, құрылыста әр кезеңде 1 000-нан 1 500-ге дейін адам еңбек етті. Қазақ Уикипедиясы Назарбаевтың 2011 жылғы сөзін келтіреді: мешіт мемлекет қаражатына емес, халықтың қайырымдылығына салынып жатыр. 2012 жылғы 15 қаңтарда ғимаратта өрт шықты. Өрт салдарынан көктемге жоспарланған ашылу кейінге шегерілді, мешіт 2012 жылғы 6 шілдеде сағат 12:30-да ашылды.

«Әзірет Сұлтан» атауын Нұрсұлтан Назарбаев ұсынған. Ол «Әулиелердің Сұлтаны», «Қасиетті Сұлтан» деген мағынаны береді. Бұл «Диуани хикмет» авторы, сопы шейх Қожа Ахмет Ясауидің лақаптарының бірі. Оның кесенесі Түркістанда тұр, бұл туралы бізде жеке бет бар: Түркістан және Қожа Ахмет Ясауи кесенесі.

2011–2013 жылдары бас имам Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы муфтиінің бірінші орынбасары Қайрат Жолдыбайұлы болды. 2014 жылдан бері бас имам — Серікбай Ораз. Бұл Уикипедиядағы соңғы мәліметтер, олардың өзектілігін біз тексерген жоқпыз.

Қашан бару керек: астаналық қыс пен қысқа жаз

Мешіттің ішіне кез келген айда келуге болады, бірақ оның айналасында және көрші алаңдарда серуендеу маусымға байланысты. Төмендегі сандар — метеостанция деректері емес, 353 м биіктіктегі нүкте үшін 2011–2020 жылдардағы ERA5 реанализінің есептік нормалары.

Айлар бойынша климат · ERA5 торының нүктесі (353 м) · бақылау 2011–2020

Бұл орынның координаттары бойынша реанализден есептелген норма, метеостанция бақылауы емес.

Айлар бойынша сандар
АйКүндіз, °CТүнде, °CЖауын-шашын, мм
Қаң-11.6-19.214.5
Ақп-9.8-1815.5
Нау-1.3-9.822.8
Сәу13.11.328.2
Мам20.26.729.9
Мау2512.641.8
Шіл25.914.261.8
Там25.112.328.1
Қыр18.46.323.6
Қаз8.8-0.231.2
Қар-3.4-1028.6
Жел-9.1-16.123.2

Дереккөз: Open-Meteo, ERA5 reanalysis, 2011–2020

Желтоқсаннан ақпанға дейін күндіз де орта есеппен −8-ден −11 °C-қа дейін, ал түнде шамамен −18 °C. Бұл кезде ашық алаңдарда ұзақ серуендеу қиын. Мамырдан қыркүйекке дейін күндіз 18-ден 26 °C-қа дейін. Ең жаңбырлы ай — шілде, шамамен 62 мм. Сәуір мен қазан — өтпелі айлар: күндіз шамамен 9–13 °C, түнде нөл шамасында.

КезеңНе күтуге боладыСапар үшін бұл нені білдіреді
Желтоқсан–ақпанкүндіз −8…−11 °Cішін аралау, далада аз уақыт
Наурыз, қарашакүндіз шамамен 0…−3 °Cсуық, қысқа сапар дұрыс
Сәуір, қазанкүндіз 9–13 °Cжылырақ киінсеңіз, серуендеуге болады
Мамыр–қыркүйеккүндіз 18–26 °Cкөрші нысандармен ұштастыруға ыңғайлы

Астанадан әрі қарай не көруге болады

Мешіт — қала ішіндегі серуен. Табиғи орындар Астанадан алыс орналасқан. Біздің бағыттарымыздың ең жақыны — Көкшетау маңындағы Зеренді, түзу сызықпен шамамен 257 км: қарағайлы төбелер мен көл. Одан әрі Ұлытау жатыр, түзу сызықпен шамамен 425 км. Егер Ясауи есімі қызықтырса, оңтүстікте тұтас бағыт бар: Түркістан және Қожа Ахмет Ясауидің ұстазы Арыстан баб кесенесі. Бұл түзу сызықпен шамамен 900–950 км, бірнеше күнге созылатын жеке сапар.

Қалалық, көне және жартас мешіттері Қазақстан мешіттері таңдамасында бірге жиналған.

Әлі тексерілмеген
  • Туристер кіре алатын сағаттар және намаз уақытындағы үзілістер
  • Экскурсиялар бар ма және қай тілдерде
  • Мешіт ішінде киіну және суретке түсіру ережелері
  • Жоспарланған жарты айлы 80 метрлік шпиль орнатылды ма
  • Мешітке қандай қалалық көлік барады

Астанадағы Әзірет Сұлтан мешіті: сапар алдындағы кеңестер

  1. Сапарды Бейбітшілік және келісім сарайымен және «Қазақ Елі» монументімен ұштастырыңыз: олар Тәуелсіздік даңғылында, қатар орналасқан.
  2. Мерекеде мешіт әдеттегі 5 000 адамның орнына 10 000 адамға дейін қабылдайды. Асықпай аралау үшін кәдімгі күнді таңдаңыз.
  3. Қаңтарда күндіз орта есеппен шамамен −11 °C. Қыста ғимараттың ішін аралауды және далада қысқа жүруді жоспарлаңыз.
  4. Ерлер залы 4 000 орынға, әйелдер залы 1 000 орынға есептелген. Келушілер қайда кіре алатынын кіреберісте нақтылаңыз.

Жақын маңда тағы не көруге болады

Жиі қойылатын сұрақтар

Әзірет Сұлтан мешіті Астанада қай жерде орналасқан?
Мешіт Тәуелсіздік даңғылы, 48 мекенжайында, Есілдің оң жағалауында тұр. Қасында Бейбітшілік және келісім сарайы мен «Қазақ Елі» монументі бар. Астана орталығының есептік нүктесіне дейін түзу сызықпен шамамен 4 км.
Әзірет Сұлтан мешітіне қанша адам сыяды?
Әдетте 5 000 намазхан, мереке күндері 10 000 адамға дейін. Қазақ Уикипедиясының деректері бойынша, ерлер залы 4 000 орынға, әйелдер залы 1 000 орынға есептелген.
Әзірет Сұлтан қашан салынды?
Құрылыс 2009 жылғы маусымда басталды. Ашылуды 2012 жылғы 15 қаңтардағы өрт кешіктірді, мешіт 2012 жылғы 6 шілдеде ашылды. 2022 жылы ол Астананың жергілікті маңызы бар ескерткіштерінің тізіліміне енгізілді.
«Әзірет Сұлтан» атауы нені білдіреді?
Атау «Қасиетті Сұлтан» деп аударылады. Бұл кесенесі Түркістанда орналасқан сопы шейх Қожа Ахмет Ясауидің лақаптарының бірі.
Әзірет Сұлтан — әуежай ма?
Бұл бет Астанадағы мешітке арналған. Бізде әуежай туралы мәлімет жоқ, сондықтан рейстерді, терминалдарды және көлікті әуежайдың өзінен нақтылаңыз.

Дереккөздер

Тағы оқыңыз