https://charyn.kz/national-parks/ Recent content in Ұлттық парктер on charyn.kz Hugo kk-KZ https://charyn.kz/national-parks/aksu-zhabagly/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/aksu-zhabagly/ <p><strong>Ақсу-Жабағылы</strong> — мемлекеттік табиғи қорық, Түркістан және Жамбыл облыстары.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/tulip-greig-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/tulip-greig-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/tulip-greig-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/tulip-greig-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/tulip-greig-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/tulip-greig-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/tulip-greig-800.webp" alt="Ботаникалық иллюстрация: Грейг қызғалдағы — ала жапырақтары, гүлдің кесіндісі, пиязшығы және қауашағы" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1700"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Ботаникалық иллюстрация: Грейг қызғалдағы — ала жапырақтары, гүлдің кесіндісі, пиязшығы және қауашағы </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ауданы</td> <td>131 934 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Түркістан және Жамбыл облыстары</td> </tr> <tr> <td>Құрылған</td> <td>1926 жылғы 14 шілде</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="санаты">Санаты</h2> <p><strong>Мемлекеттік табиғи қорық</strong></p> https://charyn.kz/national-parks/alakol/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/alakol/ <p><strong>Алакөл</strong> — мемлекеттік табиғи қорық, Жетісу және Абай облыстары.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/relict-gull-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/relict-gull-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/relict-gull-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/relict-gull-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/relict-gull-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/relict-gull-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/relict-gull-800.webp" alt="Зоологиялық иллюстрация: некелік қауырсынындағы реликт шағала" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="896"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Зоологиялық иллюстрация: некелік қауырсынындағы реликт шағала </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ауданы</td> <td>65 672,01 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Жетісу және Абай облыстары</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="санаты">Санаты</h2> <p><strong>Мемлекеттік табиғи қорық</strong></p> <p>Қорық — ең қатаң режим. Еркін кіруге болмайды: рұқсат пен алдын ала келісім қажет, көбіне тек экологиялық соқпақтармен, сүйемелдеумен.</p> https://charyn.kz/national-parks/nature-near-almaty/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/nature-near-almaty/ <p>Алматының маңында таулар, көлдер, сарқырамалар, шатқалдар мен шөл бар, олардың көбіне бір күнде барып қайтуға болады. Ең жақыны — <strong>Медеу, Шымбұлақ, Көкжайлау және Бутаков сарқырамасы</strong>, олар қаланың дәл үстінде. 1,5–2,5 сағаттық жерде <strong>Түрген шатқалы, Асы жайлауы және Есік көлі</strong> орналасқан. 200 км-дей жердегі Шарын шатқалына бір күнде бару — ұзақ, бірақ мүмкін сапар. <strong>Көлсай көлдерін, Қайыңдыны және Алтынемелді</strong> түнеп қайтатын демалыс күндеріне қалдырған жөн.</p> <h2 id="салыстыру-кестесі">Салыстыру кестесі</h2> <table> <thead> <tr> <th>#</th> <th>Орын</th> <th>Алматыдан</th> <th>Жол</th> <th>Маусым</th> <th>Қиындығы</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>1</td> <td>Медеу</td> <td>оңтүстік-шығыс шеті, 1691 м</td> <td>—</td> <td>жыл бойы</td> <td>оңай</td> </tr> <tr> <td>2</td> <td>Шымбұлақ</td> <td>орталықтан оңтүстікке 25 км-дей; 2260–3200 м</td> <td>Медеуден 4,5 км гондола</td> <td>жыл бойы</td> <td>оңай</td> </tr> <tr> <td>3</td> <td>Мыңжылқы жайлауы</td> <td>3000 м-дей</td> <td>Шымбұлақтан 3 сағаттай</td> <td>жылы маусым</td> <td>орташа</td> </tr> <tr> <td>4</td> <td>Көкжайлау</td> <td>1600 м-дей</td> <td>3 сағаттай көтерілу</td> <td>жылы маусым</td> <td>орташа</td> </tr> <tr> <td>5</td> <td>Бутаков сарқырамасы</td> <td>Медеуден</td> <td>бір бағытта 2,5–3 сағат</td> <td>жылы маусым</td> <td>орташа</td> </tr> <tr> <td>6</td> <td>Үлкен Алматы көлі</td> <td>түзу сызықпен 15 км-дей; 2511 м</td> <td>жаяу 4–6 сағат</td> <td>шілде–тамыз</td> <td>қиын</td> </tr> <tr> <td>7</td> <td>Есік көлі</td> <td>шығысқа қарай 40 км-дей</td> <td>—</td> <td>жылы маусым</td> <td>оңай</td> </tr> <tr> <td>8</td> <td>Түрген сарқырамалары</td> <td>70–90 км</td> <td>1,5 сағаттай</td> <td>көктемнің соңы — күз</td> <td>оңай / қиын</td> </tr> <tr> <td>9</td> <td>Асы жайлауы</td> <td>75–85 км; 2750 м-дей</td> <td>2–2,5 сағат</td> <td>көктемнің соңы, жаз</td> <td>орташа</td> </tr> <tr> <td>10</td> <td>Шарын шатқалы</td> <td>195–200 км-дей</td> <td>3–4 сағат</td> <td>жыл бойы</td> <td>оңай</td> </tr> <tr> <td>11</td> <td>Таңбалы петроглифтері</td> <td>солтүстік-батысқа 170 км-дей</td> <td>—</td> <td>жылы маусым</td> <td>оңай</td> </tr> <tr> <td>12</td> <td>Көлсай көлдері</td> <td>275–300 км</td> <td>5 сағаттай</td> <td>жаз</td> <td>орташа</td> </tr> <tr> <td>13</td> <td>Қайыңды көлі</td> <td>284 км-дей</td> <td>5–7 сағат</td> <td>жаз, құрғақ ауа райы</td> <td>орташа</td> </tr> <tr> <td>14</td> <td>Әнші құм</td> <td>Басшыға 250 км-дей + 35–40 км</td> <td>Басшыға 5 сағаттай</td> <td>наурыз–қараша</td> <td>орташа</td> </tr> <tr> <td>15</td> <td>Ақтау мен Қатутау</td> <td>Басшыға 250 км-дей + 70–120 км</td> <td>Басшыға 5 сағаттай</td> <td>сәуір–маусым, тамыз–қазан</td> <td>орташа</td> </tr> </tbody> </table> <p>Әр санның дереккөзі төмендегі сипаттамада аталған. «Жылы маусым» мен «жыл бойы» — парк ережесі емес, редакцияның бағдары. Қиындықты да редакция жаяу жүріс пен жолға қарап бағалады.</p> https://charyn.kz/national-parks/altyn-emel/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/altyn-emel/ <p><strong>«Алтынемел» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</strong> — Алматы облысы. 1996 жылғы 10 сәуірде құрылған.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/sand-dune-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/sand-dune-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/sand-dune-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/sand-dune-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/sand-dune-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/sand-dune-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/sand-dune-800.webp" alt="Гравюра: тау жоталары арасындағы шөл жазықтағы жалғыз алып бархан" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="770"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Гравюра: тау жоталары арасындағы шөл жазықтағы жалғыз алып бархан </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ресми атауы</td> <td>«Алтынемел» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</td> </tr> <tr> <td>Ауданы</td> <td>307 653 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Алматы облысы</td> </tr> <tr> <td>Құрылған</td> <td>1996 жылғы 10 сәуір</td> </tr> </tbody> </table> <p>1996 жылы құрылғанда — 209 553 га, кейін аумағы кеңейтілген.</p> https://charyn.kz/national-parks/aktau-mountains/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/aktau-mountains/ <p><strong>Ақтау</strong> — <a href="https://charyn.kz/national-parks/altyn-emel/">«Алтынемел» ұлттық паркіндегі</a> шатқалдармен тілімденген жолақ саз таулар; қабаттарынан көне қолтырауындардың, тасбақалар мен мүйізтұмсықтардың қалдықтары табылған. Көршісі — жанартау жыныстарынан түзілген қара <strong>Қатутау</strong>. Екеуін Басшы ауылынан (Алматыдан 250 км-дей) бір бағытпен бір күнде аралайды; Басшыдан Ақтауға дейін әртүрлі дерек бойынша 70–120 км грунт жол. Ең қолайлы айлар — сәуір–маусым және тамыз–қазан.</p> <h2 id="ақтау-таулары-деген-не">Ақтау таулары деген не</h2> <p>Атауы «ақ тау» дегенді білдіреді. Ақ түс шынымен басым, бірақ жақыннан қарасаңыз, беткейлер жолақ-жолақ: The Astana Times ақ, қызыл және қызғылт сары көлденең жолақтар туралы жазады, Tengrinews 2026 жылы кілегей, сары, қызғылт және сұр қабаттарды атаған. Әр жолақ — өз уақытында, өз жағдайында шөккен жеке қабат. Tengrinews (2020) мәліметінше, Ақтаудың ғарыштан көрінетін стратиграфиялық қимасы бірегей саналады.