Фурманов шыңы: Медеуден Аспан әткеншегі арқылы өтетін маршрут

Фурманов шыңы — Кимасар шатқалының үстінде, Іле Алатауы ұлттық паркінің аумағында тұрған биіктігі 3053 м шың. Бұл — Алматыдағы ең танымал бір күндік маршруттардың бірі: соқпақ № 12 автобус баратын Медеуден басталып, жотамен шырша орманы арқылы Аспан әткеншегіне көтеріледі де, шыңға тік әрі тасты өрлеумен аяқталады. Барып-қайту — шамамен 14–15 км, 1360 м-ге жуық көтерілу және 7–8 сағат жүріс. Альпинистік жабдық қажет емес, бірақ дене дайындығы жақсы болуы керек. Шатқалдың өзі мен басқа соқпақтары туралы Кимасар бетінде айтылады.

Фурманов шыңы сандармен

Фурманов шыңы 3053 м-ге көтеріледі — бұл биіктікті Sxodim мен 24.kz береді; Adrenalinic Silence жолсілтемесінде 3055 м. Дереккөздер қашықтық пен көтерілуді сәл әртүрлі есептейді, өйткені әртүрлі нүктеден — Медеу аялдамасынан немесе асфальттың соңынан өлшейді.

Sxodim сондай-ақ шың «„Медеу“ спорт кешенінен 16 км жерде» тұр деп жазады. Бұл бір жаққа ма, әлде барып-қайту ма — анықтамалық нақтыламайды, сондықтан кестеде бұл санды қолданбаймыз.

Фурманов шыңы маршрутының бастауына қалай жетуге болады

Фурманов шыңына баратын маршрут қалалық № 12 автобус баратын «Медеу» спорт кешенінен басталады. Sxodim бойынша: «Медеуден» жолмен сәл төмен түсіңіз, оң жақтан шлагбаумы бар соқпаққа бұрылысты көресіз, одан өтіп, асфальттың соңына дейін жүріңіз — әрі қарай топырақ соқпақ басталады. Одан әрірек «Кимасар» өткізу пункті тұр, ол арқылы Бутаковка шатқалына, кіші Кимасар сарқырамасына және көрші шыңдарға — Панорамаға, Шымбұлаққа, Бушатаға да барады (Tengrinews, 2023).

Көлікпен барсаңыз, 2026 жылғы күзден бастап кіру ережесін тексеріңіз: 2026 жылғы қыркүйекте Алматы мәслихаты «Медеу» паркінде іштен жану қозғалтқышы бар көліктерге шектеу бекітті (Bes.media), толығырақ — Медеу бетінде. Шлагбаум жанында бөгде көліктер тұрса, өзіңіздікін қасына қалдырмаңыз: 2020 жылы бетон блоктың жанына тастап кеткен Toyota шыңнан зардап шегушіні алып бара жатқан жедел жәрдемнің жолын бөгеген (Tengrinews).

Фурманов шыңына баратын маршрут бөліктері

Фурманов шыңына баратын соқпақ Кимасар шатқалын көрші шатқалдан бөліп тұрған жотамен өтеді. Adrenalinic Silence бойынша, алдымен жақсы соқпақ жотаға шығарады, содан кейін шыршалы орман мен Энтузиастар алаңы арқылы шыңның солтүстік беткейіне апарады. Sxodim да сол жолды сипаттайды: көрсеткіштер бойынша шатқал көрінетін жерге дейін топырақ соқпақ, солға бұрылу, жотамен өрлеу; сенімді бағдар — Аспан әткеншегі, одан кейін шыңға тік өрлеу басталады.

Бөліктер туралы деректер — Zabugorshiki мен Sxodim бойынша; барлығы сол 7–8 сағат. Adrenalinic Silence жазуынша, шыңнан Талғар шыңы, Сол Талғар аңғары, Көмбел тауы және қала көрінеді. Дайындығы бар туристер жотамен Панорама шыңына (3260 м) дейін жалғастырады: Zabugorshiki бойынша, бұл айналма жол шамамен 17 км, 1570 м-ге жуық көтерілу, 8–10 сағат.

