Алматыдағы Тұңғыш Президент саябағы: қай айда барған жөн
- қаңтар: болады
- ақпан: болады
- наурыз: болады
- сәуір: жақсы
- мамыр: ең қолайлы
- маусым: ең қолайлы
- шілде: жақсы
- тамыз: жақсы
- қыркүйек: ең қолайлы
- қазан: жақсы
- қараша: болады
- желтоқсан: болады
Мамыр, маусым және қыркүйекте күндіз 21–25 °C, шілде мен тамыз ыстық, сәуір ең жаңбырлы ай, ал қыста күндіз нөл шамасында.
Алматыдағы Тұңғыш Президент саябағы: неге бару керек
Тұңғыш Президент саябағының субұрқақтары
Әр деңгейдегі бес немесе алты тостағаннан тұратын каскад, орталық ағыны 30 м биіктікке атқылайды, басты субұрқақтың көлемі — 2 820 текше метр.
Алма бақтарының орнындағы дендросаябақ
Көгалдандыру дендрожоба бойынша жүрді: 2001 жылы емен, 2008 жылы 100-ге жуық шырша мен қайың, 2011 жылы тағы 100 Тянь-Шань шыршасы.
Кіреберістердегі үш тұрақ
Көлікті Садықов көшесі, әл-Фараби даңғылы немесе Дулати көшесі жағынан қалдыруға болады. Алматы орталығына дейін түзу сызықпен шамамен 6 км.
Ең қолайлы айлар — мамыр мен қыркүйек
Күндіз шамамен 21–22 °C, ал шілдеде 29 °C-қа дейін. Сәуір — жылдың ең ылғалды айы: ERA5 есебі бойынша шамамен 128 мм жауын-шашын.
Мұнда коттедж кенті болуы мүмкін еді
1990 жылдары учаске Crystal Air Village элиталық кентіне сатылды, бірақ 2000 жылы шарт бұзылып, саябақ салу туралы шешім қабылданды.
Алматыдағы Тұңғыш Президент саябағы суреттерде
Саяхатшылардың нақты фотолары (Pexels, Unsplash, Wikimedia Commons): авторы мен лицензиясы әр кадрдың жазбасында.
Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті саябағы — Алматының Бостандық ауданында, Навои көшесі мен әл-Фараби даңғылының қиылысында орналасқан үлкен қалалық саябақ. Ол келушілерге 2010 жылғы шілдеден бері ашық, басты көрікті жері — орталық ағыны 30 м биіктікке атқылайтын субұрқақтар каскады. Бұл басқа қаладан арнайы келетін жер емес, бір-екі сағат серуендеуге арналған орын.
Алматыдағы Тұңғыш Президент саябағы: негізгі деректер
Бұл табиғи аумақ емес, бұрынғы алма бақтарының орнына салынған дендросаябақ. Құрылысы 2001 жылы басталды, саябақ бірнеше жыл жабық тұрып, 2010 жылғы шілдеде ашылды.
| Параметр | Не белгілі |
|---|---|
| Мекенжайы | Навои к. мен әл-Фараби д. бұрышы, Бостандық ауданы |
| Ашылуы | 2010 жылғы шілде |
| Жалпы аумағы | 73 га (қазақ Уикипедиясы бойынша) |
| Су құрылыстары | 9,5 га |
| Таулы ландшафт | 4,8 га |
| Орталық субұрқақ | биіктігі 30 м |
| Көлік тұрақтары | үшеу: Садықов к., әл-Фараби д. және Дулати к. жағынан |
| Алматы орталығынан | түзу сызықпен шамамен 6 км |
Аумағына қатысты шатасу бар. Қазақ Уикипедиясы жалпы аумақты 73 га деп көрсетеді, ал ағылшын тіліндегі мақалада тек су нысандарына берілген 9,5 га мен ландшафтық учаскелерге берілген 4,8 га ғана аталады. Бұлар саябақтың толық көлемі емес, бөліктері ғана: «саябақ үлкен бе» деген сұраққа 73 га-ны бағдар етіңіз.
Субұрқақтар мен монумент: нені көруге болады
Саябақтың басты нысаны — субұрқақ кешені. Ағылшын Уикипедиясы бойынша, бұл әр деңгейде орналасқан бір-бірімен жалғасқан бес тостаған, орталық субұрқақ 30 м биіктікке атқылайды және зодиак белгілері бейнеленген медальондары бар тәж мүсінімен безендірілген. Қазақ тіліндегі мақала алты каскадты субұрқақ туралы жазып, басты субұрқақты Алматыдағы ең үлкені деп атайды, оның көлемі — 2 820 текше метр. Тостағандардың саны дереккөздерде әртүрлі: бес немесе алты.