</p> https://charyn.kz/national-parks/singing-dune/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/singing-dune/ <p><strong>Әнші құм</strong> — <a href="https://charyn.kz/national-parks/altyn-emel/">«Алтынемел» ұлттық паркіндегі</a> үлкен құм төбе. Ол Үлкен және Кіші Қалқан жоталарының арасында, Іле өзенінің солтүстігінде жатыр. Түзу сызықпен Алматыдан солтүстік-шығысқа қарай 183 км-дей, бірақ оған тек Басшы ауылындағы парк кіреберісі арқылы баруға болады. Биіктігі 150 м-ге дейін, құрғақ күні сырғыған құм төмен гуілдейді. Бару маусымы — наурыздан қарашаға дейін.</p> <h2 id="құм-қайда-жатыр">Құм қайда жатыр</h2> <p>Құм төбе Жоңғар Алатауының сілемдері — Үлкен және Кіші Қалқан жоталарының арасындағы аңғарда орналасқан. Оңтүстігінде Іле ағады: Уикипедия мәліметінше, төбе жел мыңдаған жылдар бойы өзен қайрандарынан ұшырған құмнан түзілген. Кәдімгі құм төбелерден айырмашылығы — ол бірнеше мың жыл бойы бір орнында тұр. Табиғат ескерткіші мәртебесі бар, ХТҚО жіктемесі бойынша III санат.</p> https://charyn.kz/national-parks/bayanaul/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/bayanaul/ <p><strong>Баянауыл мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</strong> — Павлодар облысы. 1985 жылғы 12 тамызда құрылған.</p> <p>Қазақстандағы алғашқы ұлттық парк.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/granite-spire-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/granite-spire-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/granite-spire-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/granite-spire-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/granite-spire-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/granite-spire-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/granite-spire-800.webp" alt="Гравюра: даладағы көл үстіндегі мүжілген гранит қалдықтары мен жартас шыңы" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="794"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Гравюра: даладағы көл үстіндегі мүжілген гранит қалдықтары мен жартас шыңы </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ресми атауы</td> <td>Баянауыл мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</td> </tr> <tr> <td>Ауданы</td> <td>68 452,8 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Павлодар облысы</td> </tr> <tr> <td>Құрылған</td> <td>1985 жылғы 12 тамыз</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="кіру-тарифі">Кіру тарифі</h2> <p>Жаяу жүруші 0,15 АЕК, жеңіл автокөлік 0,4 АЕК. 2026 жылы бұл 648,8 ₸ және 1 730 ₸.</p> https://charyn.kz/national-parks/mangystau/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/mangystau/ <p><strong>Бозжыра</strong> — Маңғыстау облысының Қарақия ауданында, Үстірттің батыс жарқабағында жатқан ақ бор құздарының шатқалы. Ақтаудан шамамен 298–300 км, Жаңаөзеннен 148 км; Tengrinews мәліметінше, шатқал ішінде тек жол талғамайтын көліктер жүре алады. Бозжыра Үстірт қорығына емес, «Жабайұшқан» қаумалына кіреді: 2026 жылғы 1 қыркүйектен жеңіл көлікпен кіру 0,7 АЕК тұрады, шетелдіктер екі есе төлейді. Барудың қолайлы уақыты — сәуірдің ортасынан мамырдың соңына дейін және қыркүйектің екінші жартысы. Су мен отынды молынан алыңыз: байланыс жоқ.</p> https://charyn.kz/national-parks/burabay/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/burabay/ <p><strong>«Бурабай» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</strong> — Ақмола облысы. 2000 жылы құрылған.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/granite-lake-rocks-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/granite-lake-rocks-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/granite-lake-rocks-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/granite-lake-rocks-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/granite-lake-rocks-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/granite-lake-rocks-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/granite-lake-rocks-800.webp" alt="Гравюра: көлден көтерілген мүжілген гранит жартастар, төбелердегі қарағайлар" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="805"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Гравюра: көлден көтерілген мүжілген гранит жартастар, төбелердегі қарағайлар </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ресми атауы</td> <td>«Бурабай» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</td> </tr> <tr> <td>Ауданы</td> <td>129 299 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Ақмола облысы</td> </tr> <tr> <td>Құрылған</td> <td>2000</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="кіру-тарифі">Кіру тарифі</h2> <p>Жеңіл автокөлік 0,3 АЕК (1 297,5 ₸); 1 мамыр мен 30 қыркүйек аралығындағы демалыс және мереке күндері — 0,4 АЕК (1 730 ₸). Президент Іс басқарушысының 14.11.2024 № 04/276 бұйрығы.</p> https://charyn.kz/national-parks/zhongar-alatau/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/zhongar-alatau/ <p><strong>Жоңғар Алатауы</strong> — мемлекеттік ұлттық табиғи парк, Жетісу облысы.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/wild-apple-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/wild-apple-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/wild-apple-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/wild-apple-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/wild-apple-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/wild-apple-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/wild-apple-800.webp" alt="Ботаникалық иллюстрация: Сиверс алмасы — мәдени алманың жабайы атасы, гүлдері мен жемістері" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1677"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Ботаникалық иллюстрация: Сиверс алмасы — мәдени алманың жабайы атасы, гүлдері мен жемістері </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ауданы</td> <td>356 022 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Жетісу облысы</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="санаты">Санаты</h2> <p><strong>Мемлекеттік ұлттық табиғи парк</strong></p> <p>Ұлттық парк келушілерге ашық: рекреациялық аймақта тариф төлеп болуға болады.</p> https://charyn.kz/national-parks/katon-karagay/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/katon-karagay/ <p><strong>Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</strong> — Шығыс Қазақстан облысы. 2001 жылғы 17 шілдеде құрылған.</p> <p>Қазақстандағы ең үлкен ұлттық парк.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/maral-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/maral-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/maral-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/maral-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/maral-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/maral-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/maral-800.webp" alt="Зоологиялық иллюстрация: бұтақты мүйізді Алтай маралы" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="875"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Зоологиялық иллюстрация: бұтақты мүйізді Алтай маралы </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ресми атауы</td> <td>Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</td> </tr> <tr> <td>Ауданы</td> <td>643 477 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Шығыс Қазақстан облысы</td> </tr> <tr> <td>Құрылған</td> <td>2001 жылғы 17 шілде</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="кіру-тарифі">Кіру тарифі</h2> <p>Жаяу жүруші 0,2 АЕК, жеңіл автокөлік 0,4 АЕК. 2026 жылы бұл 865 ₸ және 1 730 ₸.</p> https://charyn.kz/national-parks/kokshetau/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/kokshetau/ <p><strong>Көкшетау</strong> — мемлекеттік ұлттық табиғи парк, Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстары.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/lake-pine-hills-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/lake-pine-hills-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/lake-pine-hills-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/lake-pine-hills-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/lake-pine-hills-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/lake-pine-hills-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/lake-pine-hills-800.webp" alt="Гравюра: қарағай мен қайың орманды гранит төбелер арасындағы көл" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="790"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Гравюра: қарағай мен қайың орманды гранит төбелер арасындағы көл </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ауданы</td> <td>182 076 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстары</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="санаты">Санаты</h2> <p><strong>Мемлекеттік ұлттық табиғи парк</strong></p> <p>Ұлттық парк келушілерге ашық: рекреациялық аймақта тариф төлеп болуға болады.</p> https://charyn.kz/national-parks/kolsai/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/kolsai/ <p><strong>«Көлсай көлдері» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</strong> — Алматы облысы. 2007 жылғы 7 ақпанда құрылған.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/spruce-lake-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/spruce-lake-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/spruce-lake-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/spruce-lake-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/spruce-lake-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/spruce-lake-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/spruce-lake-800.webp" alt="Гравюра: аңғардағы тар таулы көл, шыршалы беткейлер, қарлы жоталар" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="805"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Гравюра: аңғардағы тар таулы көл, шыршалы беткейлер, қарлы жоталар </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ресми атауы</td> <td>«Көлсай көлдері» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</td> </tr> <tr> <td>Ауданы</td> <td>161 045 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Алматы облысы</td> </tr> <tr> <td>Құрылған</td> <td>2007 жылғы 7 ақпан</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="кіру-тарифі">Кіру тарифі</h2> <p>Жаяу жүруші 0,2 АЕК, жеңіл автокөлік 0,7 АЕК. 2026 жылы бұл 865 ₸ және 3 027,5 ₸.</p> https://charyn.kz/national-parks/tariffs/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/tariffs/ <p>«Қазақстанның ұлттық паркіне кіру қанша тұрады» деген сұрақтың бір жауабы жоқ. Тарифтер <strong>мекемелер бойынша қосымшалармен</strong> бекітілген: әр аумақтың өз қосымшасы және өз ставкасы бар.</p> <p>Айырма едәуір. Жеңіл автокөлік үшін Іле-Алатау паркінде <strong>1 297,5 ₸</strong>, Алтын Емелде <strong>3 892,5 ₸</strong> алынады.</p> <h2 id="кесте-барлық-28-аумақ">Кесте: барлық 28 аумақ</h2> <p>Ставкалар 2026 жылғы АЕК бойынша (4 325 ₸) есептелген. «Қосымша» бағанасы — бұйрықтың қосымша нөмірі.</p> <table> <thead> <tr> <th>ЕҚТА</th> <th>Жаяу жүруші</th> <th>Жеңіл автокөлік</th> <th>Қосымша</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/altyn-emel/">Алтынемел</a></td> <td>865 ₸</td> <td>3 892,5 ₸</td> <td>12</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/aksu-zhabagly/">Ақсу-Жабағылы</a></td> <td>865 ₸</td> <td>3 027,5 ₸</td> <td>2</td> </tr> <tr> <td>Алматинский государственный природный заповедник</td> <td>865 ₸</td> <td>3 027,5 ₸</td> <td>1</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/kolsai/">Көлсай көлдері</a></td> <td>865 ₸</td> <td>3 027,5 ₸</td> <td>16</td> </tr> <tr> <td>Западно-Алтайский государственный природный заповедник</td> <td>865 ₸</td> <td>3 027,5 ₸</td> <td>3</td> </tr> <tr> <td>Иргиз-Тургайский государственный природный резерват</td> <td>865 ₸</td> <td>3 027,5 ₸</td> <td>20</td> </tr> <tr> <td>Каратауский государственный природный заповедник</td> <td>865 ₸</td> <td>3 027,5 ₸</td> <td>8</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/korgalzhyn/">Қорғалжын</a></td> <td>865 ₸</td> <td>3 027,5 ₸</td> <td>4</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/markakol/">Марқакөл</a></td> <td>865 ₸</td> <td>3 027,5 ₸</td> <td>5</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/naurzum/">Наурызым</a></td> <td>865 ₸</td> <td>3 027,5 ₸</td> <td>6</td> </tr> <tr> <td>Устюртский государственный природный заповедник</td> <td>865 ₸</td> <td>3 027,5 ₸</td> <td>7</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/charyn-canyon/">Шарын</a></td> <td>865 ₸</td> <td>3 027,5 ₸</td> <td>14</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/alakol/">Алакөл</a></td> <td>648,8 ₸</td> <td>2 595 ₸</td> <td>28</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/zhongar-alatau/">Жоңғар Алатауы</a></td> <td>865 ₸</td> <td>2 595 ₸</td> <td>17</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/karkaraly/">Қарқаралы</a></td> <td>865 ₸</td> <td>2 162,5 ₸</td> <td>9</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/bayanaul/">Баянауыл</a></td> <td>648,8 ₸</td> <td>1 730 ₸</td> <td>24</td> </tr> <tr> <td>Государственный лесной природный резерват &ldquo;Семей орманы</td> <td>432,5 ₸</td> <td>1 730 ₸</td> <td>19</td> </tr> <tr> <td>Государственный национальный природный парк &ldquo;Буйратау</td> <td>648,8 ₸</td> <td>1 730 ₸</td> <td>18</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/kokshetau/">Көкшетау</a></td> <td>865 ₸</td> <td>1 730 ₸</td> <td>10</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/tarbagatai/">Тарбағатай</a></td> <td>865 ₸</td> <td>1 730 ₸</td> <td>23</td> </tr> <tr> <td>Государственный национальный природный парк &ldquo;Улытау</td> <td>648,8 ₸</td> <td>1 730 ₸</td> <td>25</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/katon-karagay/">Катонқарағай</a></td> <td>865 ₸</td> <td>1 730 ₸</td> <td>13</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/sayram-ugam/">Сайрам-Өгем</a></td> <td>648,8 ₸</td> <td>1 730 ₸</td> <td>15</td> </tr> <tr> <td>Государственный природный резерват &ldquo;Акжайык</td> <td>865 ₸</td> <td>1 297,5 ₸</td> <td>21</td> </tr> <tr> <td>Государственный природный резерват &ldquo;Алтын дала</td> <td>432,5 ₸</td> <td>1 297,5 ₸</td> <td>27</td> </tr> <tr> <td>Государственный природный резерват &ldquo;Ертіс орманы</td> <td>432,5 ₸</td> <td>1 297,5 ₸</td> <td>22</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/ile-balkhash/">Іле-Балқаш</a></td> <td>648,8 ₸</td> <td>1 297,5 ₸</td> <td>26</td> </tr> <tr> <td><a href="https://charyn.kz/national-parks/ile-alatau/">Іле Алатауы</a></td> <td>648,8 ₸</td> <td>1 297,5 ₸</td> <td>11</td> </tr> </tbody> </table> <p>Атаулар бұйрықтағыдай берілген.</p> https://charyn.kz/national-parks/largest/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/largest/ <p>«Қазақстанның басты парктері» тізімдері әдетте бірін-бірі қайталайды. Ресми тізілім басқаша көрінеді: онда республикалық маңызы бар <strong>114 аумақ</strong> бар.