Түрген мен шатқалдағы ауа райы айлар бойынша
Шамамен 1370 м биіктіктегі шатқалда шілдеде күндіз орташа 26 °C, түнде 14 °C, қаңтарда күндіз −4 °C, түнде −13 °C. Ең ылғалды ай сәуір, шамамен 122 мм. Қар қарашадан наурызға дейін жатады, ең қалыңы ақпанда.

Бұл бет — айлар бойынша ауа райы мен климат; саябақтың өзі, сарқырамалар мен жол туралы Түрген шатқалының сарқырамалары бетінде оқыңыз.
Түргендегі ауа райы нақты қай жерде болатыныңызға байланысты. Тас жол бойындағы кент төменірек әрі жылырақ, сарқырамалары бар шатқал биігірек, ал Асы үстірті одан да биік әрі суық. Төмендегі сандар — шатқалдағы шамамен 1370 м биіктіктегі есептік нүкте үшін ERA5 реанализі бойынша 2011–2020 жылдардың орташа мәні. Бұл өткен ауа райының моделі, метеостанция да, болжам да емес.
Күндіз, °C / Түнде, °C · Жауын-шашын, мм
Бұл орынның координаттары бойынша реанализден есептелген норма, метеостанция бақылауы емес.
Айлар бойынша сандар
| Ай | Күндіз, °C | Түнде, °C | Жауын-шашын, мм |
|---|---|---|---|
| Қаң | -3.8 | -12.8 | 29.1 |
| Ақп | -1.6 | -10.7 | 35.6 |
| Нау | 7.2 | -3.7 | 69.1 |
| Сәу | 14.9 | 3 | 122 |
| Мам | 19.6 | 7.5 | 88.6 |
| Мау | 23.5 | 11.7 | 53.3 |
| Шіл | 26.1 | 13.7 | 37.2 |
| Там | 24.6 | 12.2 | 45.3 |
| Қыр | 19.9 | 7.5 | 43.5 |
| Қаз | 12.9 | 1.2 | 54.8 |
| Қар | 3.7 | -5.4 | 54.8 |
| Жел | -2.1 | -10.3 | 35.7 |
Дереккөз: Open-Meteo, ERA5 reanalysis, 2011–2020
Түрген шатқалының климаты айлар бойынша
Қар — ашық беткей үшін ERA5-Land бойынша айлық орташа қалыңдық; шырша көлеңкесінде және сайларда ол көбірек.
| Ай | Күндіз / түнде, °C | Жауын-шашын, мм | Қар, см | Сапар үшін не білдіреді |
|---|---|---|---|---|
| Қаңтар | −4 / −13 | 29 | 54 | Қыс, шатқалға жол — бекет тәртібімен |
| Ақпан | −2 / −11 | 36 | 71 | Қар ең көп |
| Наурыз | 7 / −4 | 69 | 66 | Қар және қар көшкіні қаупі бар кезең |
| Сәуір | 15 / 3 | 122 | 14 | Ең ылғалды ай, сарқырамалар толы, соқпақтар батпақ |
| Мамыр | 20 / 8 | 89 | 0 | Жасыл, бірақ жаңбырлы |
| Маусым | 24 / 12 | 53 | 0 | Сарқырамаларға жақсы кезең |
| Шілде | 26 / 14 | 37 | 0 | Жылы әрі құрғақтау, бірақ сел қаупінің шыңы |
| Тамыз | 25 / 12 | 45 | 0 | Жылы, сел әлі де болуы мүмкін |
| Қыркүйек | 20 / 8 | 44 | 0 | Құрғақ әрі жылы, күздің ең жақсы кезеңі |
| Қазан | 13 / 1 | 55 | 2 | Күз бояуы, түні суық |
| Қараша | 4 / −5 | 55 | 14 | Қар түседі |
| Желтоқсан | −2 / −10 | 36 | 39 | Қыс |
Бұл нүктеде жылына шамамен 670 мм жауын-шашын түседі — жазықтан едәуір көп. Жылдық норманың үштен біріне жуығы сәуір мен мамырға келеді. Бұл айларда жаңбыр айына орта есеппен 10–14 күн жауады, ал Аю және Қайрақ сарқырамаларына баратын соқпақ өзен бойындағы тастардың үстімен өтеді.