Фурманов шыңына қашан шыққан жөн

Фурманов шыңына жыл бойы дерлік шығады, бірақ жаяу саяхатшыға ыңғайлы маусым — мамырдан қазанға дейін: Adrenalinic Silence Алматы тау маршруттарының маусымын осылай атайды. Sxodim (2024) шыңға жылдың кез келген мезгілінде дерлік шығатынын жазады. Zabugorshiki ескерткендей, жазда да жотада кенеттен қар жаууы мүмкін; қыста тік соңғы бөлік тәжірибені және ауа райына сай жабдықты талап етеді.

Климат кестесі 847 м биіктіктегі Алматы қалалық метеостанциясы бойынша: шың одан 2200 м-ге жуық биік әрі әлдеқайда суық. Салыстыру үшін: көрші Мыңжылқы үстіртінде (шамамен 3000 м) ағылшын тіліндегі Уикипедия бойынша жылдық орташа температура −2,7 °C, қар орта есеппен жылына 237 күн жатады.

Маршруттағы Іле Алатауы ұлттық паркінің тарифі

Фурманов шыңына баратын маршрут Іле Алатауы ұлттық паркі арқылы өтеді, 2023 жылғы 27 қаңтардан бастап «Кимасар» өткізу пунктінде өту ақысы алынады (Tengrinews). Ол екі бөліктен тұрады: ерекше қорғалатын аумақты пайдаланғаны үшін төлем және санитарлық тазалау мен абаттандыру алымы; зейнеткерлер мен ардагерлер тегін өтеді. Ал Медеудің өзі басқа паркке — өңірлік «Медеу» паркіне жатады, онда ұлттық парктердің тарифтері қолданылмайды.

Қазір Іле Алатауы паркінің тарифі 2024 жылғы 2 қазандағы № 232 бұйрықтың 11-қосымшасымен белгіленген: жаяу адамға 0,15 АЕК, жеңіл көлікке 0,3 АЕК. Ағымдағы жылғы теңгедегі соманы тарифтер калькуляторы есептейді.

Фурманов шыңындағы қауіпсіздік

Фурманов шыңы — Алматы үшін 3000 м-ден асатын жеңіл шың, бірақ серуен емес. Sxodim (2024) соқпақтың жақсы белгіленгенін және жабдық қажет еместігін атап өтеді, алайда соңғы өрлеу тік.

• Жалғыз бармаңыз — Sxodim осылай кеңес береді; егер жалғыз барсаңыз, жақындарыңызға маршрутты және қайту уақытын айтып кетіңіз.
• Тректі офлайн жүктеп алыңыз: Zabugorshiki жазуынша, жотада ұялы байланыс нашар.
• Биіктікке абай болыңыз: бас ауырса, жүрек айнып, ентіксеңіз, төмен түсіңіз (Sxodim). Алғашқы үш мыңдыққа дейін Zabugorshiki жеңілірек маршрутқа, мысалы, Көкжайлауға барып көруге кеңес береді.
• Балалар: 2020 жылғы қыркүйекте шыңда тоғыз жасар бала құлады; құтқарушылар жолдың бір бөлігін тар әрі қиын соқпақпен жаяу жүріп өтті, бүкіл операция бес сағатқа жуық уақыт алды (Tengrinews). Zabugorshiki гид-операторы маршрутты шамамен 10 жастан асқан балаларға ұсынады.
• Шатыр және түнеу: 2026 жылғы шілдеде «Барыс» қызметінің құтқарушылары жоғалған екі туристі шың етегіндегі шатырдан тауып, Кимасар шатқалымен төмен түсірді (24.kz).
• Треккинг таяқтары тік түсуде көмектеседі; су мен тамақты өзіңізбен алыңыз.

Төтенше жағдайда 112-ге қоңырау шалыңыз.

Фурманов шыңының маңында тағы не бар

• Медеу — маршруттың бастауы, бөгет және мұз айдыны.
• Бутаков сарқырамасы — көрші шатқал, оған да «Кимасар» өткізу пункті арқылы немесе Медеуден асу арқылы барады.
• Шымбұлақ — Кіші Алматы аңғарының жоғарысындағы тау шаңғысы курорты.
• Көкжайлау — жеңілірек жорыққа арналған үстірт.
• Іле Алатауы ұлттық паркі — ережелер мен экопосттар.
• Алматы маңындағы табиғат: бір күндік 15 орын.