</p> <h2 id="ең-ірі-жиырма-аумақ">Ең ірі жиырма аумақ</h2> <table> <thead> <tr> <th>ЕҚТА</th> <th>Санаты</th> <th>Ауданы, га</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Андасайский государственный природный заказник (зоологический)</td> <td>қаумал</td> <td>3 415 806</td> </tr> <tr> <td>Иргиз-Тургайский государственный природный резерват</td> <td>резерват</td> <td>1 173 511</td> </tr> <tr> <td>Государственный лесной природный резерват &ldquo;Семей орманы&rdquo;</td> <td>резерват</td> <td>654 175</td> </tr> <tr> <td>Катон-Карагайский государственный национальный природный парк</td> <td>ұлттық парк</td> <td>643 477</td> </tr> <tr> <td>Коргалжынский государственный природный заповедник</td> <td>қорық</td> <td>543 171</td> </tr> <tr> <td>Алматинский государственный природный заказник (комплексный)</td> <td>қаумал</td> <td>542 400</td> </tr> <tr> <td>Прибалхашский государственный природный заказник (комплексный)</td> <td>қаумал</td> <td>503 000</td> </tr> <tr> <td>Государственный природный резерват &ldquo;Алтын Дала&rdquo;</td> <td>резерват</td> <td>489 766</td> </tr> <tr> <td>Государственный природный резерват &ldquo;Иле-Балхаш&rdquo;</td> <td>резерват</td> <td>450 253</td> </tr> <tr> <td>Государственный природный заказник &ldquo;Пойма реки Иртыш&rdquo; (комплексный)</td> <td>қаумал</td> <td>377 055</td> </tr> <tr> <td>Жонгар-Алатауский государственный национальный природный парк</td> <td>ұлттық парк</td> <td>356 022</td> </tr> <tr> <td>Государственный природный резерват &ldquo;Бокейорда&rdquo;</td> <td>резерват</td> <td>343 040</td> </tr> <tr> <td>Ащиозекский государственный природный заказник (зоологический)</td> <td>қаумал</td> <td>314 504</td> </tr> <tr> <td>Государственный национальный природный парк &ldquo;Алтын-Эмель&rdquo;</td> <td>ұлттық парк</td> <td>307 653</td> </tr> <tr> <td>Тургайский государственный природный заказник (зоологический)</td> <td>қаумал</td> <td>296 000</td> </tr> <tr> <td>Государственный лесной природный резерват &ldquo;Ертіс орманы&rdquo;</td> <td>резерват</td> <td>277 961</td> </tr> <tr> <td>Караойский государственный природный заказник (комплексный)</td> <td>қаумал</td> <td>261 871</td> </tr> <tr> <td>Лепсинский государственный природный заказник (зоологический)</td> <td>қаумал</td> <td>258 000</td> </tr> <tr> <td>Верхнекоксуйский государственный природный заказник (зоологический)</td> <td>қаумал</td> <td>240 000</td> </tr> <tr> <td>Смирновский государственный природный заказник (зоологический)</td> <td>қаумал</td> <td>240 000</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="неге-тізім-басында-қаумалдар-тұр">Неге тізім басында қаумалдар тұр</h2> <p>Санат режимді айқындайды. Қаумал нақты нысандарды — түрлерді, алқаптарды, көші-қон жолдарын — қорғау үшін құрылады және жекелеген қызмет түрлерін шектеуге жол береді. Сондықтан қаумалға миллиондаған гектар дала бөлу оңайырақ.</p> https://charyn.kz/national-parks/unesco/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/unesco/ <p>Қазақстан Дүниежүзілік мұраны қорғау туралы конвенцияға 1994 жылғы 29 сәуірде қосылды. Қазір тізімде <strong>жеті нысан</strong> бар.</p> <h2 id="табиғи-нысандар">Табиғи нысандар</h2> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/steppe-lakes-birds-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/steppe-lakes-birds-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/steppe-lakes-birds-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/steppe-lakes-birds-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/steppe-lakes-birds-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/steppe-lakes-birds-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/steppe-lakes-birds-800.webp" alt="Гравюра: таяз көлдер тізбегі мен құстар үйірі бар дала" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="805"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Гравюра: таяз көлдер тізбегі мен құстар үйірі бар дала </figcaption> </figure> <p><strong>«Сарыарқа: Солтүстік Қазақстанның даласы мен көлдері»</strong> — 2008 жыл. Құрамында <a href="https://charyn.kz/national-parks/korgalzhyn/">Қорғалжын</a> және <a href="https://charyn.kz/national-parks/naurzum/">Наурызым</a> қорықтары бар.</p> <p><strong>«Батыс Тянь-Шань»</strong> — 2016 жыл, Қырғызстан және Өзбекстанмен бірге трансұлттық нысан. Қазақстан тарапынан <a href="https://charyn.kz/national-parks/aksu-zhabagly/">Ақсу-Жабағылы</a> және <a href="https://charyn.kz/national-parks/sayram-ugam/">Сайрам-Өгем</a> кіреді.</p> https://charyn.kz/national-parks/compare/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/compare/ <div class="widget widget--table" data-widget="park-table"> <div class="w-static"> <p class="w-caption">2026 жылғы тарифтер, АЕК 4 325 ₸</p> <div class="tw"> <table class="w-table"> <thead> <tr> <th scope="col">Аумақ</th> <th scope="col">Санаты</th> <th scope="col" class="num">Ауданы, га</th> <th scope="col" class="num">Адам басына, тәулік</th> <th scope="col" class="num">Жеңіл көлік, кіру</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <th scope="row">Ырғыз-Торғай</th> <td>Резерват</td> <td class="num">1 173 511</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">3 027,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row">Семей орманы</th> <td>Резерват</td> <td class="num">654 175</td> <td class="num">432,5&nbsp;₸</td> <td class="num">1 730&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/katon-karagay/">Катонқарағай</a></th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">643 477</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">1 730&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/korgalzhyn/">Қорғалжын</a></th> <td>Қорық</td> <td class="num">543 171</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">3 027,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row">Алтын Дала</th> <td>Резерват</td> <td class="num">489 766</td> <td class="num">432,5&nbsp;₸</td> <td class="num">1 297,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/ile-balkhash/">Іле-Балқаш</a></th> <td>Резерват</td> <td class="num">450 253</td> <td class="num">648,75&nbsp;₸</td> <td class="num">1 297,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/zhongar-alatau/">Жоңғар Алатауы</a></th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">356 022</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">2 595&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/altyn-emel/">Алтынемел</a></th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">307 653</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">3 892,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row">Ертіс орманы</th> <td>Резерват</td> <td class="num">277 961</td> <td class="num">432,5&nbsp;₸</td> <td class="num">1 297,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row">Үстірт қорығы</th> <td>Қорық</td> <td class="num">223 342</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">3 027,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/ile-alatau/">Іле Алатауы</a></th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">199 621</td> <td class="num">648,75&nbsp;₸</td> <td class="num">1 297,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/naurzum/">Наурызым</a></th> <td>Қорық</td> <td class="num">191 381</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">3 027,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/kokshetau/">Көкшетау</a></th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">182 076</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">1 730&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/kolsai/">Көлсай көлдері</a></th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">161 045</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">3 027,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/sayram-ugam/">Сайрам-Өгем</a></th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">149 037</td> <td class="num">648,75&nbsp;₸</td> <td class="num">1 730&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/tarbagatai/">Тарбағатай</a></th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">143 551</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">1 730&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/aksu-zhabagly/">Ақсу-Жабағылы</a></th> <td>Қорық</td> <td class="num">131 934</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">3 027,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/burabay/">Бурабай</a></th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">129 299</td> <td class="num">—</td> <td class="num">1 297,5&nbsp;₸&nbsp;*</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/charyn-canyon/">Шарын</a></th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">127 050</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">3 027,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/karkaraly/">Қарқаралы</a></th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">112 120</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">2 162,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row">Ақжайық</th> <td>Резерват</td> <td class="num">111 500</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">1 297,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/markakol/">Марқакөл</a></th> <td>Қорық</td> <td