Субұрқақтың үстінде 2011 жылғы 11 қарашадан бері қоладан, граниттен және мәрмәрден жасалған, бүркіт пішініндегі «Қазақстан» монументтік-мүсіндік композициясы тұр, оның ортасында — Нұрсұлтан Назарбаевтың тұлғасы. Бүркіттің қанаттарында Алматы мен Астананың нышандары және елдің сәулет нысандары бейнеленген.
Саябаққа кіреберіс жартылай дөңгелек аркадамен безендірілген. Қазақ Уикипедиясы сондай-ақ 12 метрлік төбешіктің етегіндегі көру алаңын атап өтеді.
Тарихы бар ағаштар: бақтардан Тянь-Шань шыршаларына дейін
Саябақ КСРО ыдырағаннан кейін құлдырап кеткен мемлекеттік алма бақтарының орнында өсіп келеді. 1990 жылдардың ортасында учаскелер құрылыс үшін жекешелендіріліп, мұнда Crystal Air Village коттедж кентін салу жоспарланды, бірақ 2000 жылы шарт бұзылып, саябақ салу туралы шешім қабылданды. Алғашында ол «XXI ғасыр саябағы» деген жұмыс атауымен аталды.
Көгалдандыру дендрологиялық жоба бойынша жүргізілді. 2001 жылы емен отырғызылды, 2008 жылы Алматының Бейжің олимпиадалық алау эстафетасына қатысуы құрметіне 100-ге жуық шырша мен қайың, 2011 жылы тағы 100 Тянь-Шань шыршасы егілді. Демек, көптеген ағаштардың жасы 15–25 жылдан аспайды: мұнда орталықтағы ескі саябақтардағыдай қалың көлеңке күтудің қажеті жоқ.
Оңтүстік бөлігінің жоспарында көлі мен бұлақ каскадтары бар жасанды таулы ландшафт және «Климатрон» — климаты реттелетін ғимарат көзделген еді. Олардың салынған-салынбағанын біз растай алмадық.
Қашан барған жөн: айлар бойынша климат
Ең жайлы кезең — мамыр, маусым және қыркүйек. Төмендегі сандар метеостанция деректері емес, 788 м биіктіктегі нүкте үшін ERA5 реанализінің 2011–2020 жылдардағы есептік нормалары.
Күндіз, °C / Түнде, °C · Жауын-шашын, мм
Бұл орынның координаттары бойынша реанализден есептелген норма, метеостанция бақылауы емес.
Айлар бойынша сандар
| Ай | Күндіз, °C | Түнде, °C | Жауын-шашын, мм |
|---|---|---|---|
| Қаң | 0.4 | -7.9 | 24.9 |
| Ақп | 2.9 | -5.6 | 36.9 |
| Нау | 10.6 | 1.5 | 79.5 |
| Сәу | 17.5 | 7.3 | 146.4 |
| Мам | 22.2 | 11.3 | 115.4 |
| Мау | 26.1 | 15.3 | 76.4 |
| Шіл | 28.9 | 17.5 | 49.7 |
| Там | 27.7 | 16.2 | 58.2 |
| Қыр | 23.5 | 11.7 | 52.5 |
| Қаз | 16.6 | 5.4 | 60.3 |
| Қар | 7.1 | -1.7 | 55.7 |
| Жел | 1.6 | -6 | 30.6 |
Дереккөз: Open-Meteo, ERA5 reanalysis, 2011–2020
| Маусым | Күндіз | Түнде | Бұл нені білдіреді |
|---|---|---|---|
| Қыс (жел–ақп) | −1-ден 0 °C-қа дейін | −9-дан −7 °C-қа дейін | қысқа серуен, қыста субұрқақтардың жұмысы расталмаған |
| Көктем (нау–мам) | 9–21 °C | −1-ден 9 °C-қа дейін | сәуір ең ылғалды ай: шамамен 146 мм жауын-шашын |
| Жаз (мау–там) | 25–29 °C | 14–17 °C | ыстық, жас ағаштардың көлеңкесі аз |
| Күз (қыр–қар) | қыркүйекте 24 °C, қарашада 7 °C | 11-ден −4 °C-қа дейін | қыркүйек құрғақ әрі жылы |
Шілдеде күндізгі орташа температура шамамен 29 °C, сондықтан жазда таңертең немесе кешке қарай келіңіз. Сәуір мен мамырда жылдағы ең көп жауын-шашын түседі (146 және 115 мм), қолшатыр ала жүріңіз. Қарашадан ақпанға дейін күндіз нөл шамасында, түнде аяз болады.
