Алтынемелдегі Ақтау және Қатутау таулары

Ақтау — «Алтынемел» ұлттық паркіндегі шатқалдармен тілімденген жолақ саз таулар; қабаттарынан көне қолтырауындардың, тасбақалар мен мүйізтұмсықтардың қалдықтары табылған. Көршісі — жанартау жыныстарынан түзілген қара Қатутау. Екеуін Басшы ауылынан (Алматыдан 250 км-дей) бір бағытпен бір күнде аралайды; Басшыдан Ақтауға дейін әртүрлі дерек бойынша 70–120 км грунт жол. Ең қолайлы айлар — сәуір–маусым және тамыз–қазан.

Ақтау таулары деген не

Атауы «ақ тау» дегенді білдіреді. Ақ түс шынымен басым, бірақ жақыннан қарасаңыз, беткейлер жолақ-жолақ: The Astana Times ақ, қызыл және қызғылт сары көлденең жолақтар туралы жазады, Tengrinews 2026 жылы кілегей, сары, қызғылт және сұр қабаттарды атаған. Әр жолақ — өз уақытында, өз жағдайында шөккен жеке қабат. Tengrinews (2020) мәліметінше, Ақтаудың ғарыштан көрінетін стратиграфиялық қимасы бірегей саналады.

Жасы және геологиясы

Қиманың әр қабатының жасы әртүрлі, сондықтан авторлар әртүрлі бөліктің жасын атайды. Нақты стратиграфия бізге қолжетімді дереккөздерде сипатталмаған.

Қазбалар

Tengrinews (2020) мәліметінше, Ақтау тауларынан қолтырауын, тасбақа, мүйізтұмсық және динозавр қалдықтары табылған, олардың бір бөлігі парктің келушілер орталығында көрсетіледі. Ұлттық парктен тас пен қазбаларды алып кетуге болмайды — бұл ЕҚТА режимін бұзу.

The Astana Times қосымша дерек келтіреді: мүйізтұмсықтар алып болған, ал олармен бірге шырша, қайың, қандыағаш, жөке мен айлант іздері табылған — бүгінгі шөлде өспейтін ағаштар. 2019 жылы Сәтбаев атындағы Геологиялық ғылымдар институты паркте «Ай пейзажы» (гипс шатқалы арқылы 2,3 км-дей) және «Динозавр соқпағы» (700 м-дей) бағыттары бар геопарк ашуды ұсынған.

Қатутау — сөнген жанартаулар

Қатутау Ақтауға мүлде ұқсамайды. Tengrinews жазғандай, миллиондаған жыл бұрын мұнда екі жанартау әрекет еткен: қатқан лава, қара тастар, терең жарықтар, шағын үңгірлер. Қатутауға бұрылысты өткізіп алу оңай. Жолда әдетте Қосбастау шатқалындағы жасы 700 жылдан асады деп бағаланатын тал ағашының жанына тоқтайды.

Қалай жетуге болады

Алматыдан Басшыға дейін 250 км-дей (Tengrinews, 2026). Басшыдан Қатутауға 80 км-дей, Ақтау мен Қатутаудың арасы 40 км-дей (uvu.kz). Рұқсатнаманы Басшыдағы парк әкімшілігі береді: ол бір күнге және алдын ала таңдалған бір бағытқа жарамды, төлемді Kaspi не Halyk арқылы жасауға болады. Сарыөзектен кейін асфальт нашарлайды, паркке жақын жерде грунт жолға ауысады, байланыс нашар.

Қашан суретке түсірген жөн

Ақтаудың жолақтары таңертең ерте және күн батар алдындағы жұмсақ жарықта жақсы көрінеді. Tengrinews жазғандай, көп адам таң атуын көру үшін мұнда шатырмен бірнеше күн қалады.

Маусым және қауіптер

Trekking Club дерегі бойынша сәуірде күндіз +15…+25 °C, шілдеде +33…+43 °C, қазанда +5…+15 °C. Басты қауіп — жаңбыр: Ақтаудың саз шатқалдарында сел жүруі мүмкін, ал саз жолдар жол талғамайтын көлікке де ауыр болады. Аспанды бұлт басса, шатқалдан ерте шығыңыз.

Түнеу, тариф және ережелер

Таулардың жанында қонақ үй жоқ: Tengrinews шатыр немесе автоүй алуға кеңес береді, шатырды тек бөлінген жерге тігуге болады. Парк ішінде жанармай жоқ. «Алтынемелдің» № 232 бұйрық бойынша тарифі — тәулігіне жаяу адамға 0,2 АЕК, жеңіл көлікке 0,9 АЕК; соманы тарифтер калькуляторы есептейді.

Маңайда

• Әнші құм
• Алматы маңындағы табиғат: бір күнге 15 орын
• Шарын шатқалы қалай пайда болды