class="num">102 971</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">3 027,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row">Бұйратау</th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">88 968</td> <td class="num">648,75&nbsp;₸</td> <td class="num">1 730&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row">Батыс Алтай қорығы</th> <td>Қорық</td> <td class="num">86 122</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">3 027,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row">Алматы қорығы</th> <td>Қорық</td> <td class="num">71 700</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">3 027,5&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/bayanaul/">Баянауыл</a></th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">68 453</td> <td class="num">648,75&nbsp;₸</td> <td class="num">1 730&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row"><a href="https://charyn.kz/national-parks/alakol/">Алакөл</a></th> <td>Қорық</td> <td class="num">65 672</td> <td class="num">648,75&nbsp;₸</td> <td class="num">2 595&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row">Ұлытау</th> <td>Ұлттық парк</td> <td class="num">58 912</td> <td class="num">648,75&nbsp;₸</td> <td class="num">1 730&nbsp;₸</td> </tr> <tr> <th scope="row">Қаратау қорығы</th> <td>Қорық</td> <td class="num">34 300</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> <td class="num">3 027,5&nbsp;₸</td> </tr> </tbody> </table> </div> <p class="w-note">* Бурабайда — тәулігіне, маусымдық үстемемен</p> https://charyn.kz/national-parks/calculator/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/calculator/ <div class="widget widget--calc" data-widget="trip-calc"> <div class="w-data"> <p class="w-caption">Дайын есептер: Шарын, 2026 жылғы тарифтер</p> <div class="tw"> <table class="w-table"> <thead> <tr><th scope="col">Сапар</th><th scope="col" class="num">АЕК</th><th scope="col" class="num">Теңге</th></tr> </thead> <tbody><tr> <th scope="row">1 адам · 1 тәулік · жаяу</th> <td class="num">0,2</td> <td class="num">865&nbsp;₸</td> </tr><tr> <th scope="row">2 адам · 1 тәулік · жеңіл автокөлік</th> <td class="num">1,1</td> <td class="num">4 757,5&nbsp;₸</td> </tr><tr> <th scope="row">4 адам · 2 тәулік · жеңіл автокөлік</th> <td class="num">2,3</td> <td class="num">9 947,5&nbsp;₸</td> </tr><tr> <th scope="row">20 адам · 1 тәулік · 32 орынға дейінгі автобус</th> <td class="num">9</td> <td class="num">38 925&nbsp;₸</td> </tr> </tbody> </table> </div> <p class="w-note">№ 232 бұйрықта көлік ақысы кіру үшін, адам ақысы тәулігіне белгіленген. Калькулятор екі жолды бұйрықта жазылғандай қосады.</p> </div> <script type="application/json" class="widget-data">{"i18n":{"calc":{"bus32":"32 орынға дейінгі автобус","bus32plus":"32 орыннан асатын автобус","car":"Жеңіл автокөлік","col_case":"Сапар","col_mrp":"АЕК","col_tenge":"Теңге","day_forms":{"other":"тәулік"},"days":"Неше тәулік","entries":"Неше рет кіру","entry_forms":{"other":"кіру"},"examples":"Дайын есептер: {park}, {year} жылғы тарифтер","hash_hint":"Беттің мекенжайы есепті есте сақтайды — оны бөлісуге болады.","line_people":"Адам басына","minibus":"Шағын автобус немесе жүк көлігі","moto":"Мотоцикл","no_person_fee":"Бурабай актісінде адам басына болу ақысы белгіленбеген. 0,26 АЕК ұйымдастырылған экскурсия кезінде туристік соқпақ үшін алынады — өз бетімен келуге бұл қатысты емес.","none":"Жаяу","note_burabay":"Бурабайда көлік әр тәулік үшін төлейді, 1 мамыр мен 30 қыркүйек аралығындағы демалыс және мереке күндері — жоғары ставкамен.","note_entry":"№ 232 бұйрықта көлік ақысы кіру үшін, адам ақысы тәулігіне белгіленген. Калькулятор екі жолды бұйрықта жазылғандай қосады.","note_passengers":"Бекетте автокөлік жолаушыларынан адам ақысы қалай алынатынын біз орнында тексермедік.","peak":"1 мамыр мен 30 қыркүйек аралығындағы демалыс немесе мереке күндері","people":"Неше адам","people_forms":{"other":"адам"},"share":"Бір адамға","source_232":"ҚР Экология және табиғи ресурстар министрінің 2024 жылғы 2 қазандағы № 232 бұйрығы, қосымша","source_burabay":"ҚР Президенті Іс басқарушысының 2024 жылғы 14 қарашадағы № 04/276 бұйрығы","territory":"Аумақ","total":"Барлығы","transport":"Көлік","walk":"жаяу"},"cards":{"canyons":"XIX ғасыр атласы стиліндегі гравюралар, бұл жерлердің фотосуреттері емес. Сандар — жоғарыдағы кестеден.","depth":"тереңдігі","height":"биіктігі","label":"Иллюстрациялар","length":"ұзындығы","structures":"XIX ғасыр атласы стиліндегі гравюралар, фотосурет емес. Биіктіктер — жоғарыдағы кестеден.","year":"салынған жылы"},"chart":{"avg":"орташа","caption":"Деректер мен дереккөздер","charyn_depth_note":"кей жерлерде 370","charyn_range":"анықтамалық деректер бойынша ауқым","col_canyon":"Шатқал","col_cmp":"Шарынмен салыстырғанда тереңдігі","col_country":"Ел","col_depth":"Тереңдігі, м","col_length":"Ұзындығы, км","col_src":"Дереккөз","deeper":"Шарыннан {x} есе терең","depth":"Тереңдігі","km":"км","length":"Ұзындығы","linear":"Сызықтық шкала","log":"Логарифмдік","longer":"Шарыннан {x} есе ұзын","m":"м","park_note":"жекелеген жерлерде 370 м-ге дейін — парк материалдары бойынша","same":"Шарынмен шамалас","shallower":"Шарыннан {x} есе таяз","shorter":"Шарыннан {x} есе қысқа","slot":"саңылау шатқал"},"locale":"kk-KZ","mrp":"АЕК","scale":{"caption":"Деректер мен дереккөздер","col_cmp":"150–300 м қабырғамен салыстырғанда","col_height":"Биіктігі, м","col_structure":"Нысан","col_year":"Жылы","equal":"{name} мен қабырғаның биіктігі іс жүзінде бірдей.","in_range":"шатқал тереңдігінің шегінде","m":"м","stack":"Жиегіне жету үшін мұндай нысанды бірінің үстіне бірін неше рет қою керек: {n}.","structure":"Салыстыру","structure_taller":"{name} қабырғадан {x} есе биік.","structure_taller_range":"қабырғадан {x} есе биік","variant150":"150 м — төменгі шегі","variant300":"300 м — жоғарғы шегі","variant370":"370 м — парк материалдары бойынша","wall":"Шарын қабырғасы","wall_taller":"Қабырға {x} есе биік.","wall_taller_range":"қабырға {x} есе биік"},"table":{"all":"Барлығы","area_line":"Ауданы","caption":"{year} жылғы тарифтер, АЕК {mrp} ₸","car_line":"Жеңіл автокөліктің кіруі","category":"Санаты","cheaper":"{a} {x} есе арзан","col_area":"Ауданы, га","col_car":"Жеңіл көлік, кіру","col_cat":"Санаты","col_name":"Аумақ","col_person":"Адам басына, тәулік","compare":"Салыстыру","costlier":"{a} {x} есе қымбат","equal":"бірдей","ha":"га","larger":"{a} {x} есе үлкен","none":"белгіленбеген","park":"Ұлттық парк","per_day_note":"* Бурабайда — тәулігіне, маусымдық үстемемен","person_line":"Адам басына тәулігіне","rezervat":"Резерват","search":"Аумақты табу","shown":"Көрсетілгені: {total} аумақтың {n}","smaller":"{a} {x} есе кіші","vs":"және","zapovednik":"Қорық"},"tenge":"₸","times_forms":{"other":"есе"}},"lang":"kk","mrp":4325,"mrp_year":2026,"parks":[{"act":"232","app":1,"area_ha":71700,"bus32":5,"bus32plus":7,"car":0.7,"category":"zapovednik","href":"","id":"app1","link":null,"minibus":2.5,"moto":0.4,"name":{"eng":"Almaty Reserve","kk":"Алматы қорығы","rus":"Алматинский заповедник"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":2,"area_ha":131934,"bus32":5,"bus32plus":7,"car":0.7,"category":"zapovednik","href":"/national-parks/aksu-zhabagly/","id":"aksu-zhabagly","link":"/national-parks/aksu-zhabagly/","minibus":2.5,"moto":0.4,"name":{"eng":"Aksu-Zhabagly","kk":"Ақсу-Жабағылы","rus":"Аксу-Жабаглы"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":3,"area_ha":86122,"bus32":5,"bus32plus":7,"car":0.7,"category":"zapovednik","href":"","id":"app3","link":null,"minibus":2.5,"moto":0.4,"name":{"eng":"West Altai Reserve","kk":"Батыс Алтай қорығы","rus":"Западно-Алтайский