Сапарға ең жақсы айлар және себебі
- Мамырдың соңынан маусымның ортасына дейін жылы, күндіз 20–24 °C, сарқырамаларда су әлі мол, жаңбыр сәуірдегіден сирек.
- Қыркүйек — күндіз шамамен 20 °C, айына 44 мм, сел маусымы бәсеңдейді. Жаяу серуенге бұл ең тыныш ай.
- Шілде мен тамыз — ең жылы әрі салыстырмалы құрғақ, бірақ сел қаупінің шыңы. Баруға болады, бірақ шығатын күнді ескертулермен салыстырыңыз.
- Асы үстіртіне Tengrinews ең жақсы уақыт ретінде көктемнің соңы мен жазды атайды. Үстірт осы кестедегі нүктеден биік, онда суығырақ; ол үшін бізде сан жоқ.
Түргендегі қыс
Қарашадан наурызға дейін шатқалда қар жатады, ақпанда орташа шамамен 70 см. Күндіз нөл шамасында немесе одан төмен, түн −10…−13 °C. Қыста ауа райынан гөрі жол тәртібі маңыздырақ. 2025 жылдың қаңтарында қар көшкіні қаупі бар кезеңде, 27 қаңтардан 31 наурызға дейін, Түрген орманшылығының бекеті арқылы Түрген — обсерватория бағытымен жүруге және серуендеуге тек 10:00-ден 17:00-ге дейін рұқсат етілген (Курсив). Қысқы сапар алдында саябақтың жаңа хабарландыруын іздеңіз.

Жауын-шашын, сел және таудағы найзағай
Түрген шатқалы Іле Алатауы тауларына жатады, мұнда Алматы ТЖД сел қаупі бар кезеңді әдетте маусымның ортасынан қыркүйектің соңына дейін деп атайды, ал ең қауіптісі — шілде, тамыздың соңына дейін созылуы мүмкін. Қатты нөсерден кейін қауіп артады. 2024 жылдың шілдесінде қызғылт сары қауіп деңгейінде ТЖД Іле Алатауы тауларына бармауды сұраған (Kazinform). Шатырды арна жанына тікпеңіз және хабарламаларды қадағалаңыз; толығырақ — Алматы тауларындағы сел материалында.
Кене: Денсаулық сақтау министрлігі Алматы облысын кене энцефалитінің негізгі аймақтарының қатарында атаған, маусымы — наурыздан маусымға дейін. Көктемде шөп арасымен серуендегеннен кейін денеңізді тексеріңіз, жадынама — кене, жылан және аю материалында.
Түргендегі ауа райының жедел болжамы
Қазгидрометте 3 күндік болжам Түрген кенті мен Асы үстірті үшін бөлек берілген. Екеуін де қараңыз: шатқалдағы ауа райы солардың арасында болады. Үстірттің өзі туралы Асы үстірті бетінде оқыңыз, басқа жерлермен ауа райы виджетінде салыстыруға болады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Мамырда Түргенде ауа райы қандай?
Шілдеде Түргенде ауа райы қандай?
Қазанда Түргенде ауа райы қандай?
Түрген шатқалына қашан барған дұрыс?
Түргенге қыста баруға бола ма?
Түргеннің ауа райы болжамын қайдан көруге болады?
Дереккөздер
- Open-Meteo Historical Weather API: ERA5 (models=era5) және ERA5-Land, Түрген шатқалының нүктесі, 2011–2020
- Қазгидромет: ауа райы болжамы, Түрген
- Қазгидромет: ауа райы болжамы, Асы
- Проезд к озеру Иссык закрыли до апреля — Курсив, 28.01.2025
- Bes.media: туристер мен хайкерлерге ескерту, Алматы ТЖД, 02.07.2026
- Bes.media: алты морена көлі, Алматы ТЖД отырысы, 01.10.2026
- Kazinform: сел қаупінің қызғылт сары деңгейі, 30.07.2024
- Какие однодневные туры предлагают туристам по Алматинской области — Tengrinews, 17.11.2021
- Informburo: кене шағуынан қалай сақтану керек, Денсаулық сақтау министрлігінің деректері, 04.05.2023