Қалай жетуге және көлікті қайда қалдыруға болады
Саябақ қаланың оңтүстігінде, Алматы орталығынан түзу сызықпен шамамен 6 км жерде орналасқан. Көліктерге арналған үш тұрақ аймағы бар: Садықов көшесінен, әл-Фараби даңғылынан және Дулати көшесінен. Қоғамдық көлік бағыттары мен саябақтың жұмыс уақытын біз растай алмадық.
Егер Алматыда бір күніңіз болса, саябаққа серуенді тауға сапармен оңай ұштастыруға болады: Медеуге дейін түзу сызықпен шамамен 14 км, Көктөбе мен Бутаковка шатқалына дейін — шамамен 9 км. Бір күнге арналған басқа нұсқалар — Алматы маңындағы табиғат топтамасында.
Астанадағы, Ақтөбедегі және басқа қалалардағы Тұңғыш Президент саябағы
Қазақстанда осы атаумен бірнеше түрлі саябақ бар, ал бұл нұсқаулық тек Алматыдағы саябақ туралы.
| Қала | Не белгілі |
|---|---|
| Алматы | дендросаябақ, осы бет соған арналған |
| Ақтөбе | мәдениет және демалыс саябағы, бұрын — Ленин атындағы және Абай атындағы саябақ |
| Қызылорда | осы атаудағы саябақ |
| Петропавл | осы атаудағы саябақ |
| Тараз | осы атаудағы саябақ |
Орыс Уикипедиясының тізімінде Астанада мұндай атаудағы саябақ жоқ, сондықтан мұндай сұраныстарда қай жер туралы сөз болып жатқанын біз растай алмадық. Егер мұз айдынын іздесеңіз, ескеріңіз: Алматыдағы саябақта мұз айдыны бар екені туралы мәлімет таппадық, қысқы сырғанауға ең жақын жер — Медеу.
- Саябақтың жұмыс уақыты және кіру ақылы ма
- Субұрқақтардың жұмыс істейтін айлары мен сағаттары
- Саябақта қысқы мұз айдыны бар ма
- Кіреберістерге дейінгі қоғамдық көлік бағыттары
- Оңтүстік бөліктегі «Климатрон» мен көлі бар таулы ландшафт салынды ма
Алматыдағы Тұңғыш Президент саябағы: сапар алдындағы кеңестер
- Жазда таңертең немесе кешке келіңіз: шілдеде күндізгі орташа температура шамамен 29 °C, ал ағаштар жас әрі көлеңке аз.
- Сәуір мен мамырда қолшатыр алыңыз: бұл айларда шамамен 128 және 100 мм жауын-шашын түседі, бұл жылдағы ең жоғары көрсеткіш.
- Көлікпен келсеңіз, тұрақты бағытыңызға қарай таңдаңыз: кіреберістер Садықов к., әл-Фараби д. және Дулати к. жағынан.
- Саябақты таулармен ұштастырыңыз: Медеуге дейін түзу сызықпен шамамен 14 км, Көктөбе мен Бутаковкаға дейін — шамамен 9 км.
Жақын маңда тағы не көруге болады
Жиі қойылатын сұрақтар
Алматыдағы Тұңғыш Президент саябағы қайда орналасқан?
Саябақ қашан ашылды?
Саябақтың аумағы қандай?
Саябақта қай жерде суретке түсірген жақсы?
Саябақта көлік тұрағы бар ма?
Дереккөздер
Тағы оқыңыз
Алматы хайуанаттар бағы: жұмыс уақыты және Қазақстанның сирек түрлері
Аюсай: келушілер орталығы, сарқырама және соқпақ
Горельник: Медеу үстіндегі шатқал, сарқырама және соқпақ
Каменское үстірті: обсерватория, соқпақтар және Алматыға көрініс
Кіші Алматы шатқалы: Медеуден Тұйықсу мұздығына дейін
Первомай тоғандары: орны, қай жерде шомылуға болады және айлар бойынша ауа райы