заповедник"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":4,"area_ha":543171,"bus32":5,"bus32plus":7,"car":0.7,"category":"zapovednik","href":"/national-parks/korgalzhyn/","id":"korgalzhyn","link":"/national-parks/korgalzhyn/","minibus":2.5,"moto":0.4,"name":{"eng":"Korgalzhyn","kk":"Қорғалжын","rus":"Коргалжын"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":5,"area_ha":102971,"bus32":5,"bus32plus":7,"car":0.7,"category":"zapovednik","href":"/national-parks/markakol/","id":"markakol","link":"/national-parks/markakol/","minibus":2.5,"moto":0.4,"name":{"eng":"Markakol","kk":"Марқакөл","rus":"Маркаколь"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":6,"area_ha":191381,"bus32":5,"bus32plus":7,"car":0.7,"category":"zapovednik","href":"/national-parks/naurzum/","id":"naurzum","link":"/national-parks/naurzum/","minibus":2.5,"moto":0.4,"name":{"eng":"Naurzum","kk":"Наурызым","rus":"Наурзум"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":7,"area_ha":223342,"bus32":5,"bus32plus":7,"car":0.7,"category":"zapovednik","href":"","id":"app7","link":null,"minibus":2.5,"moto":0.4,"name":{"eng":"Ustyurt Reserve","kk":"Үстірт қорығы","rus":"Устюртский заповедник"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":8,"area_ha":34300,"bus32":5,"bus32plus":7,"car":0.7,"category":"zapovednik","href":"","id":"app8","link":null,"minibus":2.5,"moto":0.4,"name":{"eng":"Karatau Reserve","kk":"Қаратау қорығы","rus":"Каратауский заповедник"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":9,"area_ha":112120,"bus32":4,"bus32plus":6,"car":0.5,"category":"park","href":"/national-parks/karkaraly/","id":"karkaraly","link":"/national-parks/karkaraly/","minibus":2,"moto":0.4,"name":{"eng":"Karkaraly","kk":"Қарқаралы","rus":"Каркаралы"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":10,"area_ha":182076,"bus32":2.5,"bus32plus":4,"car":0.4,"category":"park","href":"/national-parks/kokshetau/","id":"kokshetau","link":"/national-parks/kokshetau/","minibus":1.5,"moto":0.3,"name":{"eng":"Kokshetau","kk":"Көкшетау","rus":"Кокшетау"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":11,"area_ha":199621,"bus32":2.8,"bus32plus":4.5,"car":0.3,"category":"park","href":"/national-parks/ile-alatau/","id":"ile-alatau","link":"/national-parks/ile-alatau/","minibus":1.3,"moto":0.2,"name":{"eng":"Ile-Alatau","kk":"Іле Алатауы","rus":"Иле-Алатау"},"person_day":0.15,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":12,"area_ha":307653,"bus32":7,"bus32plus":10.5,"car":0.9,"category":"park","href":"/national-parks/altyn-emel/","id":"altyn-emel","link":"/national-parks/altyn-emel/","minibus":3.5,"moto":0.6,"name":{"eng":"Altyn-Emel","kk":"Алтынемел","rus":"Алтын-Эмель"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":13,"area_ha":643477,"bus32":4,"bus32plus":6,"car":0.4,"category":"park","href":"/national-parks/katon-karagay/","id":"katon-karagay","link":"/national-parks/katon-karagay/","minibus":2,"moto":0.3,"name":{"eng":"Katon-Karagay","kk":"Катонқарағай","rus":"Катон-Карагай"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":14,"area_ha":127050,"bus32":5,"bus32plus":8,"car":0.7,"category":"park","href":"/charyn-canyon/","id":"charyn","link":"/charyn-canyon/","minibus":2.7,"moto":0.4,"name":{"eng":"Charyn","kk":"Шарын","rus":"Чарын"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":15,"area_ha":149037.1,"bus32":3,"bus32plus":4.5,"car":0.4,"category":"park","href":"/national-parks/sayram-ugam/","id":"sayram-ugam","link":"/national-parks/sayram-ugam/","minibus":1.5,"moto":0.3,"name":{"eng":"Sayram-Ugam","kk":"Сайрам-Өгем","rus":"Сайрам-Угам"},"person_day":0.15,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":16,"area_ha":161045,"bus32":5,"bus32plus":8,"car":0.7,"category":"park","href":"/national-parks/kolsai/","id":"kolsai","link":"/national-parks/kolsai/","minibus":2.7,"moto":0.4,"name":{"eng":"Kolsai Lakes","kk":"Көлсай көлдері","rus":"Кольсайские озёра"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":17,"area_ha":356022,"bus32":4,"bus32plus":6,"car":0.6,"category":"park","href":"/national-parks/zhongar-alatau/","id":"zhongar-alatau","link":"/national-parks/zhongar-alatau/","minibus":2,"moto":0.4,"name":{"eng":"Zhongar-Alatau","kk":"Жоңғар Алатауы","rus":"Жонгар-Алатау"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":18,"area_ha":88968,"bus32":3,"bus32plus":4,"car":0.4,"category":"park","href":"","id":"app18","link":null,"minibus":1.5,"moto":0.3,"name":{"eng":"Buiratau","kk":"Бұйратау","rus":"Буйратау"},"person_day":0.15,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":19,"area_ha":654174.7,"bus32":2,"bus32plus":3,"car":0.4,"category":"rezervat","href":"","id":"app19","link":null,"minibus":1,"moto":0.3,"name":{"eng":"Semey Ormany","kk":"Семей орманы","rus":"Семей орманы"},"person_day":0.1,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":20,"area_ha":1173511,"bus32":3.5,"bus32plus":5,"car":0.7,"category":"rezervat","href":"","id":"app20","link":null,"minibus":1.5,"moto":0.4,"name":{"eng":"Irgiz-Turgai","kk":"Ырғыз-Торғай","rus":"Иргиз-Тургай"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":21,"area_ha":111500,"bus32":2,"bus32plus":3,"car":0.3,"category":"rezervat","href":"","id":"app21","link":null,"minibus":1,"moto":0.2,"name":{"eng":"Akzhaiyk","kk":"Ақжайық","rus":"Акжайык"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":22,"area_ha":277961,"bus32":2,"bus32plus":3,"car":0.3,"category":"rezervat","href":"","id":"app22","link":null,"minibus":1,"moto":0.2,"name":{"eng":"Ertis Ormany","kk":"Ертіс орманы","rus":"Ертіс орманы"},"person_day":0.1,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":23,"area_ha":143550.5,"bus32":4,"bus32plus":6,"car":0.4,"category":"park","href":"/national-parks/tarbagatai/","id":"tarbagatai","link":"/national-parks/tarbagatai/","minibus":2,"moto":0.3,"name":{"eng":"Tarbagatai","kk":"Тарбағатай","rus":"Тарбагатай"},"person_day":0.2,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":24,"area_ha":68452.8,"bus32":3,"bus32plus":5,"car":0.4,"category":"park","href":"/national-parks/bayanaul/","id":"bayanaul","link":"/national-parks/bayanaul/","minibus":2,"moto":0.3,"name":{"eng":"Bayanaul","kk":"Баянауыл","rus":"Баянаул"},"person_day":0.15,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":25,"area_ha":58912,"bus32":4,"bus32plus":6,"car":0.4,"category":"park","href":"","id":"app25","link":null,"minibus":2,"moto":0.3,"name":{"eng":"Ulytau","kk":"Ұлытау","rus":"Улытау"},"person_day":0.15,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":26,"area_ha":450252.6747,"bus32":2,"bus32plus":3,"car":0.3,"category":"rezervat","href":"/national-parks/ile-balkhash/","id":"ile-balkhash","link":"/national-parks/ile-balkhash/","minibus":1,"moto":0.2,"name":{"eng":"Ile-Balkhash","kk":"Іле-Балқаш","rus":"Иле-Балхаш"},"person_day":0.15,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":27,"area_ha":489766,"bus32":2,"bus32plus":3,"car":0.3,"category":"rezervat","href":"","id":"app27","link":null,"minibus":1,"moto":0.2,"name":{"eng":"Altyn Dala","kk":"Алтын Дала","rus":"Алтын Дала"},"person_day":0.1,"vehicle_per":"entry"},{"act":"232","app":28,"area_ha":65672.01,"bus32":4,"bus32plus":6,"car":0.6,"category":"zapovednik","href":"/national-parks/alakol/","id":"alakol","link":"/national-parks/alakol/","minibus":2,"moto":0.3,"name":{"eng":"Alakol","kk":"Алакөл","rus":"Алаколь"},"person_day":0.15,"vehicle_per":"entry"},{"act":"04/276","app":null,"area_ha":129299,"bus32":2,"bus32plus":3,"car":0.3,"category":"park","href":"/national-parks/burabay/","id":"burabay","link":"/national-parks/burabay/","minibus":1,"moto":null,"name":{"eng":"Burabay","kk":"Бурабай","rus":"Бурабай"},"peak":{"bus32":2.5,"bus32plus":3.5,"car":0.4,"minibus":1.5},"person_day":null,"vehicle_per":"day"}],"start":"charyn"}</script> </div> <h2 id="қалай-есептеледі">Қалай есептеледі</h2> <p>Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға кіру тарифтері теңгемен емес, айлық есептік көрсеткіштің үлесімен жазылған. Әр аумақ үшін бұйрықта екі тәуелсіз жол бар:</p> https://charyn.kz/national-parks/kaindy-lake/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/kaindy-lake/ <p><strong>Қайыңды</strong> — Күнгей Алатаудағы шатқалда, Саты ауылының жанында жатқан ұзындығы 400 метрдей тау көлі. Ол <a href="https://charyn.kz/national-parks/kolsai/">«Көлсай көлдері» ұлттық паркінің</a> аумағына кіреді. Алматыдан жолмен шамамен 284 км, соңғы 9 км — грунт жол, одан кейін 1,5 км-дей жаяу жүру керек. Барудың ең қолайлы уақыты — жаз бен күздің басы, құрғақ ауа райы.