Алматы маңындағы табиғат: бір күнге 15 орын

Алматының маңында таулар, көлдер, сарқырамалар, шатқалдар мен шөл бар, олардың көбіне бір күнде барып қайтуға болады. Ең жақыны — Медеу, Шымбұлақ, Көкжайлау және Бутаков сарқырамасы, олар қаланың дәл үстінде. 1,5–2,5 сағаттық жерде Түрген шатқалы, Асы жайлауы және Есік көлі орналасқан. 200 км-дей жердегі Шарын шатқалына бір күнде бару — ұзақ, бірақ мүмкін сапар. Көлсай көлдерін, Қайыңдыны және Алтынемелді түнеп қайтатын демалыс күндеріне қалдырған жөн.

Салыстыру кестесі

Әр санның дереккөзі төмендегі сипаттамада аталған. «Жылы маусым» мен «жыл бойы» — парк ережесі емес, редакцияның бағдары. Қиындықты да редакция жаяу жүріс пен жолға қарап бағалады.

Қаланың үстінде

Медеу — Алматының оңтүстік-шығыс шетіндегі 1691 м биіктіктегі мұз айдыны (Уикипедия). Ол Іле Алатауына емес, жеке «Медеу» өңірлік табиғи паркіне жатады. Bes.media мәліметінше, 2026 жылғы қыркүйекте мәслихат жаңа кіру ережелерін қабылдады: іштен жану қозғалтқышы бар көліктерге шектеу қойылады, электромобильдер жұмыс күндері кіре алады. Шымбұлақ — орталықтан оңтүстікке 25 км-дей жердегі тау шаңғысы курорты, Медеуден 4,5 км гондола 15 минуттан аз уақытта көтереді. Tengrinews бойынша Мыңжылқы жайлауы 3000 м-дей биіктікте, Шымбұлақтан 3 сағаттай; Көкжайлауға «Ақбұлақ» аялдамасынан (№ 12 автобус) 3 сағаттай көтерілесіз; Бутаков сарқырамасына Медеуден бір бағытта 2,5–3 сағат.

Көлдер

Үлкен Алматы көлі — 2511 м биіктікте; 2026 жылғы 30 сәуірден бастап жеке көлікке, электросамокат пен электровелосипедке жол жабық, жаяу 15 км-дей. Толығырақ — Үлкен Алматы көлі туралы жолнұсқада. Есік көлі Алматыдан шығысқа қарай 40 км-дей (Уикипедия); 1963 жылы сел табиғи бөгетті бұзып, көлді босатып жіберген.

Шығыстағы шатқалдар

Түрген сарқырамалары — Құлжа трассасымен бір жарым сағаттай (NUR.KZ), жеті сарқырама; толығырақ — Түрген сарқырамалары. Асы жайлауы Tengrinews бойынша шығысқа қарай 75 км-дей, 2750 м биіктікте, жол 2–2,5 сағат.

Шатқал мен петроглифтер

Шарын шатқалы — Алматы — Нарынқол жолымен 195 км-дей (қалай жетуге болады), Tengrinews 200 км мен бір бағытта 3–4 сағат дейді. Таңбалы — Алматыдан солтүстік-батысқа 170 км-дей, 2004 жылдан ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра нысаны, басты шатқалда 2000-ға жуық сурет бар (ЮНЕСКО мұрасы).

Түнеп қайтатын орындар

Көлсай көлдері — Kolesa.kz бойынша төменгі көлге дейін 275 км-дей, Tengrinews 300 км мен 5 сағат дейді (парк беті). Қайыңды көлі — жолмен 284 км-дей, 5–7 сағат (Қайыңды көлі). Әнші құм — Басшыға дейін 250 км-дей, одан 35–40 км (Әнші құм). Ақтау мен Қатутау — Басшыдан 70–120 км (Ақтау және Қатутау таулары).

Кіру ақысы

№ 232 бұйрық бойынша Іле Алатауы — жаяу адамға 0,15 АЕК, жеңіл көлікке 0,3 АЕК; «Көлсай көлдері» — 0,2 және 0,7 АЕК; «Алтынемел» — 0,2 және 0,9 АЕК. Теңгедегі соманы тарифтер калькуляторы есептейді. Сапар алдында парктерге бармас бұрын не тексеру керегін қараңыз.