</p> <h2 id="көл-қалай-пайда-болды">Көл қалай пайда болды</h2> <p>Көл 1911 жылдың басындағы ірі жер сілкінісінің салдарынан пайда болған. Ағылшын тіліндегі әдебиетте ол Kebin earthquake, орыс тіліндегі дереккөздерде Кемин (Шоң-Кемин) жер сілкінісі деп аталады. Уикипедия деректері бойынша негізгі дүмпу 1911 жылғы 3 қаңтарда Гринвич уақытымен 23:25-те болған, жергілікті уақытпен бұл 4 қаңтардың таңы еді; магнитудасы шамамен 8,0 Mw. Жер сілкінісі сол кездегі Алматының көп бөлігін қиратып, тауларда ірі опырылыстар туғызды.</p> https://charyn.kz/national-parks/karkaraly/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/karkaraly/ <p><strong>Қарқаралы мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</strong> — Қарағанды облысы. 1998 жылғы 1 желтоқсанда құрылған.</p> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ресми атауы</td> <td>Қарқаралы мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</td> </tr> <tr> <td>Ауданы</td> <td>112 120 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Қарағанды облысы</td> </tr> <tr> <td>Құрылған</td> <td>1998 жылғы 1 желтоқсан</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="кіру-тарифі">Кіру тарифі</h2> <p>Жаяу жүруші 0,2 АЕК, жеңіл автокөлік 0,5 АЕК. 2026 жылы бұл 865 ₸ және 2 162,5 ₸.</p> <p>Тариф 9-қосымшамен белгіленген (2024 жылғы 2 қазандағы № 232 бұйрық).</p> <p>Тариф теңгемен емес, АЕК үлесімен белгіленген, сондықтан сома жыл сайын қаңтарда өзгереді.</p> https://charyn.kz/national-parks/korgalzhyn/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/korgalzhyn/ <p><strong>Қорғалжын</strong> — мемлекеттік табиғи қорық, Ақмола және Қарағанды облыстары.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/flamingo-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/flamingo-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/flamingo-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/flamingo-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/flamingo-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/flamingo-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/flamingo-800.webp" alt="Зоологиялық иллюстрация: тұзды көлдің таязындағы қызғылт фламинго" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="896"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Зоологиялық иллюстрация: тұзды көлдің таязындағы қызғылт фламинго </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ауданы</td> <td>543 171 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Ақмола және Қарағанды облыстары</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="санаты">Санаты</h2> <p><strong>Мемлекеттік табиғи қорық</strong></p> <p>Қорық — ең қатаң режим. Еркін кіруге болмайды: рұқсат пен алдын ала келісім қажет, көбіне тек экологиялық соқпақтармен, сүйемелдеумен.</p> https://charyn.kz/national-parks/categories/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/categories/ <p>Сапарды жоспарлағанда күтпеген жерден кедергіге тап болу оңай: тариф жарияланған, жол белгілі, ал орында кіру жабық болып шығады. Себебі әрдайым дерлік біреу — <strong>аумақтың санаты</strong>.</p> <h2 id="қорық">Қорық</h2> <p>Заң оны табиғат қорғау және ғылыми мекеме мәртебесіндегі, аумағындағы табиғи процестердің табиғи барысын сақтау мен зерттеу мақсатындағы аумақ ретінде айқындайды.</p> <p>Ең бастысы — <strong>бұл анықтамада туризм жоқ</strong>. Қорық ғылым мен сақтау үшін бар. Қорық режимі табиғи кешендердің табиғи жағдайын бұзатын кез келген қызметке тыйым салады.</p> https://charyn.kz/national-parks/markakol/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/markakol/ <p><strong>Марқакөл</strong> — мемлекеттік табиғи қорық, Шығыс Қазақстан облысы.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/lenok-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/lenok-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/lenok-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/lenok-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/lenok-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/lenok-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/lenok-800.webp" alt="Ихтиологиялық иллюстрация: ленок (ускуч) — бүйірінен және басы жоғарыдан" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="805"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Ихтиологиялық иллюстрация: ленок (ускуч) — бүйірінен және басы жоғарыдан </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ауданы</td> <td>102 971 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Шығыс Қазақстан облысы</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="санаты">Санаты</h2> <p><strong>Мемлекеттік табиғи қорық</strong></p> <p>Қорық — ең қатаң режим. Еркін кіруге болмайды: рұқсат пен алдын ала келісім қажет, көбіне тек экологиялық соқпақтармен, сүйемелдеумен.</p> https://charyn.kz/national-parks/naurzum/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/naurzum/ <p><strong>Наурызым</strong> — мемлекеттік табиғи қорық, Қостанай облысы.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/pine-steppe-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/pine-steppe-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/pine-steppe-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/pine-steppe-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/pine-steppe-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/pine-steppe-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/pine-steppe-800.webp" alt="Гравюра: дала ортасындағы құмды жалдардағы қарағай орманы, қамысты көл" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="805"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Гравюра: дала ортасындағы құмды жалдардағы қарағай орманы, қамысты көл </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ауданы</td> <td>191 381 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Қостанай облысы</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="санаты">Санаты</h2> <p><strong>Мемлекеттік табиғи қорық</strong></p> <p>Қорық — ең қатаң режим. Еркін кіруге болмайды: рұқсат пен алдын ала келісім қажет, көбіне тек экологиялық соқпақтармен, сүйемелдеумен.</p> https://charyn.kz/national-parks/by-region/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/by-region/ <p>Сапарды атаулар тізімінен емес, географиядан жоспарлаған ыңғайлы. Төменде ресми тізілім облыстар бойынша берілген.</p> <table> <thead> <tr> <th>Облыс немесе өңір</th> <th>ЕҚТА саны</th> <th>Жиынтық ауданы, га</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Жамбылской область</td> <td>1</td> <td>3 415 806</td> </tr> <tr> <td>Акмолинской область</td> <td>2</td> <td>725 247</td> </tr> <tr> <td>Районы область</td> <td>1</td> <td>307 653</td> </tr> <tr> <td>Туркестанской область</td> <td>1</td> <td>131 934</td> </tr> <tr> <td>Карагандинской область</td> <td>1</td> <td>88 968</td> </tr> <tr> <td>Район область</td> <td>1</td> <td>65 672</td> </tr> </tbody> </table> <p>Облыс тізілімде көрсетілген аудандар бойынша анықталады, сондықтан бірнеше облыста орналасқан аумақ алғаш аталған аудан бойынша жолға түседі.</p> <h2 id="мұны-қалай-пайдалану-керек">Мұны қалай пайдалану керек</h2> <p>Облыстағы аумақтар саны туристік мүмкіндіктер туралы аз айтады: тізілімнің жартысы — қаумалдар мен табиғат ескерткіштері.</p> https://charyn.kz/national-parks/agencies/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/agencies/ <p>«Қазақстанның ұлттық парктеріне кім жауапты» деген сұраққа әдетте «экология министрлігі» деп жауап береді, бұл 96 пайыз дұрыс.</p> <h2 id="тізілім-бойынша-бөліну">Тізілім бойынша бөліну</h2> <table> <thead> <tr> <th>Ведомство</th> <th>Аумақ саны</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Комитет лесного хозяйства и животного мира Министерства экологии и природных ресурсов Республики Казахстан</td> <td>110</td> </tr> <tr> <td>Комитет науки Министерства науки и высшего образования Республики Казахстан</td> <td>2</td> </tr> <tr> <td>Управление делами Президента Республики Казахстан</td> <td>1</td> </tr> <tr> <td>Комитет рыбного хозяйства Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан</td> <td>1</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="бұдан-не-шығады">Бұдан не шығады</h2> <p><strong>Бурабай — бөлек жүйе.</strong> Елдегі ең көп келетін парк Президент Іс басқармасына бағынады. Тарифтері өз актісімен бекітіледі: 1 мамыр мен 30 қыркүйек аралығындағы демалыс және мереке күндері кіру қымбаттау. Сондықтан ол <a href="https://charyn.kz/national-parks/tariffs/">жалпы тарифтер кестесінде</a> жоқ.</p> https://charyn.kz/national-parks/sayram-ugam/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/sayram-ugam/ <p><strong>Сайрам-Өгем</strong> — мемлекеттік ұлттық табиғи парк, Түркістан облысы.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/juniper-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/juniper-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/juniper-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/juniper-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/juniper-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/juniper-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/juniper-800.webp" alt="Ботаникалық иллюстрация: арша бұтағы мен жидек-бүрлері" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1691"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Ботаникалық иллюстрация: арша бұтағы мен жидек-бүрлері </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ауданы</td> <td>149 037,1 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Түркістан облысы</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="санаты">Санаты</h2> <p><strong>Мемлекеттік ұлттық табиғи парк</strong></p> <p>Ұлттық парк келушілерге ашық: рекреациялық аймақта тариф төлеп болуға болады.</p> <p>ЮНЕСКО: Западный Тянь-Шань (2016)</p> <h2 id="кіру-тарифі">Кіру тарифі</h2> <p>Жаяу жүруші 0,15 АЕК, жеңіл автокөлік 0,4 АЕК. 2026 жылы бұл 648,8 ₸ және 1 730 ₸.</p> https://charyn.kz/national-parks/tarbagatai/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/tarbagatai/ <p><strong>Тарбағатай</strong> — мемлекеттік ұлттық табиғи парк, Абай облысы.</p> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ауданы</td> <td>143 550,5 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Абай облысы</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="санаты">Санаты</h2> <p><strong>Мемлекеттік ұлттық табиғи парк</strong></p> <p>Ұлттық парк келушілерге ашық: рекреациялық аймақта тариф төлеп болуға болады.</p> <h2 id="кіру-тарифі">Кіру тарифі</h2> <p>Жаяу жүруші 0,2 АЕК, жеңіл автокөлік 0,4 АЕК. 2026 жылы бұл 865 ₸ және 1 730 ₸.</p> <p>Тариф 23-қосымшамен белгіленген (2024 жылғы 2 қазандағы № 232 бұйрық).</p> <p>Тариф теңгемен емес, АЕК үлесімен белгіленген, сондықтан сома жыл сайын қаңтарда өзгереді.</p> https://charyn.kz/national-parks/turgen-waterfalls/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/turgen-waterfalls/ <p><strong>Түрген шатқалы</strong> — <a href="https://charyn.kz/national-parks/ile-alatau/">Іле Алатауы ұлттық паркінің</a> шығыс шетіндегі Түрген өзенінің аңғары, Алматыдан Құлжа трассасымен шамамен бір жарым сағаттық жерде. Шатқалда жеті сарқырама бар. Ең қолжетімдісі — <strong>Аю сарқырамасы</strong>, оған жолдан соқпақпен 1–1,5 км. 2130 м биіктіктегі <strong>Қайрақ сарқырамасы</strong> — бір күндік жорық. Баруға ең ыңғайлы уақыт — көктемнің соңынан күзге дейін.</p> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th>Көрсеткіш</th> <th>Мәні</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Алматыдан жол уақыты</td> <td>шамамен 1,5 сағат (NUR.KZ)</td> </tr> <tr> <td>Алматыдан қашықтық</td> <td>70 км-дей (Tengrinews, 2021) / 90 км-дей (Advantour)</td> </tr> <tr> <td>Шатқалдың ұзындығы</td> <td>49 км, оның 34 км-і Іле Алатауының солтүстік беткейлерінде (NUR.KZ)</td> </tr> <tr> <td>Сарқырамалар саны</td> <td>7, оның үшеуіне бару оңай</td> </tr> </tbody> </table> <p>Шатқалдың кіреберісінде парктің экологиялық бекеті тұр, оның жанында Киелі-Бұлақ су асты бұлағы, бірнеше жүз метр жерде «Алтын адам» ескерткіші бар (NUR.KZ).</p> https://charyn.kz/national-parks/services/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/services/ <p>Барлығы кіру бағасын талқылайды, бірақ тарифтер бұйрығында ол жиырмадан астам жолдың бірі-екеуі ғана. Қалғаны — қызметтер: сүйемелдеу, түсірілім, тұру, көлік.</p> <p>Барлық сомалар 2026 жылғы АЕК бойынша (4 325 ₸) есептелген. Сызықша — аумақтың қосымшасында мұндай жол жоқ немесе қызмет көрсетілмейді.</p> <h2 id="экскурсовод-және-инспектор-жолбасшы">Экскурсовод және инспектор-жолбасшы</h2> <p>Тарифтеу бірлігі аумақтарда әртүрлі: 6, 10, 15 не 20 адамға дейінгі топтан — 14; адам басына — 3; сағат сайын — 1. Сондықтан ставкаларды тікелей салыстыруға болмайды — бірлік әр ставканың қасында көрсетілген.</p> https://charyn.kz/national-parks/big-almaty-lake/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/big-almaty-lake/ <p><strong>Үлкен Алматы көлі</strong> — Үлкен Алматы шатқалында, теңіз деңгейінен шамамен 2511 м биіктікте, Алматының оңтүстік шетінен түзу сызықпен 15 км-дей жерде жатқан тау көлі. Оған көлікпен жету мүмкін емес: 2026 жылдың көктемінен бастап тек жаяу жүргіншілер жіберіледі, жолмен бір бағытта 15 км-дей. Шомылуға тыйым салынған, себебі көл қаланы ауыз сумен қамтамасыз етеді. Ең қолайлы уақыт — шілде мен тамыз.</p> <h2 id="2026-жылы-не-өзгерді">2026 жылы не өзгерді</h2> <p>Соңғы жылдары кіру тәртібі бірнеше рет өзгерді:</p> https://charyn.kz/national-parks/ile-alatau/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/ile-alatau/ <p><strong>Іле Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</strong> — Алматы облысы. 1996 жылғы 22 ақпанда құрылған.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/snow-leopard-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/snow-leopard-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/snow-leopard-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/snow-leopard-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/snow-leopard-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/snow-leopard-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/snow-leopard-800.webp" alt="Зоологиялық иллюстрация: жартас кертпешіндегі қар барысы" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="846"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Зоологиялық иллюстрация: жартас кертпешіндегі қар барысы </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ресми атауы</td> <td>Іле Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркі</td> </tr> <tr> <td>Ауданы</td> <td>199 621 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Алматы облысы</td> </tr> <tr> <td>Құрылған</td> <td>1996 жылғы 22 ақпан</td> </tr> </tbody> </table> <p>1996 жылы құрылғанда — 202 292 га.</p> https://charyn.kz/national-parks/ile-balkhash/ Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000 https://charyn.kz/national-parks/ile-balkhash/ <p><strong>Іле-Балқаш</strong> — мемлекеттік табиғи резерват, Алматы облысы.</p> <figure class="illus"> <picture> <source type="image/avif" srcset="https://charyn.kz/img/tiger-tugai-480.avif 480w, https://charyn.kz/img/tiger-tugai-800.avif 800w, https://charyn.kz/img/tiger-tugai-1200.avif 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <source type="image/webp" srcset="https://charyn.kz/img/tiger-tugai-480.webp 480w, https://charyn.kz/img/tiger-tugai-800.webp 800w, https://charyn.kz/img/tiger-tugai-1200.webp 1200w" sizes="(min-width: 800px) 740px, calc(100vw - 48px)"> <img src="https://charyn.kz/img/tiger-tugai-800.webp" alt="Зоологиялық иллюстрация: шөл өзені атырауының тоғай қопасындағы жолбарыс" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="805"> </picture> <figcaption> <span class="illus-label">Иллюстрация</span> Зоологиялық иллюстрация: шөл өзені атырауының тоғай қопасындағы жолбарыс </figcaption> </figure> <h2 id="негізгі-деректер">Негізгі деректер</h2> <table> <thead> <tr> <th></th> <th></th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Ауданы</td> <td>450 252,6747 га</td> </tr> <tr> <td>Өңірі</td> <td>Алматы облысы</td> </tr> </tbody> </table> <h2 id="санаты">Санаты</h2> <p><strong>Мемлекеттік табиғи резерват</strong></p> <p>Резерват — аралас режим: аймақтарға бөлінген, бір бөлігі жабық, бір бөлігіне рұқсатпен кіруге болады.</p>